Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 22 lipca 2016 r. nr
P-II.4131.2.134.2016, Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 85, art. 86 i art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (u.s.g.) oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (rozporządzenie MEN) w związku z art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (u.s.o.), stwierdził nieważność Zarządzenia Burmistrza Gminy Iwonicz-Zdrój Nr 014.K.2016 z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczu-Zdroju.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że w dniu 16 czerwca 2016 r. Burmistrz Gminy Iwonicz-Zdrój wydał zarządzenie w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczu-Zdroju, wskazując jednocześnie, że w wyniku konkursu, na stanowisko to został wyłoniony kandydat M. K. Jako podstawę prawną zarządzenia Burmistrz wskazał art. 30 ust. 1 u.s.g., art. 36 u.s.o. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia MEN. Powyższe zarządzenie wraz wyjaśnieniami Burmistrza zostało przedłożone organowi nadzoru w dniu 29 czerwca 2016r.
Wojewoda podał, że dokonując oceny przedmiotowego zarządzenia pod kątem zgodności z prawem, stwierdził, że Komisja konkursowa na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczu-Zdroju została powołana z pominięciem w jej składzie przedstawiciela związku zawodowego NSZZ "Solidarność" Regionalna Sekcja Oświaty i Wychowania Region Podkarpacie w Krośnie. Powyższe naruszenie nosi charakter istotnego naruszenia art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) u.s.o. i skutkuje stwierdzeniem nieważności zarządzenia Burmistrza Gminy Iwonicz-Zdrój z dnia 31 maja 2016 r. nr 13.K.2016 w sprawie powołania Komisji konkursowej na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczu-Zdroju (rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 21 lipca 2016 r. nr P-II.4131.2.133.2016). Organ nadzoru wskazał, że skoro zarządzenie o powołaniu Komisji konkursowej zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, uznać należało, że Komisja konkursowa nie była uprawniona do wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczu-Zdroju według zasad przyjętych w rozporządzeniu MEN. Organ podał, że z tych powodów stwierdził nieważność Zarządzenia wydanego w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczy-Zdroju.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Gmina Iwonicz-Zdrój wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Zdaniem skarżącej, zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało z naruszeniem art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez przyjęcie, że Zarządzenie Nr 014.K.2016 Burmistrza Gminy Iwonicz-Zdrój z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczu-Zdroju jest sprzeczne z prawem, w związku z naruszeniem:
- – art. 36a ust. 6 pkt. 3 lit. c) u.s.o. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że przedstawiciel związku, który nie obejmuje swoim zasięgiem działania szkoły, w której przeprowadzany jest konkurs na dyrektora szkoły jest uprawniony do delegowania swojego członka do komisji konkursowej;
- – art. 34 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że status zakładowej organizacji związkowej w rozumieniu art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) u.s.o. posiada międzyzakładowa organizacja związkowa NSZZ "Solidarność", która swoim zasięgiem nie obejmuje danej szkoły i nie posiada tam członków;
- – § 8 ust. 2 rozporządzenia MEN poprzez przyjęcie, że organ prowadzący szkołę zatwierdził niezgodnie z prawem konkurs na stanowisko dyrektora.
W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że w jej ocenie nie było podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zarządzenia burmistrza Gminy Iwonicz-Zdrój Nr 13.K.2016 z dnia 31 maja 2016 r., a w konsekwencji również Zarządzenia Nr 014.K.2016 z dnia 16 czerwca 2016 r. W skład Komisji konkursowej, zgodnie z art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) u.s.o. został powołany przedstawiciel zakładowej organizacji związkowej działającej w szkole tj. przedstawiciel Związku Nauczycielstwa Polskiego. Nie został zaś powołany przedstawiciel międzyzakładowej organizacji związkowej NSZZ "Solidarność", gdyż nie posiada ona członków w szkole, w której przeprowadzony został konkurs na stanowisko dyrektora.
Gmina podniosła, że u.s.o. określa w art. 36a ust. 6 zamknięty katalog przedstawicieli uprawnionych do udziału w pracach Komisji Konkursowej. Dotyczy to także przedstawicieli związków zawodowych, gdzie ustawodawca w art. 36a ust. 6 pkt. 3 lit. c) postanowił, że w skład komisji konkursowej wchodzi po jednym przedstawicielu zakładowej organizacji związkowej. Ponieważ ustawa o systemie oświaty nie definiuje pojęcia zakładowej organizacji związkowej, to należy posłużyć się w tym zakresie przepisami ustawy o związkach zawodowych. Stosownie zaś do treści art. 251 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji zrzeszającej co najmniej 10 członków będących:
- 1. pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji albo
- 2. funkcjonariuszami, o których mowa w art. 2 ust. 6, pełniącymi służbę w jednostce objętej działaniem tej organizacji.
Ponadto w myśl art. 251 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, organizacja, o której mowa w ust. 1, przedstawia co kwartał - według stanu na ostatni dzień kwartału - w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po tym kwartale, pracodawcy albo dowódcy jednostki, o której mowa w ust. 1 pkt 2, informację o łącznej liczbie członków tej organizacji, w tym o liczbie członków, o których mowa w ust. 1.
Skarżąca podniosła, że w Zespole Szkół w Iwoniczu-Zdroju nie działa zakładowa organizacja związkowa NSZZ "Solidarność". Związek Zawodowy NSZZ "Solidarność" nie złożył informacji, o której mowa w art. 251 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, ani też nie dokonywano potrąceń składek z wynagrodzenia pracowników na rzecz ww. związku. Organizacja ta działa na terenie Gminy Iwonicz-Zdrój w innych szkołach, jednakże nie działa w ww. Szkole, ani też nie posiadała żadnego członka związku. Stąd jej reprezentant w składzie Komisji konkursowej nie reprezentowałby ani interesów indywidualnych ani zbiorowych pracowników tej szkoły.
