Uzasadnienie
Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z 9 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1439/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 5 września 2022 r. nr BP.501.1254.2022.0155.RZ9.260095, w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Skarżący skierował do tut. Sądu pismo sygnowane datą 22 maja 2023 r. (nadane w urzędzie pocztowym w dniu 28 czerwca 2023 r.), w którym wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1439/22. Skarżący jako podstawę wznowienia postepowania sądowego wskazał na przepisy art. 145 § 1 w zw. z art. 145a § 1, art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: K.p.a.). Jego zdaniem Sąd rozpoznający sprawę objętą wnioskiem o wznowienie dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa w zakresie interpretacji wyników ważenia pojazdu i podzielił w tej mierze błędne stanowisko organów administracji orzekających w jego sprawie, sprzecznie przy tym ze stanowiskiem wyrażonym w analogicznej sprawie przez inny sąd, a mianowicie WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2706/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyliczone taksatywnie. Można je podzielić na trzy grupy:
- 1. przyczyny nieważności (art. 271 P.p.s.a.),
- 2. właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273 P.p.s.a.),
- 3. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą (art. 272 P.p.s.a.).
Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem prowadzącym do obalenia prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach, o odrębnych i właściwych sobie cechach. Wniesienie tego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu, zbadanie jego zasadności (K. Sobieralski Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 48-49).
Zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 280 § 2 P.p.s.a.).
W związku z powyższym pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym. Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Przy czym samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania (por. postanowienie SN z 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154 oraz postanowienie NSA z 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/2001, niepubl.). Niespełnienie choćby jednego z wymienionych wyżej warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Takie stanowisko zajął również NSA w postanowieniu z 3 czerwca 2004 r. (OW 87/2004, Lex nr 158967), w którym stwierdził, że brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania przesądza o obowiązku odrzucenia wniosku bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu.
Wyżej wymienione przepisy w art. 271, art. 272 i art. 273 P.p.s.a. w sposób wyczerpujący określają podstawy (przyczyny) wznowienia postępowania, zaś przepis art. 280 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje na obowiązek sądu odrzucenia skargi, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że brak ustawowych podstaw wznowienia nie wynika wyłącznie z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, str. 633).
Nadto Sąd nie może doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym, toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania.
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej w realia niniejszej sprawy wpierw stwierdzić należy, że skarżący nie powołał się wprost na żadną podstawę prawną przewidzianą w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a regulacje tej ustawy powinny być punktem odniesienia skargi wznowieniowej wytoczonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z wydaniem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Skarżący powołał się natomiast na przepisy rozdziału 12 K.p.a. tyczącego wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej.
Poza tym, podkreślenia wymaga, że tego rodzaju skarga jaką wniósł skarżący, może być skuteczne wniesiona tylko przy zachowaniu ustawowego terminu trzymiesięcznego, liczonego od dnia w którym strona dowiedziała się podstawie wznowienia. W uzasadnieniu skargi próżno szukać wywodów co do powyższej daty, podczas gdy wyrok został wydany i ogłoszony na rozprawie w dniu 9 lutego 2023 r. a skarga o wznowienie została wniesiona do Sądu w dniu 28 czerwca 2023 r.
Dostrzegając powyższe mankamenty przedmiotowej skargi o wznowienie, Sąd nie uznał za celowe wzywanie skarżącego do uzupełnienia (sprecyzowania) podstaw prawnych jego żądania, ani wykazania daty, kiedy skarżący powziął wiedzę o treści zaskarżonego wyroku, czyli uprawdopodobnienia podstaw zachowania terminu.
Zdaniem Sądu bez względu na wynik ewentualnego uzupełnienia skargi o wznowienia i tak podlegałaby ona odrzuceniu.
Mianowicie skarżący nie sprecyzował wprawdzie relewantnych podstaw prawnych skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wydaniem prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SA/Rz 1439/22 wszak dość jasno wyłuszczył motywy swojego działania, to jest szeroko opisał w uzasadnieniu skargi w związku z jakimi okolicznościami domaga się wznowienia. Dokonując zaś subsumpcji tych okoliczności pod przepisy Działu VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi traktującego o wznowieniu postępowania Sąd doszedł do przekonania, że nie odpowiadają one żadnej z przewidzianych tam przesłanek ustawowych. Treść uzasadnienia skargi pozwoliła więc Sądowi w dostateczny sposób na zbadanie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania sądowego, w oparciu o opisane powyżej regulacje.
Wskazać należy skarżącemu, że postępowanie wznowieniowe nie służy do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przed Sądem. Nie może być więc ono wykorzystywane do merytorycznej kontroli sprawy zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku. Zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym jakim jest postępowanie wznowieniowe, są odmiennie od postępowań zwykłych, gdyż nie chodzi o ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, o co zabiega najwyraźniej skarżący, który nie zgadza się z treścią zaskarżonego wyroku Sądu i wcześniejszych decyzji organów. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznego wyroku sądu.
Przytaczane przez skarżącego w uzasadnieniu skargi o wznowienie okoliczności nie dotyczą kwalifikowanych wadliwości, o których mowa w treści art. 271 - 273 P.p.s.a., w odniesieniu do wydanego przez WSA w Rzeszowie wyroku w sprawie II SA/Rz 1439/22, lecz oczekiwań, jakie skarżący ma co do sposobu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, nie zgadzając się z poczynionymi przez organy administracyjne ustaleniami w sprawie w oparciu o wadliwe stosowanie czy niestosowanie zapisów instrukcji obsługi użycia wag samochodowych, których użyto w postępowaniu administracyjnym, które to ustalenia zostały zaaprobowane przez sąd w zaskarżonym wyroku.
Skoro w przedmiotowej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzono, że nie zaistniała żadna okoliczność pozwalająca na ustalenie podstawy wznowienia postępowania sądowego, Sąd nie wzywał już skarżącego o wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie, a także do uprawdopodobnienia podstaw stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie.
Z uwagi na brak zaistnienia w sprawie podstawy do wznowienia, skarga o wznowienie postępowania sądowego, jako niedopuszczalna - na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. - podlegała odrzuceniu.
O zwrocie wpisu orzeczono, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.