Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 125/09
K. K. do sprawy o sygn. II SA/Rz 125/09 złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części. Sprawa o podanej sygnaturze dotyczy skargi wyżej wymienionej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) wydane w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie nie zostało zakończone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Strona skarżąca, mocą zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału WSA została zobowiązana do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Oprócz tej kwoty strona może zostać w przyszłości zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA.
Wniosek o zwolnienie od części pełnej wysokości kosztów sądowych został uzasadniony poziomem wydatków oraz dochodów rodziny K. K.. Rodzina składa się z trzech osób. Oprócz skarżącej w skład gospodarstwa domowego wchodzi jej mąż oraz syn. Członkowie gospodarstwa domowego utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 2930,47 zł. Syn skarżącej jest niepełnoletni i nie uzyskuje dochodów. Wnioskodawczyni, jej mąż i syn zamieszkują w domu o pow. 98 m². Wysokość wydatków o charakterze niezbędnym tych osób wynosi w skali miesiąca 1130 zł. Na tą kwotę składają się wydatki wyszczególnione przez stronę w uzasadnieniu wniosku PPF. Z przedstawionych wyliczeń wynika, iż na członka rodziny, po odjęciu wydatków niezbędnych, pozostaje do kwota 335 zł. Podane we wniosku rodzaje wydatków nie obejmują zakupu niezbędnej żywności dla członków wspólnego gospodarstwa.
Stwierdzono, co następuje:
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według, której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne.
Rozpoznając wnioski o przyznanie prawa pomocy oprócz sytuacji materialnej wnioskodawcy, nie można z pola widzenia tracić okoliczności procesowych, w jakich został złożony wniosek. Chodzi tu m.in. o etap rozpoznawania sprawy, stopień jej skomplikowania. Okoliczności, o jakich mowa, również powinny decydować o odmowie bądź przyznaniu prawa pomocy i zakresie tej pomocy.
Przedstawiona przez wnioskodawczynię w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia zastosowanie instytucji prawa pomocy w ograniczonym zakresie. Na chwilę wydawania rozstrzygnięcia, K. K. niewątpliwie spełnia warunki uzależniające przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, jednak wyłącznie w zakresie częściowym. Ustawowe warunki otrzymania tego rodzaju pomocy zostały wskazane przez prawodawcę w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.). W myśl powołanego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego spowodowałoby uszczerbek na poziomie koniecznego utrzymania osoby wnioskodawcy oraz jego rodziny.
O przyznaniu prawa pomocy K. K. decyduje liczba osób tworzących gospodarstwo domowe oraz wysokość dochodów, z których rodzina musi pokryć wydatki niezbędne. Można być pewnym, iż podana przez skarżącą kwota łącznych dochodów (tj. 2930 zł. brutto) jest niewystarczająca do pokrycia wszystkich kosztów finansowych niniejszego postępowania oraz pokrycia bieżących kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny. Rodzinie po odjęciu kwot niezbędnych wydatków pozostaje do dyspozycji 1007 zł. Nie jest to wysokość znacząca, jeżeli weźmie się pod uwagę, że musi starczyć na zakup żywności dla dwóch dorosłych i jednej niepełnoletniej osoby. Z tej kwoty nie można byłoby jednocześnie uiścić wpisu w wysokości 500 zł jak również dokonać zakupu produktów żywnościowych o znaczeniu podstawowym. Rodzina nie posiada gospodarstwa rolnego, z którego mogłaby czerpać pożytki w postaci nabiału, warzyw i owoców.
Skarżąca, a także członkowie jej rodziny posiadają pewien potencjał pozwalający na uczestniczenie w kosztach niniejszego postępowania. Nie pozwala on na całkowite zniesienie obowiązku uiszczenia pełnej kwoty kosztów sądowych. Rodzina posiada stałe dochody, a także lokal mieszkalny. Skarżąca może część uzyskiwanych środków pieniężnych z dochodów swoich i męża przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych występujących w niniejszej sprawie. Poczynione w ten sposób oszczędności mogą zostać bez większych przeszkód spożytkowane na pokrycie kwoty wpisu sądowego, jak i pokrycie innych opłat i wydatków. Adekwatną do możliwości finansowych rodziny K. częścią kosztów sądowych jest 1/5 ogólnej wysokości tych kosztów. Na obecnym etapie postępowania oznacza to, że strona skarżąca będzie zobowiązana uiścić jedynie 100 zł. wpisu sądowego. Tak znaczące zmniejszenie ciężarów finansowych niniejszej sprawy pozwoli rodzinie K. egzystować bez obaw o zachowanie poziomu koniecznego utrzymania. Rozstrzygnięcie wniosku K. K. poprzez zwolnienie jej od 4/5 pełnej wysokości kosztów sądowych odpowiada jej żądaniom, skoro zaznaczyła ona w swym wniosku zwolnienie od kosztów sądowych w części.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o zwolnieniu K. K. od kosztów sądowych w 4/5 pełnej ich wysokości w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.