Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej Kolegium, z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu podania wydane w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z dnia 3 czerwca 2016 r. A.M. reprezentowana przez D.W. zwróciła się o wydanie decyzji zobowiązującej Burmistrza [...] do zapewnienia bezpłatnej dostawy wody pitnej na jej posesję, położoną w R., przy ul. [...], co stanowiłoby formę odszkodowania za wyrządzoną szkodę przez A S.A. z siedzibą w [....] (obecnie B S.A.). Wytwórnia w szerokim zakresie eksploatowała w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości wnioskodawczyni studnie głębinowe na skutek czego nastąpiło obniżenie lustra wody w istniejących studniach kopanych i konieczne stało się zaprzestanie pobierania wody z przydomowych ujęć.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") zwrócił wnioskodawczyni podanie z dnia 3 czerwca 2016 r. wyjaśniając, że wniosek ma na celu dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, dla których realizacji właściwy jest tryb postępowania cywilnego i które to roszczenia powinny być kierowane przeciwko ewentualnemu sprawcy szkody - B S.A.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła A.M. kwestionując prawidłowość stanowiska organu I instancji i zarzucając mu niewyjaśnienie powodów dla których uznał brak możliwości rozpatrzenia jej podania na gruncie prawa wodnego.
Kolegium opisanym na wstępie postanowieniem działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie podania albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu, co wynika z art. 66 § 3 k.p.a. Przepis ten reguluje m.in. sytuację, w której organ administracji publicznej po dokładnym zbadaniu treści podania ustali, że nie tylko nie jest właściwy do wszczęcia i rozstrzygnięcia sprawy, ale sprawa należy do właściwości sądu powszechnego. Zdaniem Kolegium w obecnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa materialnego, który uprawniałby organ administracji publicznej do wydania decyzji o treści jakiej żąda wnioskodawczyni. Żądanie wnioskodawczyni dotyczy sfery cywilnoprawnej, a kwestia oceny zasadności roszczenia cywilnoprawnego nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia administracyjnego jakiego domaga się wnioskodawczyni - wobec generalnej zasady orzekania w takich sprawach przez sąd powszechny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane wyżej postanowienie A.M. wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym jego wydanie postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Wyjaśniła, że wybudowanie w 1974 r. przez Wytwórnię Filtrów "[...]" w [...] ujęcia wody położonego w bezpośrednim sąsiedztwie jej siedliska spowodowało obniżenie lustra wody i jej zanik m.in. w studni należącej do jej dziadka T.M.M. W efekcie pozbawiło ją to możliwości korzystania z wody na własnym gruncie. Powołała się na decyzję z dnia [...] listopada 1974 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody [...], którą zobowiązano [...] w S.M. do naprawienia m.in. na rzecz T.M. szkody powstałej w związku z obniżeniem się w studniach gospodarczych zwierciadła wody uniemożliwiającym korzystanie z wody mieszkańcom wsi W. na skutek eksploatacji studni głębinowych nr 1, 2, 3 przez [...] w S.M. Naprawienie szkody miało nastąpić poprzez doprowadzenie wody pitnej do gospodarstw rurociągiem z doprowadzeniem końcówek rurociągu do podwórza każdego gospodarstwa. Obowiązek nałożony ww. decyzją w jej ocenie dotyczy każdoczesnego właściciela ujęcia. W ocenie skarżącej stanowisko organów orzekających w sprawie jest błędne, a podstawą do wydania wnioskowanej decyzji przez Starostę w przedmiocie odszkodowania są przepisy ustawy Prawo wodne.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji.
Oznacza to, że Sąd kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Sąd może uwzględnić skargę tylko w sytuacji gdy dopatrzy się naruszenia prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718).
Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 P.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wnioskiem z dnia 3 czerwca 2016 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza S.M., aby zapewnił jej bezpłatną dostawę wody, co stanowiłoby formę odszkodowania za szkody wyrządzone przez wytwórnię filtrów, która w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej usytuowała studnię głębinową. To spowodowało obniżenie lustra wody w jej studni kopanej i likwidację studni. Wytwórnia filtrów została zobowiązana do wybudowania na swój koszt nitki sieci wodociągowej i doprowadzenia wody do poszkodowanych w ramach odszkodowania, w tym również do skarżącej. Urządzenia wodociągowe zostały aktem notarialnym przekazane na rzecz gminy i pobiera opłaty za wodę. Skarżąca w ramach odszkodowania domaga się bezpłatnego korzystania z wodociągów i dostarczania jej wody.
Zasadnie przyjmuje organ, że w obecnym stanie prawnym brak jest przepisu na gruncie prawa administracyjnego, który uprawniałby organ administracji publicznej do rozstrzygnięć żądanych przez stronę, tj. zapewnienia jej bezpłatnej dostawy wody pitnej. Organy administracji publicznej działają łącznie na podstawie i w granicach prawa. Żądanie takie ma charakter cywilnoprawny, a więc nie może być rozstrzygane przez organ administracji publicznej.
Zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a. jeżeli żądanie wniesiono do organu niewłaściwego, lub z żądania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, to organ do którego podanie wniesiono zwraca jej stronie.
Z tych względów na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.