Uzasadnienie
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, M.B. (dalej: "Skarżący") jako przedmiot zaskarżenia wskazał zawiadomienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim (dalej jako: "organ") z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr WZ-I.9531.7.318.2024.AK, podjęte na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej "k.p.a."), o przekazaniu Powiatowemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dla Miasta R. wniosku M.B. z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr ZOON.730.1283.2024 o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - celem zajęcia stanowiska. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).
Zakres kognicji sądów został określony w art. 3, art. 4 i art. 5 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, z mocy art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zaskarżone zawiadomienie o przekazaniu wniosku zostało wydane na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. W myśl wskazanej regulacji, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Brzmienie art. 65 § 1 k.p.a. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, że przekazanie podania organowi właściwemu jest czynnością materialno-techniczną, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie. Nie wymaga wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Nie stanowi zatem decyzji lub postanowienia, które może stanowić przedmiot zaskarżenia w myśl art. 3 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Należy jednak podkreślić, że zawiadomienie o przekazaniu podania nie jest czynnością materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., która może stanowić samoistny przedmiot zaskarżenia. Czynność ta bowiem nie potwierdza, ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Podejmując tą czynność, organ prowadzący postępowanie jedynie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania z uwagi na swoją niewłaściwość rzeczową lub miejscową, której przestrzeganie jest obowiązkiem organów administracji (art. 19 k.p.a.). W art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie chodzi zaś o prawo do załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego, lecz o zindywidualizowane w przepisie prawa w odniesieniu do konkretnego podmiotu uprawnienie albo obowiązek, które może on wykonywać samodzielnie, korzystając w tym zakresie z ochrony prawnej.
Źródłem tego uprawnienia są zatem przepisy prawa materialnego, a nie procesowego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. I OPS 2/13; dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Co nie mniej istotne, przekazanie podania organowi właściwemu nie oznacza, że organ administracji publicznej w sposób władczy odmawia stronie uruchomienia postępowania jurysdykcyjnego. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wystawienia dowodu otrzymania (art. 61 § 3a P.p.s.a.), a podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 2 k.p.a.).
Końcowo wymaga wskazania, że żaden przepis szczególny w rozumieniu art. 3 § 3 P.p.s.a., również nie przewiduje możliwości zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego skargą wniesioną na zawiadomienie o przekazaniu podania.
Przesyłając zawiadomienie o przekazaniu według właściwości wniosku, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim pouczył Skarżącego, że nie jest organem właściwym do procedowania sprawy, tj. wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Nadto organ pouczył Skarżącego, że od zawiadomienia nie służy środek odwoławczy.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.