Uzasadnienie
Z. C. po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 141/13, dotyczącej skargi wyżej wymienionego na decyzję administracyjną o nałożeniu obowiązków z zakresu prawa budowlanego. Należy zauważyć, iż sprawa o sygn. II SA/Rz 141/13, nie została zakończona przed WSA.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na wyraźnie zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wyżej wymieniony, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca o prawo pomocy może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Należy mieć także świadomość ewentualności wydatków wynikających z kosztu ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia określonych środków odwoławczych od orzeczeń WSA.
Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych, a w szczególności wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Innymi słowy, skarżący nie posiada wystarczających zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie pełnej kwoty wpisu sądowego jak i pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych) prowadzonej sprawy.
Do powyższych stwierdzeń przekonują następujące okoliczności: gospodarstwo domowe skarżącego składa się z pięciu osób. Oprócz żony jego najbliższą rodzinę tworzy dwóch niepełnoletnich synów i córka. Żona K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie. Z. C. w uzasadnieniu wniosku PPF podniósł, że dysponuje bardzo skromnym dochodem, który nie wystarcza na pokrycie wszystkich niezbędnych potrzeb. Do dochodów skarżącego należy świadczenie pielęgnacyjne 520 zł oraz zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie 398 zł. Tym samym rodzina zmuszona jest utrzymywać się wyłącznie z kwoty 918 zł. Według strony te dochody wystarczają wyłącznie do tego, aby zakupić wyżywienie, ubranie oraz podstawowe opłaty. Do majątku trwałego skarżącego został zaliczony dom o pow. 70 m² oraz nieruchomość rolna o pow. ok. 1 ha.
Z opisu warunków życiowych strony wynika w sposób bezsprzeczny, że wnioskodawca o prawo pomocy nie dysponuje wystarczającymi zasobami pieniężnymi, aby jednocześnie pokrywać wydatki konieczne oraz uiszczać w terminie należne koszty sądowe. Ich pokrycie spowodowałoby nieakceptowane przez ustawodawcę obniżenie utrzymania koniecznego a więc zdolności rodziny do zakupu podstawowych do życia dóbr i usług, jak żywność, lekarstwa, środki komunikacji publicznej. Wysokość wpisu sądowego stanowi w niniejszej sprawie więcej niż połowę wszystkich dochodów strony wnioskującej. Twierdzenia skarżącego o niskim poziomie dochodów potwierdza przesłane do Sądu zaświadczenie wydane przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wychowanie trójki dzieci mogłoby ucierpieć na skutek odmowy przyznania prawa pomocy a takie rozstrzygnięcie kłóciłoby się z założeniami instytucji prawa pomocy. Prawo pomocy, podobnie jak pomoc społeczna, ma swe źródło w idei demokratycznego i socjalnego państwa prawnego.
Z przedstawionych wyżej powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.