Uzasadnienie
E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na uchwałę Rady Nadzorczej A. Sp. z o.o. w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na Prezesa Zarządu tej Spółki.
Uchwała ta zapadła w związku z pismem skarżącej z dnia 18 listopada 2020r., skierowanym do Rady Nadzorczej Spółki, w którym wymieniona podniosła zarzuty wobec Prezesa Zarządu Spółki w związku z nienależytym – jej zdaniem – wykonywaniem usług odbioru nieczystości płynnych z jej nieruchomości. W § 1 uchwały Rada Nadzorcza uznała skargę E. S. za całkowicie bezzasadną. W jej podstawie Rada powołała art. 219 § 1 i art. 222 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526), zwanej dalej "K.s.h.".
W odpowiedzi na skargę Rada Nadzorcza Spółki wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Rada podniosła, że Spółka nie stanowi organu administracji publicznej, którego rozstrzygnięcia podlegają kontroli sądowej. Kwestionowana uchwała nie została zaś podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Regulację tę powtarza art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.". Wspomniana administracja publiczna sprawowana jest zasadniczo przez organy administracji publicznej, które w swoim działaniu stosują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), powoływanej następnie jako "K.p.a.". Jak bowiem wynika z art. 1 pkt 1 tego aktu, normuje on postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco.
W świetle natomiast art. 1 pkt 2 K.p.a., ustawa ta normuje także postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, ale chodzi tylko i wyłącznie o takie podmioty, które są powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1.
Z kolei dopuszczalne formy działalności z zakresu administracji publicznej, podlegające kontroli sądowej określa art. 3 § 2 P.p.s.a. stanowiąc, że są to: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (pkt 8, pkt 9). Istotny jest także art. 3 § 3 P.p.s.a., który rozszerza zakres przedmiotowy kognicji sądowej o sprawy, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że A. Sp. z o.o. w [...] nie jest podmiotem sprawującym administrację publiczną, a podjęta przez nią uchwała nie mieści się w grupie aktów wymienionych w powołanym wyżej art. 3 § 2 P.p.s.a.
Skarżąca Spółka stanowi samorządową jednostkę organizacyjną powołaną przez Gminę [...] do pomocy w wykonywaniu zadań z zakresu użyteczności publicznej tj. m. in. z zakresu odprowadzania i oczyszczania ścieków. Nie podejmuje ona jednak żadnych władczych rozstrzygnięć. Skarżona uchwałę wydano zaś w oparciu o regulacje Kodeksu spółek handlowych tj. art. 219 § 1, który upoważnia radę nadzorczą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do sprawowania stałego nadzoru nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności.
Można byłoby przyjąć, że jako samorządowa jednostka organizacyjna A. Sp. z o.o. w [...] może stanowić adresata skarg i wniosków, o których mowa w art. 221 K.p.a. Przepis ten zawarty jest w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego: Skargi i wnioski, który to rozdział normuje zasady, na jakich każdy ma prawo do składania skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. W świetle art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Nawet jednak uznanie, że kwestionowana uchwała zapadła w oparciu o powołanego regulacje K.p.a. nie zmieniłoby jednak faktu, że uchwała ta jako stanowiąca zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, o którym mowa w art. 238 § 1 K.p.a. nie stanowiłaby dopuszczalnego przedmiotu kontroli sądowej. Kwestia ta nie budzi najmniejszych wątpliwości w orzecznictwie sądowym, w którym przyjmuje się, że wniesiona w oparciu o powołany art. 227 K.p.a. skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną – zawiadomieniem, wskazanym w art. 238 K.p.a., określającym obligatoryjne składniki tego zawiadomienia.
Jednocześnie podkreśla się, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji tj. skargi powszechnej w rozumieniu działu VIII nie została wymieniona w art. 3 P.p.s.a. (tak: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8.05.2009 r. II OSK 689/09, z 12.03.2013 r. I OSK 318/13, z 20.11.2013 r. II OSK 2783/13).
Mając powyższe na uwadze uznano, że sprawa zainicjowana skargą E. S. nie należy do właściwości sądu administracyjnego, dlatego skarga podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1, § 3 P.p.s.a.
W odniesieniu do zawartego w skardze wniosku o przekazanie tej skargi do właściwego organu, gdyby sąd administracyjny nie był właściwy do jej rozpatrzenia wskazuje się, że w świetle przepisów ustawy procesowej – P.p.s.a. (art. 59 § 1 P.p.s.a.), Sąd uprawniony jest tylko do przekazania sprawy według właściwości innemu sądowi administracyjnemu. Nie może natomiast przekazać sprawy jakiemukolwiek organowi.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, należy wskazać, że nie mógł on zostać uwzględniony. Zwrot taki przysługuje bowiem - w świetle art. 200 P.p.s.a. - tylko skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność i to tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Natomiast powołany przez Radę art. 208 P.p.s.a., umożliwiający – niezależnie od wyniku sprawy - włożenie na stronę obowiązku zwrotu kosztów, w całości lub w części, wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem dotyczy tylko niesumienne lub oczywiście niewłaściwego postępowania strony w toku danego postępowania sądowoadministracyjnego, a nie poza nim lub przed jego wszczęciem, w szczególności w toku postępowania administracyjnego (tak: Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, wyd. VI, opubl: WK 2016, komentarz do art. 208 P.p.s.a. i powołane tam orzecznictwo sądowe). Dlatego też regulacja ta nie mogła znaleźć zastosowania w okolicznościach sprawy, gdzie Rada odnosi się do korespondencji ze skarżącą wyprzedzającej postępowanie sądowe.