Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2016 r. II SA/Rz 1559/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie przyznał HZ prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. II SA/Rz 1559/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę HZ, wniesioną na opisaną w sentencji postanowienia decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego celem zaskarżenia wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia Sądu.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. II SA/Rz 1559/16 referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych argumentując, że prawo pomocy w takim zakresie zostało już jej przyznane postanowieniem z dnia 25 listopada 2016 r. Jednocześnie referendarz sądowy odmówił ustanowienia wnioskodawczyni zawodowego pełnomocnika podnosząc, że uzyskiwane przez nią dochody są wystarczające na utrzymanie własne i domu, jak też pozwalają na poczynienie oszczędności na koszty ewentualnego postępowania kasacyjnego.
W sprzeciwie od tego postanowienia HZ podniosła, że jako osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności wymaga w codziennym funkcjonowania pomocy innych osób. Nadwyżka finansowa, na którą zwrócił uwagę referendarz sądowy, została wykorzystana na sfinansowanie niezbędnych prac w domu. Ponadto, z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości, jedynym pewnym dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 1063,59 zł miesięcznie, co w zestawieniu z wydatkami daje nadwyżkę w wysokości 166,59 zł, a zatem nadwyżka ta – jak wskazała skarżąca – istnieje "tylko teoretycznie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Wskazać przy tym należy, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie stronie prawa pomocy, jest w świetle art. 246 Ppsa sytuacji materialno – bytowa wnioskodawcy. Tym samym zarówno brak wiedzy prawniczej, jak i stopień skomplikowania sprawy nie miały i nie mogły mieć wpływu na ocenę zasadności zgłoszonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca, wobec przyznanego wcześniej zwolnienia od kosztów sądowych, ubiega się obecnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona taką okoliczność, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania.
Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, aby w świetle deklarowanych przez nią wydatków nie była w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak sama bowiem wskazała, wobec deklarowanych przez nią wydatków oraz dochodów osiąga, co do zasady, nadwyżkę rzędu 166 zł miesięcznie. Oczywiście w świetle doświadczenia życiowego oraz dochodów skarżącej nie oznacza to, że w każdym miesiącu jest ona w stanie przeznaczyć tę kwotę na opłacenie kosztów sądowych, niemniej nie sposób uznać w tej sytuacji, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwłaszcza, że skarżąca inicjując niniejszą sprawę w listopadzie 2016 r. mogła poczynić nawet drobne oszczędności, które z uwagi na upływ czasu umożliwiłyby opłacenie fachowej pomocy prawnej. Oszczędności takie, przy obecnych dochodach, może również poczynić w toku ewentualnego postępowania kasacyjnego, trwającego co do zasady kilka lub kilkanaście miesięcy, a co za tym idzie, ustalić z zawodowym pełnomocnikiem sposób zapłaty należności z tytułu udzielonej pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.