Zdaniem skarżącej, mając na uwadze treść art. 34 ustawy o związkach zawodowych, w myśl którego przepisy art. 251 tej ustawy stosuje się do międzyzakładowej organizacji związkowej obejmującej swoim działaniem pracodawcę, należało przyjąć, że międzyzakładowa organizacja związkowa posiada status zakładowej organizacji związkowej u każdego pracodawcy, którego ta organizacja obejmuje swoim zasięgiem i posiada tam członków. W tej sytuacji należało rozważyć, czy międzyzakładowa organizacja związkowa NSZZ "Solidarność" ma status zakładowej organizacji związkowej, jeżeli nie działa u pracodawcy objętego konkursem i nie posiada swoich członków w danej szkole.
Odnosząc się do definicji "pracodawcy" Gmina wskazała, że pracodawcą dla pracowników danej szkoły i Dyrektora jest ta szkoła, a nie gmina lub inna placówka szkolna w danej gminie. Przez sam fakt powierzenia stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce jednostka samorządu terytorialnego nie staje się pracodawcą dyrektora. Ten ostatni jest bowiem pracownikiem szkoły lub placówki, którą kieruje. Wobec powyższego uznać należało, że międzyzakładowa organizacja związkowa NSZZ "Solidarność", obejmująca swym działaniem inne szkoły w gminie, nie posiada statusu zakładowej organizacji związkowej w szkole, w której nie posiada swoich członków. Zdaniem skarżącej, międzyzakładowa organizacja związkowa, która nie obejmuje swoim zasięgiem danej szkoły i nie posiada członków w danej szkole nie stanowi zakładowej organizacji związkowej w rozumieniu art. 251 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) ustawy o systemie oświaty.
W ocenie skarżącej powyższe rozważania winny prowadzić do konstatacji, że Komisja konkursowa na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w Iwoniczu-Zdroju została powołana w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa. Tym samym w sposób prawidłowy i zgodny z § 8 ust. 2 rozporządzenia MEN, Burmistrz zatwierdził rozstrzygniecie konkursu na stanowisko Dyrektora.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ nadzoru stwierdzając nieważność zarządzenia organu prowadzącego szkołę (organu wykonawczego gminy) o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko dyrektora zespołu szkół naruszył przepisy art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) u.s.o., art. 251 ust. 1 i 2 i art. 34 ust. 1 i 2 u.z.z. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Tym samym ocena prawna organu nadzoru uznająca, że organ prowadzący szkołę naruszył w sposób istotny prawo w poddanym weryfikacji nadzorczej zarządzeniu, okazała się wadliwa i jako naruszająca prawo podlegała sądowoadministracyjnemu sankcjonowaniu na podstawie art. 148 p.p.s.a.
Stwierdzenie wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego jest konsekwencją oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 8 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. II SA/Rz 1320/16. W powyższym orzeczeniu Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze o stwierdzeniu nieważności zarządzenia organu prowadzącego szkołę w sprawie powołania komisji konkursowej naruszyło przepisy art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) u.s.o., art. 251 ust. 1 i 2 i art. 34 ust. 1 i 2 u.z.z. poprzez błędne uznanie, że organ prowadzący szkołę naruszył w sposób istotny powyższe przepisy.
Ponieważ wadliwość oceny prawnej organu nadzoru wyrażonej w odniesieniu do zarządzenia o powołaniu komisji konkursowej przełożyła się w sposób bezpośredni na ocenę legalności zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu, dlatego wystarczy jedynie odwołać do argumentacji i stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w orzeczeniu w sprawie o sygn. II SA/Rz 1320/16.
Nie powtarzając pełnej argumentacji zawartej w uzasadnieniu powyższego orzeczenia, należy jedynie przytoczyć jego konkluzję, z której wynika, że w świetle treści art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2016 r.) w zw. z art. 251 ust. 1 i 2 oraz art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych warunkami powołania w skład komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oświatowej przedstawiciela związku zawodowego działającego w ramach zakładowych organizacji związkowych lub międzyzakładowej organizacji związkowej działającej na obszarze obejmującym szkołę lub placówkę, w której odbywa się konkurs, są przynależność do powyższych organizacji związkowych co najmniej dziesięciu pracowników – w przypadku zakładowej organizacji związkowej, albo co najmniej jednego pracownika – w przypadku międzyzakładowej organizacji związkowej, zatrudnionych w powyższej szkole lub placówce, oraz przedstawienie pracodawcy (szkole lub placówce) informacji o łącznej liczbie członków organizacji związkowej oraz o liczbie członków zakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u danego pracodawcy lub o liczbie członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych zakresem terytorialnym działania tej organizacji.
Powyższa ocena prawna sprawia, że skoro zarządzenie o powołaniu komisji konkursowej – wbrew stanowisku organu nadzoru – nie naruszyło w sposób istotny prawa (w tym przepisów art. 36a ust. 6 pkt 3 lit. c) u.s.o., art. 251 ust. 1 i 2 i art. 34 ust. 1 i 2 u.z.z.), to tym samym wniosek tego organu o następczej wadliwości zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu oraz naruszeniu § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej nie jest prawidłowy.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze narusza prawo, Sąd orzekł o jego uchyleniu na podstawie art. 148 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.