Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. W. jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] (zwana dalej OKS-U.) z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu o odmowie przyznania w/w skarżącemu stypendium Rektora.
Organ wydał zaskarżony akt w oparciu o następujące okoliczności: wnioskiem z dnia 20 września 2012 r., J. W. student na wydziale wychowania fizycznego Uniwersytetu [....] (dalej U.) zwrócił się do Rektora U. o przyznanie stypendium dla najlepszych studentów w roku akademickim 2012/2013. Wniosek ten został umotywowany osiągnięciami sportowymi.
W dniu 8 listopada 2012 r. OKS – U. decyzją nr [...], postanowiła odmówić przyznania J. W. stypendium dla najlepszych studentów na rok 2012/13. Wyjaśniono wnioskodawcy, że zgodnie z § 5 ust. 4 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej oraz miejsc w Domach Studenckich dla studentów U z dnia 1 października 2011 r. o stypendium Rektora dla najlepszych studentów może ubiegać się student, który zaliczył poprzedni rok studiów w terminach określonych w corocznym zarządzeniu Rektora U. w sprawie organizacji roku akademickiego, wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z Regulaminu Studiów U. Terminowe zaliczenie roku (semestrów) studiów nie dotyczy zgody na przedłużenie sesji egzaminacyjnej poprawkowej. OKS – U. ustaliła, że student uzyskał zaliczenie semestru zimowego w okresie przedłużonej sesji poprawkowej. Za zgodą Dziekana Wydziału termin zaliczenia ustalono na dzień 29 lutego 2012 r. a termin zaliczenia sesji zimowej/letniej w roku 2011/12 upływał w dniu 19 lutego 2012 r.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył do OKS – U. J.W. podnosząc: przedłużenie sesji egzaminacyjnej wynikał z urazu skręcenia lewego stawu skokowego. Odwołujący się doznał tego urazu w dniu 29 stycznia 2012 r. Z tego powodu nie mógł przystąpić do zaliczenia sprawnościowego z piłki koszykowej w podstawowym terminie.
OKS – U. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., po rozpatrzeniu opisanego wniosku postanowiła utrzymać w mocy swe poprzednie rozstrzygnięcie. Stwierdzono, że terminowe zaliczenie roku (semestru) studiów nie dotyczy zgody na przedłużenie sesji poprawkowej. Zaliczenie semestru w 2011/12nasąpiło w okresie przedłużonej sesji poprawkowej i dlatego ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji odpowiadają prawu.
W skardze z dnia 21 stycznia 2013 r. J. W. zarzucił decyzji OKS – U. nieważność w związku z brakiem podpisów pod orzeczeniem wszystkich członków składu organu kolegialnego, wydanie decyzji z naruszeniem zasady równości oraz wbrew dyspozycji art. 7 k.p.a. Stwierdzono, że w obowiązujących na terenie U. regulacjach brakuje jasnej definicji jak należy rozumieć pojęcie przedłużenia sesji poprawkowej. W regulaminie studiów utożsamiono egzamin poprawkowy z uprzednim uzyskaniem przez studenta oceny niedostatecznej. W przypadku skarżącego, egzamin poprawkowy nie miał miejsca, gdyż przyczyną przedłużenia sesji był uraz zdrowotny potwierdzony zaświadczeniem lekarskim. Wymieniony nie uzyskał oceny niedostatecznej jedynie zgodę na zdawanie w nowo wyznaczonym terminie zaliczenia. Nowego terminu strona dochowała albowiem uzyskała zaliczenie przed 29 lutego 2012 r. Skarżący chciał podejść do zaliczenia sprawnościowego lecz nie mógł tego uczynić z uwagi na stan zdrowia.
OKS – U. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Powtórzono za uzasadnieniem decyzji,że w świetle obowiązujących na terenie Uniwersytetu przepisów terminowe zaliczenie roku studiów nie dotyczy zgody na przedłużenie sesji egzaminacyjnej. Skarżący uzyskał zaliczenie w terminie przedłużonej sesji egzaminacyjnej poprawkowej o czym świadczy adnotacja pracownika Dziekanatu Wydziału Wychowania Fizycznego na wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Także zarzut nieważności jest bezzasadny albowiem zgodnie z art. 177 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje
Skarga J. W. okazała się zasadna.
Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd w niniejszej sprawie poddał kontroli decyzje wydane przez OKS – U. o odmowie przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów. Rozstrzygnięcia te zostały podjęte na podstawie art. 175 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. Nr 572 ze zm.; zwana dalej u.P.sz.w.). Do tego rodzaju decyzji Komisji stosuje się w sposób odpowiedni przepisy K.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Do regulacji K.p.a. odsyła w tym przypadku art. 207 ust. 4 u.P.sz.w.
Znalazł w części potwierdzenie zarzut niewłaściwego wydania decyzji o odmowie przyznania stypendium. Tą wadą obarczona jest decyzja wydana na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania stypendium. Należy przyznać rację organowi, iż w myśl art. 177 ust. 4 u.P.sz.w. decyzje wydane przez komisje stypendialne oraz odwoławcze komisje stypendialne podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący. Jednakże z uwagi na kolegialny charakter organu należy od niego wymagać aby w formie protokołu udokumentował wydanie rozstrzygnięcia przez pozostałych członków Komisji. Według Sądu, przewidziana w przytoczonym wyżej przepisie możliwość podpisania decyzji przez przewodniczącego nie zwalnia Komisji od wykazania, iż decyzję w jej imieniu wydały osoby ją tworzące (por. wyrok SN z 12 grudnia 2003 r., sygn. akt III RN 135/03,). Z akt sprawy powinno wynikać, że decyzja Komisji stanowi uzewnętrznienie woli jej członków.
W przepisach wewnętrznych obowiązujących na terenie U. i dotyczących procedowania OKS przyjęto odpowiadające tym standardom rozwiązanie aby z prac Komisji sporządzać protokół podpisywany przez przewodniczącego, sekretarza komisji oraz obecnych na posiedzeniu członków tego organu. Tak zapis znajduje się w § 2 pkt 13 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej oraz miejsc w domach studenta dla studentów U. z dnia 1 października 2011 r. /tekst jednolity; zwany dalej Regulaminem/. Treść protokołu ma służyć zweryfikowaniu nie tylko tego czy decyzje podjęła Komisja, a nie tylko jej przewodniczący lub wiceprzewodniczący, lecz także ustaleniu czy w jej pracach brały udział osoby wchodzące w jej skład. Jest oczywistym, że tylko w ten sposób można też skontrolować czy przy wydawaniu decyzji brała udział wymagana przez prawo liczba członków organu kolegialnego.
Reasumując, przepisy u.Pr.sz.w. pozwalając przewodniczącemu na jednoosobową autoryzację rozstrzygnięć Komisji Stypendialnych, nie zwalniają Komisji od obowiązku utrwalenia w aktach sprawy przebiegu jej posiedzenia oraz utrwalania danych osobowych członków, którzy brali w nim udział.
W przekazanych do Sądu aktach administracyjnych nie sposób doszukać się protokołu OKS – U. z dnia 17 grudnia 2012 r. Nie ma wątpliwości, iż taki protokół został sporządzony w dniu 8 listopada 2012 r. i wynika z jego treści, iż w tym dniu OKS – U. zajmowała się rozpatrywaniem wniosków o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku 2012/13. W tym dniu została wydana decyzja Komisji, którą skarżący zaskarżył wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z uwagi na brak protokołu z posiedzenia z dnia 17 grudnia 2012 r. oraz domniemanie kompletności materiału dowodowego należy stwierdzić, że Organ naruszył obowiązujące go przepisy o wydawaniu decyzji w sprawach przyznawania świadczeń socjalnych. Przekazana do Sądu dokumentacja nie pozwala stwierdzić czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został rozpoznany przez Komisję. Tej kwestii nie wyjaśnia w pełni podpis złożony zgodnie z art. 177 ust. 4 u.Pr.sz.w. albowiem dopuszczono się naruszenia § 2 pkt 13 Regulaminu.
Brak protokołu, w którym należało określić przedmiot obrad wraz z listą osób, które wydały rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji własnej Komisji, umocowuje zarzut wydania aktu z naruszeniem reguł kolegialnego działania komisji stypendialnej.
Strona skarżąca słusznie zarzuca Organowi błędną wykładnię przepisów prawa materialnego określających przesłanki przyznania stypendium.
Strony nie kwestionują, iż przedłużenie sesji egzaminacyjnej nastąpiło w chwili doznania przez skarżącego kontuzji a więc w okresie egzaminacyjnej sesji zimowej. Według treści zarządzenia Rektora U. nr [...] z dnia 27 kwietnia 2011 r. egzaminacyjna sesja zimowa trwała pomiędzy 23 stycznia 2012 r. a 5 lutego 2012 r. OKS – U. nie zaprzecza twierdzeniu skarżącego, iż nie otrzymał on w tym okresie oceny niedostatecznej. Źródłem sporu pomiędzy stronami jest uznanie przez OKS – U., iż zaliczenie semestru nastąpiło w okresie egzaminacyjnej sesji poprawkowej, która trwała od 19 lutego do 29 lutego 2012 r.
Sąd podziela interpretacje zaprezentowaną przez skarżącego, iż przedłużenie sesji egzaminacyjnej, o której mowa w § 5 ust. 4 Regulaminu, dotyczy wyłącznie takiej sytuacji, w której student uzyskuje na skutek przedłużenia możliwość podejścia do egzaminu lub zaliczenia z przedmiotu, z którego uprzednio otrzymał ocenę niedostateczną w terminie podstawowym czyli tzw. pierwszym podejściu. Według Sądu, w powyższym przepisie dlatego użyto sformułowania sesji egzaminacyjnej poprawkowej aby od "stypendium naukowego" wykluczyć studentów, którzy otrzymali oceny niedostateczne w pierwszej sesji egzaminacyjnej i uzyskali zgodę na przedłużenie sesji poprawkowej czyli przedłużenie możliwości podejścia poprawkowego. Jeżeli student nie otrzymał z przedmiotu oceny niedostatecznej, to usprawiedliwienie nieobecności na zaliczeniu i zgoda Dziekana na podejście do zaliczenia w innym terminie stanowi o przedłużeniu sesji podstawowej a nie sesji poprawkowej.
W takich warunkach student ma zachowany termin do pierwszego podejścia do egzaminu lub zaliczenia. W konsekwencji, uzyskanie zaliczenia w terminie przedłużonym sesji podstawowej nie jest przeszkodą do przyznania stypendium Rektora. Odmienna interpretacja § 5 ust. 4 Regulaminu pozbawiałaby prawa do świadczenia studentów, którzy nie byli w stanie z przyczyn obiektywnych i usprawiedliwionych (np. siła wyższa, stan zdrowia) zaliczyć przedmioty w terminach niepoprawkowych czyli w sesji podstawowej. Prezentowana przez organy interpretacja jest też niesłuszna gdyż wypacza cel świadczenia jakim jest promowanie studentów odznaczających się ponadstandardowymi sukcesami naukowymi, artystycznymi lub sportowymi.
Reasumując, ma prawo do stypendium Rektora student, który uzyskał zgodę na przedłużenie sesji podstawowej i uzyskał zaliczenie w okresie przypadającym na sesję poprawkową. W takich okolicznościach student zachowuje prawo do podejścia do egzaminu lub zaliczenia w terminie podstawowym. Błędna interpretacja przepisów przyznawania stypendiów miała istotny wpływ na wynik sprawy co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Rozstrzygając o przyznaniu stypendium organ będzie zobowiązany kierować się wyżej ustaloną treścią norm prawa zakładowego regulujących warunki przyznania stypendium. OKS – U. każdorazowo powinna sporządzać protokół dokumentujący przebieg swych obrad oraz osoby uczestniczące w jej pracach.
Z wyżej wyłożonych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.