Uzasadnienie
W skardze na opisane w sentencji postanowienie K.C. zgłosił żądanie przyznania mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podał, że tworzy gospodarstwo domowe wraz z żoną, a jedynym źródłem utrzymania są dochody z gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,36 ha w wysokości 280 zł na osobę. Rodzina nie posiada żadnych oszczędności lub innych źródeł dochodu, zamieszkuje w budynku mieszkalnym o powierzchni 80 m2. Jej własność stanowi również zakład mleczarski, niemniej nie przynosi on żadnego dochodu.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie podnosząc, że nie wykazał on niemożności poniesienia kosztów sądowych we własnym zakresie. Nie wykazał bowiem faktu ponoszenia jakichkolwiek wydatków oraz źródeł pokrywania nakładów związanych z prowadzeniem gospodarstwa oraz funkcjonowaniem zakładu mleczarskiego. Nie wyjawił również, czy jest uprawniony do dopłat rolniczych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
We wniesionym sprzeciwie K.C. wniósł o zmianę postanowienia referendarza sądowego i przyznanie "częściowego zwolnienia od kosztów sądowych". Oświadczył, że ma "niewielkie dochody", znajduje się w pogarszającym się stanie zdrowia i stale podlega rehabilitacji. W tej sytuacji poniesienie kosztów postępowania stanowiłoby "możliwy istotny uszczerbek w niezbędnym utrzymaniu" jego rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżący w zawartym w skardze wniosku wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i w takim zakresie żądanie zostało rozpoznane przez referendarza sądowego. Wprawdzie po wydaniu zaskarżonego postanowienia skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o ustanowienie zawodowego pełnomocnika, niemniej Sąd rozpoznając wniesiony sprzeciw jako sąd drugiej instancji (art. 260 § 2 Ppsa), związany przedmiotem zaskarżenia, rozpoznał sprawę pod kątem przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika w ramach prawa pomocy zostanie rozpoznany odrębnym rozstrzygnięciem.
Skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 Ppsa) winien był wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest on zobligowany do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę.
Zdaniem Sądu zaskarżonym postanowieniem referendarz w pełni zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie. Już bowiem pobieżna analiza wniosku skarżącego upoważnia do stwierdzenia, że podane informacje uniemożliwiają dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej. Dysponując dochodem w wysokości 280 zł miesięcznie na osobę w rodzinie skarżący nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, aby nie korzystając z pomocy osób trzecich, względnie nie mając innych źródeł dochodu, rodzina była w stanie zapewnić sobie utrzymanie, skoro kwota progu interwencji socjalnej w cenach z 2013 r. wyniosła 540 zł na osobę w rodzinie dwuosobowej (zob. raport Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych Wysokość i struktura Progu Interwencji Socjalnej – Raport weryfikacyjny z lutego 2015 r.). Wnioskodawca nie udokumentował również ponoszenia żadnego z deklarowanych przez siebie wydatków, jak i nie odniósł się merytorycznie do wyartykułowanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwestii budzących zastrzeżenia referendarza.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.