Uzasadnienie
O. Ż. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu wykonania czynności w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu tego wniosku nie zaznaczyła wprawdzie zakresu żądania, jednak w jego uzasadnieniu podniosła, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych w sprawie. Podała, że mieszka wraz z mężem. Obydwoje są emerytami, uzyskującymi świadczenia w wysokości odpowiednio: 1050 i 1500 zł. Mają po 76 lat. Chorują, co wiąże się z wydatkami na lekarstwa w kwocie 500 – 600 zł miesięcznie. Nie posiadają żadnego majątku, oprócz domu w którym mieszkają (70 m.kw., wymagającym remontów), położonym na działce 5-6 ar. Koszt opału na zimę to 2500 zł rocznie. Opłaty za prąd, gaz, wywóz śmieci, odprowadzenie ścieków i telefon wynoszą 400 zł miesięcznie, natomiast wyżywienie, środki higieny i chemia gospodarcza to koszt 1300 – 1400 zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie skarżącej jest zasadne, ale tylko w części. Prawo pomocy stanowi instytucję służącą wsparciu osób najbiedniejszych, którym brak dochodów bądź dysponowanie nimi w bardzo niewielkiej wysokości uniemożliwiłby dochodzenie swoich praw przed sądem. Wynika to z brzmienia przepisów regulujących przedmiotowe wsparcie. W myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strony postępowania obowiązane są do ponoszenia jego kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. Odstąpić od powyższej reguły można tylko w sytuacji, gdy spełnione są w przypadku danej osoby przesłanki przyznania prawa pomocy. Według art. 245 § 3 P.p.s.a., częściowe prawo pomocy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika.
Uczynienie odstępstwa od wskazanej wyżej reguły z art. 199 P.p.s.a. w tym właśnie zakresie uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Z uwagi na wskazanie w uzasadnieniu złożonego wniosku, że strona nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych w sprawie przyjęto, że zakresem jej żądania jest zwolnienie od całości tychże kosztów, pomimo tego, że skarżąca takiego właśnie zakresu żądania nie zaznaczyła we właściwej rubryce przedmiotowego wniosku.
Analiza sytuacji materialnej strony, dokonana w oparciu o treść nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie jest osobą znajdującą się w okolicznościach uzasadniających uwzględnienie go w całości. Przede wszystkim bowiem strona wraz z mężem uzyskuje stałe dochody, których łączna wysokość - 2550 zł pozwala z pewnością na wygospodarowanie pewnych środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jak już wyżej zaznaczono, prawo pomocy to instytucja wyjątkowa, a zatem zasadniczo każdy uzyskujący jakiekolwiek środki finansowe winien partycypować w kosztach postępowania według własnych możliwości tj. ograniczając swoje wydatki do granic koniecznego utrzymania.
Z drugiej jednak strony uwzględniono, że wpis od złożonej w sprawie skargi jest stosunkowo wysoki, stanowiąc 1/5 dochodów małżonków. Ponadto, wzięto również pod uwagę, że wnioskodawczyni, jak też jej mąż nie posiadają żadnego majątku oprócz domu, w którym mieszkają. Poza tym, z uwagi na zły stan zdrowia wymienieni ponoszą duże wydatki na leczenie (500 – 600 zł miesięcznie).
Uwzględniając więc to wszystko uznano, że adekwatnym do przedstawionej przez stronę sytuacji będzie zwolnienie jej od części kosztów sądowych tzn. w zakresie wpisu od skargi. W odniesieniu do dalszych kosztów sądowych orzeczono natomiast o odmowie przyznania prawa pomocy. Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.