Uzasadnienie
A. F. składając do WSA w Rzeszowie wniosek o prawo pomocy, zażądała od sądu zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Jej wniosek dotyczy skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydanej w sprawie odmowy przyznania uprawnień wdowie po kombatancie. Skarga A. F. została odrzucona na mocy postanowienia WSA z dnia 7 kwietnia 2008r. II SA/Rz 110/08, z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu sądowego. Z treści wniosku PPF wynika, że skarżąca zamierza wnieść od tego postanowienia skargę kasacyjna do NSA.
Skarżąca na obecnym etapie postępowania, jeżeli zdecyduje się wnieść skargę kasacyjną, może zostać zobowiązana do uiszczenia wpisu stałego w wysokości 50 zł. Jej udział finansowy w kosztach niniejszego postępowania wiąże się z wynagrodzeniem, jakie z tytułu sporządzenia środka odwoławczego pobiera fachowy pełnomocnik (tj. adwokat lub radca prawny).
Stwierdzono, co następuje:
Składając wniosek o ustanowienie fachowego pełnomocnika oraz o zwolnienie od kosztów sądowych A. F. powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Stronę obliguje do wykazania tego stanu unormowanie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.s.a.).
Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, lecz jedynie w części dotyczącej zniesienia obowiązku pokrycia kosztów sądowych. Skarżąca udowodniła, że nie jest w stanie ponieść pełnej wysokości kosztów sądowych oraz pokryć kosztów wynagrodzenia adwokackiego. Nie wykazano jednak, braku możliwości uiszczenia połowy wpisu należnego z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej. Wpis sądowy należny z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 zł., czyli połowę wpisu pobieranego w przypadku wniesienia skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Do takiej oceny sytuacji życiowej i dochodowej wnioskodawczyni przekonuje jej stan zdrowia oraz uzyskiwane dochody. Jedyną podstawą utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości 1234 zł. (brutto). Strona ukończyła 80 lat życia. Cierpi na poważne dolegliwości zdrowotne, a to powoduje konieczność wydatkowania znacznych kwot na zakup lekarstw oraz usługi pielęgnacyjne. Należy podkreślić, iż A. F. zamieszkuje samotnie. Dlatego też nie może w trudach codziennego życia liczyć na pomoc osób najbliższych.
Należy zgodzić się ze skarżącą, że po pokryciu bieżących i niezbędnych kosztów życia z emerytury nie pozostaje kwota, z której można byłoby pokryć wszystkie związane ze sprawą opłaty i wydatki sądowe. Ten sam wniosek, wypada odnieść do kosztów wynagrodzenia adwokackiego lub radcowskiego. Zwłaszcza ten ciężar prowadzonego postępowania mógłby zaważyć na poziomie utrzymania strony. Występując przez fachowego pełnomocnika skarżąca nie będzie zmuszona osobiście podejmować czynności procesowych, a to ułatwienie ma niebagatelne znacznie ze względu na wiek i stan zdrowia strony wnioskującej. Strona nie wskazując, o którego z fachowych pełnomocników się ubiega pozostawiała dokonanie wyboru organom rozpatrującym wniosek o prawo pomocy. Biorąc pod uwagę charakter sporu sądowoadministracyjnego, dokonano wyboru adwokata.
Pozytywnie odnosząc się do wniosku A. F. nie można tracić z pola widzenia wyjątkowego charakteru prawa pomocy. W zakresie całkowitym na prawo pomocy mogą liczyć wyłącznie te osoby fizyczne, które nie posiadają żadnych możliwości uczestniczenia w kosztach postępowania. Biorąc to pod uwagę oraz stan majątkowy i dochody strony skarżącej a także wysokość ciężarów finansowych postępowania kasacyjnego należy stwierdzić, iż poniesienie połowy wpisu należnego z tytułu wniesienia środka odwoławczego nie wpłynie na zdolność A. F. do zakupu podstawowych dla życia dóbr i usług. Innymi słowy, wydatek w wysokości 25 zł., A. F. jest w stanie ponieść z osiąganych miesięcznych dochodów bez pogorszenia stanu bieżącego i koniecznego utrzymania. Pozostałe koszty sądowe (np. opłaty kancelaryjne, wydatki sądowe) nie będą na mocy niniejszego postanowienia ciążyć na stronie skarżącej.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.