Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w wysokości 50 zł na pokrycie kosztów opłat za gaz, energię elektryczną, wywóz śmieci, wodę i drobne remonty. Po otrzymaniu odpisu powyższego orzeczenia J. W. złożyła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Następnie, na wniosku złożonym na urzędowym formularzu wskazała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje od nikogo żadnego wsparcia. Nie stać jej na opłaty za media, zakup żywności czy potrzebnych lekarstw. Wszystkie płatności związane z jej osobą "wymuszane są na L. W., który jest dla niej "osobą trzecią", a z którym mieszka. Zwróciła uwagę, że potrzebuje pomocy adwokata, bowiem jej wolą jest zaskarżenie wymienionego wyżej orzeczenia, a powyższego może dokonać jedynie za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika.
Podała, że jej "majątkiem dorobkowym" dysponuje były mąż M. Z. Wprawdzie wnosiła ona o dokonanie podziału majątku w czasie postępowania rozwodowego, jednak były mąż nie wyraził na to zgody i sąd nie dokonał przedmiotowego podziału. Skarżąca zwróciła uwagę na posiadane zadłużenie alimentacyjne na rzecz córki w kwocie ok. 20 000 zł. Ponadto jest zobowiązana do płacenia alimentów na rzecz byłego męża L. W. w kwocie 200 zł oraz do przekazywania wymienionemu co miesiąc kwoty 250 zł tytułem opłat za mieszkanie, zgodnie z zawartą przez nich umową. Obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów.
Rozpoznając wniosek, zważono, co następuje:
Skarga J. W. kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego, a zatem składająca ją zwolniona jest z obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych. Przesądza o tym brzmienie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W związku z tym, postępowanie w zakresie wniosku J. W. o zwolnienie jej od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Natomiast do rozpoznania pozostał wniosek wymienionej o ustanowienie dla nie adwokata, podlegający ocenie w świetle przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, osoba fizyczna uprawniona jest do otrzymania prawa pomocy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 22 października 2015 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił ustanowienia na rzecz skarżącej adwokata, natomiast po rozpoznaniu sprzeciwu wymienionej od tego orzeczenia tut. Sąd – postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. - utrzymał je w mocy. Obecnie złożony przez skarżącą wniosek wskazuje na zmianę jej sytuacji zarówno materialnej i procesowej. W tym pierwszym przypadku należy podnieść, że aktualnie – jak wskazuje wnioskodawczyni – nie posiada ona jakiegokolwiek dochodu; wcześniej utrzymywała się zaś ze świadczeń z pomocy społecznej.
Ponadto, zakwestionowanie zapadłego w jej sprawie wyroku możliwe jest tylko i wyłącznie w sytuacji sporządzenia środka zaskarżenia przez zawodowego pełnomocnika. Wskazane okoliczności nie mogą jednak, w ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, przemawiać za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Nie jest możliwe, by skarżąca funkcjonowała nie posiadając żadnego dochodu. Z zawartego w jej wniosku stwierdzenia o "wymuszaniu" przez organy na L. W. płatności związanych z jej osobą można wywieść, że wbrew innemu sformułowanemu we wniosku twierdzeniu, J. W. pozostaje z wymienionym we wspólnym gospodarstwie domowym. Na powyższe wskazują zresztą także akta administracyjne tak sprawy niniejszej, jak i innych zarejestrowanych przed tut. Sądem, w których wymieniona jest stroną. Wynika z nich, że L. W. towarzyszył wnioskodawczyni przy dostarczaniu dokumentów do pracownika socjalnego, jak też był obecny przy sporządzaniu wywiadów środowiskowych.
Ponadto, pomimo zawartej przez stronę z L. W. umowy zobowiązującej ją do uiszczania tytułem opłat za mieszkanie kwoty 250 zł, należne z tego tytułu kwoty nigdy nie były egzekwowane, co wskazuje na "sztuczny" dług z tego tytułu. Skarżąca wytrwale jednak wskazuje, że L. W. jest dla niej osobą trzecią i nie ujawnia jego stanu majątkowego, co konieczne jest do rozpoznania jej wniosku o prawo pomocy. Poza tym, wnioskodawczyni inicjuje przed tut. Sądem wiele postępowań, w każdym ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Nie czyni zaś nic, by poprawić swoją sytuację materialną. Nie podejmuje bowiem – jak twierdzi – prac dorywczych, chociaż nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności jak też nie zmierza do podziału majątku powstałego w czasie jej małżeństwa z M. Z. Te wszystkie względy zdecydowały o odmowie przyznania J. W. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.