Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w dniu 28 marca 2008r., J. R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono w sprawie o sygn. II SA/Rz 151/08, dotyczącej kontroli decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Na obecnym etapie rozpoznawania skargi J. R. zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł.
Ponieważ skarżący w swym wniosku nie podał wysokości dochodów osiąganych przez jego matkę H. R., referendarz sądowy WSA w Rzeszowie wezwał H. R. o podanie tej informacji. Ponadto wezwano skarżącego do wyjaśnienia czy w związku ze swą sytuacją majątkową otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, a jeżeli tak to, w jakiej wysokości. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła w terminie. Skarżący wyjaśnił, iż dochody jego matki kształtują się na poziomie 530,43 zł., w skali miesiąca. Rodzina nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej.
Stwierdzono, co następuje:
Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministarcyjnym określa przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; ze zm., dalej jako p.s.a). Na mocy art. 246 § 1 p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie, wniosek strony skarżącej obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych (tj. opłat i wydatków sądowych). J. R. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec tego, powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść ciężarów kosztów sądowych, bez uszczerbku na poziomie koniecznego utrzymania (art. 246 § 1 pkt 2 p.s.a.).
Skarżący opisując we wniosku swą sytuację oraz odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego udowodnił ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie ponieść ciężaru związanego z obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych. Należy przyznać, iż J. R. znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, które stanowi jedyne źródło jego utrzymania. Dochody skarżącego pochodzą wyłącznie z działalności rolniczej. Zadeklarowany przez niego miesięczny dochód stanowi kwota 200 zł. Jego matka H. R. otrzymuje rentę w wysokości ok. 530 zł. Dwuosobowa rodzina J.R. mieszka w dom o pow. ok 90 m². Wnioskodawca użytkuje nieruchomość rolną o pow. 3,22 ha. J. R. cierpi na dolegliwości zdrowotne.
Uzyskiwana kwota miesięcznego dochodu przy uwzględnieniu ciężarów związanych z posiadaniem nieruchomości rolnej (podatek od nieruchomości), zakupem żywności, lekarstw czy innych kosztów utrzymania koniecznego, nie pozwala pokryć przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Składniki majątkowe, jakimi dysponuje J.R. (tj. połowa domu, nieruchomość rolna o pow. 3,22 ha), nie są tego rodzaju, aby mogły zostać wykorzystane do pokrycia wiążących się ze sprawą kosztów sądowych. Reasumując, poniesienie przez wnioskującego jakiekolwiek części kosztów sądowych prowadzonej sprawy odbiłoby się negatywnie na możliwości zakupu podstawowych dla egzystencji dóbr i usług. Do tego wniosku przekonuje w szczególności kwota wpisu sądowego (tj. 500 zł.), należnego z tytułu wniesienia skargi, która znacznie przekracza miesięczne dochody J.R..
W podobny sposób sytuację majątkową J. R. oceniał WSA w sprawach, w których wnosił on o przyznanie prawa pomocy (np. sprawa o sygn. akt II SA/Rz 1152/06).
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.