Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. P. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] października 2013 r., nr [...], w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy.
W dniu 31 lipca 2013 r. J. i J. P. zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwanego PINB) o zakończeniu budowy budynku gospodarczo-garażowego położonego w J. przy ul. O. [...] na działce nr ewid. 2387. Pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. PINB wezwał inwestorów do uzupełnienia brakującego dziennika budowy – w terminie do 14 sierpnia 2013 r. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie ww. braku spowoduje wydanie sprzeciwu w formie decyzji.
Ponieważ mimo wezwania nie uzupełniono stwierdzonych braków - PINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] zgłosił sprzeciw w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu organ stwierdził, że inwestor nie spełnił ustawowego obowiązku uzupełnienia wymaganych dokumentów dla pozytywnego zakończenia postępowania w sprawie zawiadamiania o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, zatem zgłoszony obiekt nie może być użytkowany.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. P. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie prowadzonego postępowania, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odwołujący się podał, że żądany od niego dziennik budowy jest w posiadaniu organu i był również w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dziennik ten został złożony w czterech tomach.
WINB decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że zarzuty i przytoczona argumentacja zawarta w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie, a decyzja PINB nie narusza prawa i podlega pozostawieniu w obiegu prawnym. Organ odwoławczy potwierdził zasadność zarzutu o nieprawidłowości związanej z wezwaniem do uzupełnienia brakującego dziennika budowy w terminie niemożliwym do zrealizowania. Podał, że termin do uzupełnienia braków został wyznaczony na dzień 14 sierpnia 2013 r., zaś J. P. i J. P. odebrali wezwanie z dnia 6 sierpnia 2013 r. dopiero w dniu 20 sierpnia 2013 r. Niemniej jednak jak wynika z notatki służbowej J. P. zgłosił się do siedziby PINB w dniu 13 sierpnia 2013 r., gdzie został zapoznany z wezwaniem z dnia 6 sierpnia 2013 r. W treści notatki służbowej istnieje zapis, że inwestor "nie zamierza nic uzupełniać lub zmieniać".
WINB podniósł, że brakujący dziennik budowy nie został również uzupełniony wraz z odwołaniem. Natomiast z treści odwołania wynika, że inwestor posiada jeden 4-tomowy dziennik dla wszystkich realizowanych inwestycji. Wskazany przez J. P. dziennik budowy dotyczy inwestycji prowadzonej pod nazwą "Remont budynku mieszkalno-usługowego, wraz ze zmianą sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne i lokalu handlowego z przeznaczeniem na lokal gastronomiczny". Budynek gospodarczo-garażowy realizowany jest w oparciu o odrębne pozwolenie na budowę wydane przez Starostę z dnia [...] grudnia 2005 r. i obiekt ten powinien posiadać swój odrębny dziennik budowy. W świetle tych uwarunkowań WINB stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.
J. P. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc uchylenie decyzji obu instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił mające wpływ na wynik sprawy:
- 1) przyjęcie błędnie ustalonego stanu faktycznego przez żądanie od skarżącego przedłożenia brakujących dokumentów – w których to posiadaniu w istocie był organ I instancji, a stanowiące podstawę do utrzymania w mocy przez organ II instancji zaskarżonej decyzji I instancji,
- 2) przyjęcie błędnie ustalonego stanu faktycznego przez żądanie od skarżącego przedłożenia dokumentów których nie posiadał – dziennik budowy prowadzonego osobno dla każdej z podjętych inwestycji, podczas gdy skarżący otrzymał dziennik budowy dla całości inwestycji, a nie dla poszczególnych jej obiektów,
- 3) naruszenie art. 54 i art. 57 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.),
- 4) naruszenie kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a. – naruszenie zasady praworządności,
- 5) naruszenie art. 8 k.p.a.,
- 6) naruszenie art. 50 k.p.a. w zakresie doręczenia wezwań i wyznaczania terminów dla strony – przez organ administracji – niemożliwych do zrealizowania przez stronę, z negatywnym skutkiem dla strony,
- 7) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy – błędne ustalenie organu I instancji przyjęte za podstawę wydania decyzji, a także decyzji organu II instancji,
- 8) naruszenie art. 9 k.p.a. przez brak staranności ze strony organów w należytym i wyczerpującym informowaniu strony o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,
- 9) naruszenie art. 14 § 1 k.p.a. przez przyjęcie za podstawę wydania decyzji przez organ II instancji notatki służbowej w miejsce prawidłowego doręczenia pisma.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że postanowieniem – pismem z dnia 6.08.2013 r. Państwo J. i J. P. zostali wezwani na podstawie art. 54 i art. 57 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. 2013 r. poz. 267) do uzupełnienia zgłoszenia przez przedłożenie brakującego dziennika budowy w terminie do 14.08.2013 r.
Pan J. P. i Pani J. P. odebrali wezwanie z dnia 6.08.2013 r. dopiero w dniu 20.08.2013 r. Jak wynika z notatki służbowej znajdującej się w aktach sprawy Pan J. P. zgłosił się do siedziby Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w dniu 13.08.2013 r., gdzie został zapoznany z wezwaniem z dnia 6.08.2013 r. znak:[...]. W treści notatki służbowej spisanej na okoliczność stawienia się Pana J. P. w obecności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przedstawiciela organu istnieje zapis, że inwestor cytuję "nie zamierza nic uzupełniać lub zmieniać".
