Uzasadnienie
W skardze do Sądu Skarżący reprezentowany przez córkę W. O. wniósł o:
- - stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności,
- - stwierdzenie, że przysługuje mu uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 uznał, że: §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle powyższego uiszczona przez niego kwota 500 zł została pobrana niesłusznie i sprzecznie z przepisami. W związku z powyższym domaga się zwrotu kwoty 425 zł (stanowiącej różnicę pomiędzy pobraną przez organ kwotą 500 zł, a aktualnie należną 75 zł), która stanowi bezpodstawne wzbogacenie pozwanego.
W dalszej kolejności powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że dopuszczalna jest droga sądowa dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu.
Wskazał również, że w dniu 4 kwietnia 2016 r. wezwał organ do zwrotu w terminie 7 dni nadpłaconej kwoty. Nie uzyskał jednak ani zwrotu kwoty, ani odpowiedzi. W świetle powyższego żądanie zasądzenia dochodzonej kwoty uważa za zasadne.
Do skargi dołączył kierowane do Starosty [...] wezwanie z dnia 1 kwietnia 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa w postaci pobrania opłaty w wysokości 500 zł. domagając się zwrotu należnej mu kwoty 425 zł.
Pismem z dnia 5 września 2016 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego o sprecyzowanie przedmiotu zaskarżenia- dokładne wskazanie czynności, którą skarży, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w trybie doręczenia zastępczego w dniu 21 września 2016 r. (pełnomocnik nie podjął adresowanej do niego przesyłki, złożonej w placówce pocztowej, o której został w prawidłowy sposób, dwukrotnie poinformowany). Termin do wykonania wezwania upłynął bezskutecznie w dniu 28 września 2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym i zawierać między innymi wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Z treści skargi musi w jednoznaczny sposób wynikać, co jest jej przedmiotem.
W niniejszej sprawie Skarżący domaga się stwierdzenia bezskuteczności czynności.
Zakres przedmiotowy skarg na czynności z zakresu administracji publicznej został określony w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym przedmiotem skargi mogą być inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.
Sąd w sprawach dotyczących skarg na akt lub czynność uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 P.p.s.a.), może także w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 P.p.s.a.). Pierwszy sposób orzekania dotyczy sytuacji, w której organ administracyjny konkretyzuje uprawnienie lub obowiązek wypływające z przepisu prawa w odniesieniu do zindywidualizowanego adresata, choć nie czyni tego w formie decyzji ani postanowienia, drugi sposób dotyczy sytuacji, kiedy organ nie wydaje aktu konkretyzującego, ponieważ odmawia jego podjęcia.
W kierowanej do Sądu skardze Skarżący nie sprecyzował czynności, którą skarży, nie dokonał tego również na wezwanie Sądu. W uzasadnieniu skargi wskazał wyłącznie na nienależne pobranie opłaty za kartę pojazdu oraz wyroki sądów dopuszczające sądową drogę dochodzenia roszczenia.
Z akt sprawy wynika, że na kierowane do Starosty [...] wezwanie do zapłaty organ nie udzielił Skarżącemu żadnej odpowiedzi, traktując je, jak wskazał w odpowiedzi na skargę, jako przedsądowe wezwanie do zapłaty, a Skarżący po "odczekaniu terminu dla załatwienia sprawy" skierował skargę do Sądu.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (dostępnej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyrażony został pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a.
Wynika z tego, że dla skutecznego dochodzenia przed sądem administracyjnym roszczeń związanych z nienależnym pobraniem opłaty za wydanie karty pojazdu konieczne jest skierowanie do organu żądania zwrotu, a następnie wyczerpanie administracyjnego toku instancji przez zaskarżenie reakcji organu, bądź jej braku właściwym środkiem zaskarżenia, stanowiące warunek sine qua non rozpoznania każdej skargi przed sądem administracyjnym.
W niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał czynności, której stwierdzenia bezskuteczności się domaga, a Sąd nie stwierdził by została podjęta czynność bądź akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., które mógłby poddać kontroli i orzec na podstawie art. 146 P.p.s.a. Skarżący nie uruchomił także procedury skargi na bezczynność organu, jedynej jak się wydaje w okolicznościach faktycznych sprawy, skutecznej drogi zaskarżenia.
Nawet gdyby przyjąć, że podjętą przez organ w tym zakresie czynnością jest zamieszczona na skierowanym do organu wezwaniu do zapłaty adnotacja z dnia 15 kwietnia 2016 r.: "bez odpowiedzi uzg. z radcą do sądu", na którą Skarżący się nie powołuje, to warunkiem skuteczności złożonej do sądu administracyjnego skargi byłoby uprzednie wezwanie na piśmie właściwego organu– w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności- do usunięcia naruszenia prawa – art. 52 § 3 P.p.s.a. Tymczasem z akt sprawy wynika, że jedynym kierowanym do organu wezwaniem było opisane już wcześniej wezwanie do zapłaty z dnia 1 kwietnia 2016 r., a więc sprzed dokonania przedmiotowej adnotacji.
Mając to wszystko na uwadze Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.