Uzasadnienie
Komisarz Wyborczy w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 400), odrzucił wniosek mieszkańców Gminy [...] o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie odwołania Wójta Gminy [...] przed upływem kadencji.
W rozstrzygnięciu tym zawarto pouczenie, że na postanowienie to, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym służy Inicjatorowi Referendum skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Powyższe postanowienie B. A. – pełnomocnik Inicjatora Referendum otrzymał w dniu 25 sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – k. 18).
Pismem z dnia 9 września 2016 r. (data złożenia pisma w siedzibie WSA w Rzeszowie) B. A. – pełnomocnik Inicjatora Referendum – reprezentowany przez pełnomocnika adwokata B. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisane na wstępie postanowienie. Skarga została złożona bezpośrednio w siedzibie tut. Sądu o czym świadczy widniejąca na piśmie tym prezentata Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako "P.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie zaś do art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Jednakże z mocy art. 1 w zw. z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne obowiązane są także do stosowania środków określonych w przepisach szczególnych. Taką właśnie szczególną regulację stanowi ustawa o referendum lokalnym, na podstawie której wydano zaskarżone postanowienie.
Zgodnie z jej art 26 ust. 1 na postanowienie komisarza wyborczego odrzucające wniosek o przeprowadzenie referendum, o którym mowa w art. 22, a także w przypadku niedotrzymania przez komisarza terminu określonego w art. 24, inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Natomiast stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o referendum w zakresie nieuregulowanym w ustawie do referendum lokalnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. poz. 112 ze zm.). W myśl art. 9 § 1 ustawy Kodeks wyborczy ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku.
Z powołanego przepisu wynika, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data złożenia pisma do właściwego podmiotu (w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku), czyli data wpływu.
Wskazana regulacja jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. Należy z niej wyprowadzić zasadę, że wnoszenie środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach kodeksu odbywa się bezpośrednio do sądu lub innego podmiotu kompetentnego do wypowiedzenia się w przedmiocie zasadności skargi. Owa bezpośredniość jest rozumiana wąsko i rygorystycznie, gdyż dla zachowania terminu konieczne jest, aby wskazana czynność wyborcza była dokonana w siedzibie sądu, organu wyborczego lub organu samorządu terytorialnego. Tak więc istotny jest dzień fizycznego wpłynięcia skargi, odwołania lub innego dokumentu do siedziby danego podmiotu. Wymóg ten jest bardzo rygorystyczny, gdyż wyłącza zastosowanie przepisów zrównujących złożenie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego z wniesieniem pisma do sądu.
W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Inicjatora Referendum w dniu 25 sierpnia 2016 r. Czternastodniowy termin do złożenia skargi upływał w dniu 8 września 2016 r. (czwartek). Tymczasem skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie złożona została w dniu 9 września 2016 r., a więc jeden dzień po upływie ustawowego terminu przewidzianego do jej złożenia.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przy czym bez wpływu na treść mającego zapaść rozstrzygnięcia, pozostaje kwestia wielkości opóźnienia.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia i na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 9 § 1 ustawy Kodeks wyborczy orzekł jak w sentencji.