Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. Ł. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne;
Po rozpatrzeniu wniosku E. Ł. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] odmówił E. Ł. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K. Ł. w okresie od 1 lipca 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że K. Ł. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 29 sierpnia 2002 r., nr [...] została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Z treści orzeczenie wynika, że "nie można ustalić" od kiedy istnieje jej niepełnosprawność. Organ stwierdził, że w stosunku do osoby wymagającej opieki, nie została spełniona podstawowa przesłanka ustawowa uzasadniająca ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - jaką jest istnienie niepełnosprawności do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
W odwołaniu od tej decyzji E. Ł. podniosła, że pozostaje bez środków do życia i wniosła o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2013 r. w kwocie po 620 zł za każdy miesiąc wraz z odsetkami.
SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności w punkcie 5 jest informacja, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Wyjaśniło, że oznacza to, że niemożliwe jest uznanie przez organy, że powstała ona przed 18 rokiem życia lub przed 25 w przypadku nauki osoby niepełnosprawnej. Przeczy temu również oświadczenie skarżącej z dnia 18 lipca 2013 r., że niepełnosprawność jej matki powstała po 25 roku życia. SKO podniosło, że art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej zwanej u.ś.r.), wobec jednoznacznego sformułowania, wyklucza możliwość uznaniowego roszczenia przez organ daty powstania niepełnosprawności. Już sam ta okoliczność powoduje, że bezprzedmiotowe staje się badanie pozostałych przesłanek niezbędnych do uzyskania tego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E. Ł. wniosła o uchylenie w całości decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- a) art. 7 i 8 k.p.a. przez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji bez wzięcia pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej do organów Państwa,
- b) art. 77 § 1 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpania zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkujące niezałatwieniem przez organ sprawy administracyjnej wszczętej w wyniku wniesienia odwołania,
- 2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 2 Konstytucji RP, przez odmowę przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2013 r., w związku z błędnym zastosowaniem przez SKO regulacji prawnej zawartej w art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548).
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że została pozbawiona przez organy możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku koniecznością opieki nad matką za okres od dnia 1 lipca 2013 r. Zwróciła uwagę, na złożony przez Rzecznik Praw Obywatelskich wniosek z 24 czerwca 2013 r. do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z zasadą zaufania do państwa i prawa oraz zasadą ochrony praw nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP. Podniosła nadto, że w związku z nowelizacją, została pozbawiona możliwości otrzymania nowego świadczenia tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa (sygn. akt K 38/13) z wniosku grupy posłów o stwierdzenie niezgodności między innymi art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012 r., poz. 1548) z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 69 Konstytucji RP w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej, oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji.
Przy czym wyjaśnić należy, że w treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostawiono zapis o niepodejmowaniu zatrudnienia w celu sprawowania opieki jako jednej z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia.
W ocenie Sądu kwestie poddane badaniu przez Trybunał Konstytucyjny wiążą się ściśle z sytuacją faktyczną i prawną występującą w niniejszej sprawie i mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.
Data powstania niepełnosprawności – po 25 roku życia osoby niepełnosprawnej (art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych), była podstawą odmownych decyzji organów obu instancji.
Przedstawiona sytuacja stanowi przypadek, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a., bowiem kwestie poddane badaniu przez Trybunał Konstytucyjny wiążą się ściśle z sytuacją faktyczną i prawną występującą w niniejszej sprawie i mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Zaistniała zatem podstawa do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a.