Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.
Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 26 lutego 2013 r. Następnie w dniu 1 marca 2013 r. (data wpływu do Sądu) skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 marca 2013 r. zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 26 marca 2013 r. wynika, że skarżącemu został wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy adwokat P. B. W dniu 18 kwietnia 2011r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) adwokat P. B. złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Rzeszowie, jednocześnie przedkładając taką opinię prawną.
W uzasadnieniu tego pisma pełnomocnik wskazał, że termin na wniesienie skargi kasacyjnej upłynął w dniu 28 marca 2013 r. tj. następnego dnia po zawiadomieniu go, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu. Podał, że opinia prawna, jako alternatywna skardze kasacyjnej, sporządzona z uchybieniem terminu przewidzianego dla skargi kasacyjnej, nie ma mocy prawnej. Termin trzydziestodniowy przewidziany dla sporządzenia skargi kasacyjnej ma zastosowanie również do opinii prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a).
Zgodnie zaś z treścią art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Instytucja przywrócenia terminu ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Uchybienie terminu w postępowaniu zachodzi więc wówczas, gdy strona nie dokonała określonej czynności w ciągu zakreślonego dla tej czynności terminu ustawowego lub sądowego.
Przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie obowiązek wynagrodzenia pełnomocnika.
Udzielenie pomocy prawnej po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny może polegać między innymi na sporządzeniu i złożeniu skargi kasacyjnej, a w przypadku uchybienia terminu do jej złożenia na podjęciu czynności celem przywrócenia terminu, ewentualnie sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. O ile jednak przepisy ustawy P.p.s.a określają terminy do złożenia skargi kasacyjnej, do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, to udzielenie pomocy prawnej przez sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej nie jest ograniczone terminem.
Zatem pełnomocnik ustanowiony z urzędu, czynności, w tym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, dokonuje na rzecz strony, którą informuje o jej treści. Informacja udzielona sądowi o sporządzeniu opinii i doręczeniu jej stronie stanowi dla sądu podstawę do przyznania wynagrodzenia od Skarbu Państwa za dokonaną czynność.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wyznaczony przez ORA w Rzeszowie pełnomocnik wskazał, że o wyznaczeniu do pełnomocnikiem dowiedział się 27 marca 2011 r. Termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 28 marca 2013 r. Zatem pomoc prawna sprowadzała się do oceny zasadności wniesienia skargi kasacyjnej (z ewentualnym wnioskiem o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej), ewentualnie do sporządzenia opinii o braku podstaw do jej złożenia.
Adwokat P. B. sporządził opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą załączył do wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, że taki wniosek jest niedopuszczalny, gdyż przepisy ustawy nie przewidują żadnego terminu do sporządzenia tego dokumentu. Data sporządzenia i złożenia tej opinii nie wpływa na sytuację procesową strony pociągając za sobą ujemne skutki.
Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Jeżeli w tym terminie skarga kasacyjna nie zostanie złożona orzeczenie uprawomocni się bez względu na datę złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia tego środka zaskarżenia. Wniesienie przedmiotowej opinii przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej również pozostaje bez wpływu na datę uprawomocnienia się orzeczenia, albowiem jedynie upływ czasu w jakim można wnieść skargę kasacyjną warunkuje prawomocność orzeczenia.
W świetle powyższych okoliczności Sąd obowiązany był, na podstawie art. 88 P.p.s.a, odrzucić wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej.