Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P.C.i M.C. wspólników spółki cywilnej P.C., M.C. Firma Handlowo - Usługowa "[...]" z siedzibą w N. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wydana w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu [...] lutego 2014 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową w zakresie przestrzegania przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego, którą objęto należący do przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. "[...]" P.C., M.C. pojazd marki Autosan o nr rej. [...], kierowany przez M.F.S. Pojazdem tym wykonywano krajowy transport drogowy osób na trasie N.– W. w imieniu przedsiębiorcy.
W następstwie stwierdzonych naruszeń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie i odrębnymi decyzjami z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] nałożył na M.C.i P.C. karę pieniężną w kwocie 4. 600, 00 zł. W wyniku rozpoznania odwołania P.C. decyzja ta została uchylona decyzją GITD decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powodem takiego rozstrzygnięcia było nierozważenie okoliczności wyłączających nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz wyłączających wszędzie postępowania w tym przedmiocie lub uzasadniających jego umorzenie oraz nieustalenie czy kierowca miał status osoby zatrudnionej, co miało kluczowe znaczenie dla określenia organu właściwego do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 8.4 zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 1414 ze zm., dalej "u.t.d.").
Następnie odrębnymi decyzjami z dnia [...] października 2014 r. nr [...] ponownie nałożono na M.C. i P.C. karę pieniężną w wysokości 4. 000, 00 zł z uwagi na naruszenie przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego.
W odwołaniu od tej decyzji P.C. zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego, zarzucając sporządzenie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. z naruszeniem art. 68 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") oraz nieuwzględnienie opisów dokonywanych przez kierowcę na wydrukach z tachografów. W jego ocenie protokół nie zawiera opisu żadnych okoliczności oraz danych szczegółowych dotyczących większości naruszeń wyszczególnionych w decyzji.
Opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92 a, art. 92 b, art. 92 c u.t.d., lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3., lp. 5.4., załącznika nr 3 do u.t.d., art. 6 – 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. Urz. UE. L 102, z 11 kwietnia 2006 r. Organ II instancji podzielając w całości ustalenia faktyczne i ich prawną ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że poza sporem pozostaje, że kierowca wykonujący krajowy transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy kilkakrotnie prowadził pojazd z przekroczeniem maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godzin dopuszczając się naruszenia określonego w lp. 5.1.1 zał. nr 3 do u.t.d.; prowadził pojazd z przekroczeniem maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.1.2 zał. nr 3 do u.t.d.); prowadził pojazd z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 min. do 30 min. (lp. 5.2.1. zał. nr 3 do u.t.d.); prowadził pojazd z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każde następne rozpoczęte 30 minut (lp. 5.2.2 zał. nr 3 do u.t.d.); skrócił dzienny czas odpoczynku – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (lp. 5.3.1. zał. nr 3 do u.t.d.) i za każdą następną rozpoczętą godziną (lp. 5.3.2. zał. nr 3 do u.t.d.), skrócił tygodniowy czas odpoczynku o czas do jednej godziny (lp. 5.4.1. zał. nr 3 do u.t.d.) i za każda następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.4.2. zał. nr 3 do u.t.d.) wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1. zał. nr 3 do u.t.d.) W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a jego ocena znalazła odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji.
Organ odwoławczy uznał ponadto, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92 b ani 92 c u.t.d. bowiem odwołujący nie wykazał zaistnienia w sprawie okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu i nie przedłożył żadnych dowodów wyłączających jego odpowiedzialność.
W skardze na opisaną na wstępie decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania administracyjnego dotyczącego naruszeń wymienionych pod lp. 2 do 22 załącznika do protokołu kontroli.
Ponowili zarzut sporządzenia protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. z naruszeniem art. 68 k.p.a. poprzez niezamieszczenie w nim okoliczności ustalonych w trakcie kontroli oraz opisu stwierdzonych naruszeń. Podnieśli, że protokół ten zawiera wskazania popełnienia 22 naruszeń, a zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zawierają opis wyłącznie 12 naruszeń, za które nałożone zostały kary pieniężne. Skarżącym nie wyjaśniono, co jest przyczyną takich rozbieżności, a taki sposób prowadzenia postępowania administracyjnego narusza ogólne zasady określone w art. 8 i 9 k.p.a. Podnieśli, że kierowca podpisał protokół kontroli mając świadomość, że zawiera on wyłącznie jedno naruszenie popełnione w dniu [...] stycznia 2014 r., a za pozostałe naruszenia tylko wyszczególnione w protokole zaproponowano mu mandat karny. Także skarżący mieli możliwość ustosunkowania się tylko do jednego naruszenia zawartego w lp. 1 protokołu. Nie mogli się odnieść do pozostałych, bowiem z treści protokołu ani z zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wynikało jakie to są naruszenia.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Sąd administracyjny kontrolując decyzję organu administracji publicznej bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa.
Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości i zdaniem Sądu sprawa nadaje się do wyrokowania.
Podczas kontroli drogowej w dniu [...] lutego 2014 r. na drodze krajowej w miejscowości W. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...], kierowany przez M.F. S., który wykonywał krajowy transport drogowy w imieniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą F.H.U. "[...]" na trasie N. – W. (regularny przewóz osób).
W czasie kontroli sporządzono protokół, który po przeczytaniu został podpisany przez kierowcę kierującego pojazdem.
Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole.
Stwierdzono w czasie kontroli: przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku.
W protokole kontroli kierowca zeznał "jeżeli jadę w podwójnej obsadzie jest wszystko ok., ale mam polecenie, że jeżeli jadę sam to mam zrobić wydruk z tachografu i opisać, iż przekroczenie wynika z konieczności dowiezienia pasażerów do końcowego przystanku. Chciałbym nadmienić, że nie mam możliwości zrobienia przerwy po drodze".
Kontrolowany przejazd to regularny przewóz pasażerów na trasie N. – W. Zarzuty skargi dotyczą przede wszystkim, "iż znajdujący się w aktach protokół kontroli nie czyni zadość wymaganiom z art. 68 K.p.a. Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym, mającym znaczenie podstawowe w sprawie do momentu przeprowadzenia przeciwdowodu. Słusznie pełnomocnik skarżącego powołuje orzecznictwo NSA, z którego wynika, iż protokół kontroli odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, chyba że przeprowadzony przeciwdowód pozwoli ustalić inne okoliczności sprawy.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że przepisy art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców aby nie dochodziło do naruszeń.
Wyrazem tego obowiązku jest między innymi art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorcę prowadzącego przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia pierwszego.
W myśl cytowanych przepisów przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa.
Nie ma podstaw prawnych aby interpretacja przepisu art. 92a ust. 4 i 97 ust. 3 u.t.d. dopuszczała zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku właściwej organizacji pracy "w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów prawa".
Kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy, jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" na okoliczności, których "nie można przewidzieć" – a tylko one wyłączają odpowiedzialność przedsiębiorcy, który ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy.
Rzeczą tylko i wyłącznie wynikającą z uznania przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób z nim współpracujących. Zatem zdarzenia wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy to zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne.
Wolą ustawodawcy było aby podmiot wykonujący przewóz drogowy był motywowany i dyscyplinowany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy.
Obecnie warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności powodujących naruszenie prawa ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwagę, a stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy.
Zdaniem Sądu brak również naruszeń procesowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Brak też naruszeń, które Sąd uwzględnia z urzędu.
Z tych względów, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) skargę oddalił.