Uzasadnienie
J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Wezwany następnie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 200 zł złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach żądania podniósł, że w 2012 r. został zwolniony z pracy i od tego czasu nie jest nigdzie zatrudniony. Jego żona także nie pracuje. Mieszkają u jego matki, która jako osoba starsza – 77 lat leczy się, z czym związane są duże wydatki. Matka skarżącego pobiera emeryturę w wysokości 1050 zł. Wraz z żoną pozostają na jej utrzymaniu. Strona jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,37 ha. Nie posiada natomiast jakiegokolwiek innego majątku.
Ocena przedstawionej przez skarżącego jego sytuacji rodzinnej i materialnej prowadzi do wniosku o zasadności zgłoszonego żądania. W postępowaniu sądowym obowiązuje zasada jego odpłatności, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyraża ją art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Odstępstwem od niej są regulacje dotyczące instytucji prawa pomocy. Przewidują one wsparcie dla osób, które z uwagi na brak środków finansowych nie mogłyby bronić swojego interesu prawnego na drodze sądowej. W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane albo w zakresie całkowitym albo też częściowym. W tym drugim przypadku (taki jest właśnie zakres żądania skarżącego) obejmuje ono m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Jako jego przesłankę ustawodawca wymienił w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższego nałożył przy tym na wnioskującego o pomoc ze środków publicznych.
Zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, J. K. wykazał, że poza zakresem jego możliwości finansowych znajduje się partycypacja w kosztach zainicjowanego jego skargą postępowania. Obecnie ich wysokość to 200 zł tytułem wpisu od skargi. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i z matką, pozostając na utrzymaniu tej ostatniej. Skarżący w 2012 r. został bowiem zwolniony i od tego czasu nie pracuje. Bez pracy pozostaje też jego żona. Obydwoje nie dysponując jakimikolwiek własnymi środkami finansowymi pozostają więc na utrzymaniu matki wnioskodawcy, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1050 zł. Należy zaznaczyć, że jest to osoba chora, która w związku z powyższym ponosi duże koszty leczenia. W takich warunkach wymaganie od skarżącego opłacenia jego skargi oznaczałoby w istocie całkowite przerzucenie powyższego ciężaru na jego matkę, która ze skromnego dochodu zmuszona została do utrzymywania nie tylko siebie, ale także syna i jego żonę.
Dlatego też przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Bez tego rodzaju wsparcia strona nie mogłaby dochodzić na drodze sądowej swoich praw.
O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.