Decyzją z dnia [...].08.2013 r. znak: [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku gospodarczego.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, postanowieniem pisma z 6.08.2013 r. organ I instancji określił termin uzupełnienia braków wskazując konkretną datę tj. 14.08,.2013 r.
Bezspornie do daty upływu tegoż terminu, tj. 14.08.2013 r. J. P. i J. P. pisma tego nie doręczono. W sytuacji, gdy organ nałoży na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu rozpoczyna bieg od dnia złożenia tych dokumentów, a w przypadku ich niezłożenia, od końcowego dnia wyznaczonego postanowieniem terminu. Ten 21 dniowy termin do wniesienia sprzeciwu nie może rozpocząć biegu zanim dojdzie do doręczenia wezwania, tak jak i nie można uznać, że zgłaszającemu upłynął termin do uzupełnienia braków zgłoszenia zanim otrzymał wezwanie do uzupełnienia. Tymczasem w niniejszej sprawie organ II instancji nie kwestionował faktu braku doręczenia p.p. P. pisma z 6.08.2013 r. uznając zarzut ich odwołania za uzasadniony. Organ ten przyjął jednak, że treść notatki służbowej z 13.08.2013 r. sanuje stwierdzone uchybienie.
Sąd nie podziela tego stanowiska. Odczytanie tylko jednemu ze zgłaszających treści pisma z 6.08.2013 r. jeden dzień przed upływem zakreślonego terminu, niezależnie od jego oświadczeń w tym dniu, nie zastępuje doręczenia wezwania stronom pisma zakreślającego odpowiedni termin do uzupełnienia braków zgłoszenia.
Tego typu działanie organów narusza nie tylko art. 54 Prawa budowlanego ale także wynikające z art. 6, 7,8, 9, 10, 14 i 50 k.p.a. zasady praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania i udzielania informacji. Organ odwoławczy posiadając wiedzę o tym, że nie było możliwe zachowanie przez skarżącego terminu do uzupełnienia braków, skoro termin ten upłynął zanim doszło do doręczenia wezwania, mimo to uznał, że prawidłowo organ I instancji wniósł sprzeciw.
Należy podkreślić, że rozważania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczą wyłącznie J. P. Organ milczy na temat drugiego zgłaszającego tj. J. P., której notatka służbowa z 13.08.2013 r. nie dotyczy. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.
Nie można zgodzić się z organem II instancji, że odwołujący się małżonkowie P., powinni byli uzupełnić braki zgłoszenia zanim organ odwoławczy rozpoznał ich odwołanie. Zauważyć bowiem należy, że postanowieniem z [...].08.2013 r. PINB nie wyznaczył terminu do usunięcia braków poprzez uzależnienie jego upływu od daty doręczenia stronie postanowienia, ale, co już wyżej podkreślono, oznaczył konkretny dzień, do którego braki miały być uzupełnione. W obowiązującym stanie prawnym nie ma przepisów nakładających na stronę w takim wypadku, to jest gdy otrzymuje od organu informację o obowiązku dokonania czynności w terminie, który już upłynął w chwili otrzymania informacji, obowiązek jego wykonania. W szczególności nie ma przepisów, które przewidywałyby, że taki termin, który już upłynął ulega automatycznemu przedłużeniu. W każdym zaś razie nie można stronie czynić zarzutu, skutkującego utrzymaniem w mocy sprzeciwu do zgłoszenia, że w takiej sytuacji nie uzupełniła braków zgłoszenia na etapie postępowania odwoławczego.
Niezależnie od powyższych rozważań Sąd stwierdza, iż zasadny okazał się zarzut skarżącego błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, tj. niespornego wyjaśnienia czy w ogóle zgłoszenie p.p. P. dotknięte było brakiem w postaci niedołączenia dziennika budowy. Odwołujący się konsekwentnie twierdzili, że organ I instancji wydał im kilkutomowy dziennik budowy dla wszystkich prowadzonych na działce inwestycji oraz że dziennik ten w czerwcu 2013 r. złożono w siedzibie PINB.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się precyzyjnie do tego zarzutu. Stwierdził jedynie, że wskazany przez Pana J. P. dziennik budowy dotyczy inwestycji prowadzonej pod nazwą "Remont budynku mieszkalno-usługowego, wraz ze zmianą sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne i lokalu handlowego z przeznaczeniem na lokal gastronomiczny". Budynek gospodarczo-garażowy realizowany jest w oparciu o odrębne pozwolenie na budowę wydane przez Starostę z dnia [...].12.2005 r. znak: [...] i obiekt ten powinien posiadać swój odrębny dziennik budowy.
Organ nie wyjaśnił, czy twierdzenia odwołania o "wspólnym" dzienniku budowy wydanym przez PINB dla opisanych zamierzeń inwestycyjnych są prawdziwe. W tym zakresie konieczne będzie ustalenie czy, kiedy i jakie dzienniki budowy wydano inwestorowi dla budowy objętej niniejszym zgłoszeniem. Jeśli zarzuty odwołania i skargi w tej mierze się potwierdzą organ będzie miał na uwadze podstawową zasadę, iż strona nie może ponosić niezależnych od siebie negatywnych konsekwencji działań administracji.
Skoro kwestia merytorycznej i formalnej – termin – zasadności sprzeciwu jest niewyjaśniona to Sąd stwierdzając naruszenie w tym zakresie przepisów postępowania administracyjnego (oraz art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a) i art. 54 prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c.
Stosownie do art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.