Uzasadnienie
A. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 142/11, dotyczącej skargi wyżej wymienionego na decyzję odmawiającą wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków. Należy zauważyć, iż sprawa o sygn. II SA/Rz 142/11 nie została zakończona przed WSA. Wniesienie skargi sądowoadministracyjnej na decyzję administracyjną dotyczącą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków wiąże się z obowiązkiem uiszczenia przez stronę wpisu sądowego w kwocie 200 zł.
Sytuacja majątkowa strony została wyczerpująco przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF oraz w załączonych do tego formularza załącznikach. Wobec tego istnieją podstawy do rozpoznania żądania strony bez potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Z treści złożonego wniosku PPF wynika, że A. K. wraz ze swą małżonką M. tworzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymują się dzięki emeryturom w łącznej kwocie netto 2875,73 zł. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o pow. 48 m². Do wniosku PPF załączono zestawienie wydatków rodziny. Wynika z nich, że po pokryciu bieżących kosztów życia, pozostaje małżonkom na zakup żywności kwota 955,67 zł. Wypada dodać, że oboje cierpią na zdrowiu, co wymaga zakupu lekarstw oraz innych kosztów leczenia. Rodzina nie dysponuje pojazdami samochodowym oraz innymi wartościowymi przedmiotami.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskujący A. K. koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 200 zł. Oprócz tej kwoty strona może na kolejnych etapach zostać zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Należy mieć także świadomość ewentualności wydatków wynikających z kosztu ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia określonych środków odwoławczych od orzeczeń WSA.
Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak większych możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych. Skarżący oraz jego współmałżonka nie posiadają zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie pełnej kwoty wpisu sądowego jak i pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych) prowadzonej sprawy. Wymienione przez stronę w załączonym do wniosku piśmie wydatki należą w zdecydowanej większości do wydatków koniecznych czyli niezbędnych dla właściwej egzystencji osoby fizycznej. Wydatki gospodarstwa pochłaniają znaczną część osiąganego dochodu z emerytur. Pozostała po opłaceniu kosztów niezbędnych kwota dochodów oscyluje w granicach 1000 zł. Może ona nie wystarczyć dla zachowania bieżącego poziomu życia osoby fizycznej. Kwota ta pozwala ponosić koszty życia osoby fizycznej w wysokości nie przekraczającej 16 zł dziennie.
Ta wysokość jest adekwatna do utrzymania niezbędnego poziomu życia samotnie żyjącej osoby fizycznej. Aby zachować ten poziom, budżet rodziny K. nie może zostać dodatkowo obciążany ciężarem uiszczenia wpisu sądowego w pełnej wysokości.
Wypada też przyznać, że strona wnioskująca posiada minimalną zdolność zaoszczędzenia środków pieniężnych. Świadczy o tym ponoszenie ciężaru utrzymania telefonu komórkowego, który nie należy do przedmiotów niezbędnych dla utrzymania koniecznego osoby fizycznej. Związane z tym wydatki w skali miesiąca wynoszą ok. 50 zł. Wobec tego, rozpoznający wniosek o prawo pomocy referendarz sądowy stwierdza, że na stan utrzymania koniecznego skarżącego nie wpłynie obowiązek uiszczenia okrojonego wpisu sądowego w wysokości 30 zł. Tak niska kwota kosztów sądowych nie zachwieje budżetem strony, a wypełni w pewnym stopniu konstytucyjny obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych. Na zwolnienie od określonej części kosztów sądowych pozwala art. 246 § 4 p.p.s.a.
Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, skarżącego należy zwolnić od kosztów sądowych w części. Zwolnienie strony ponad kwotę 30 zł oznacza, że po uiszczeniu ten należności A. K. nie będzie zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych w postaci wpisów oraz wydatków w sprawie o sygn. II SA/Rz 142/11.
Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części poprzez zastosowanie art. 245 § 5, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.