Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 14 lutego 2023r. nr SKO.4171.6.2023, uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy [...] z 4 stycznia 2023r. nr OŚG-II-6331.09.20.2021/2022 i orzekająca w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych pomiędzy działkami nr [...] oraz nr [...], będącymi własnością Gminy [...] oraz działką nr [...], będącą własnością M. i P. M. W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o odrzucenie skargi Gminy [...] – jako wniesionej przez podmiot nieuprawniony do takiego działania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. (§ 2).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wójt Gminy [...] występował w niniejszej sprawie w roli Organu I instancji, wydając decyzję, następnie uchyloną przez SKO w Przemyślu (zaskarżoną decyzją z 14 lutego 2023r.) na skutek odwołania wniesionego przez P. M. Z tego powodu Gmina nie posiada legitymacji do wniesienia skargi jako osoba prawna działająca przez jej Wójta, reprezentującego ją na podstawie art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wójt wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, która następnie została przez Kolegium uchylona, a organ II instancji orzekł zaskarżoną decyzją z 14 lutego 2023 r. o istocie sprawy. Skoro Wójt Gminy wydał decyzję w sprawie, to w konsekwencji Gmina nie może być traktowana jako strona postępowania i wobec tego nie jest uprawniona do kwestionowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym przez organ wyższego stopnia.
Powyższe stanowisko odzwierciedla ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd. W wyroku z 6 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2327/16, NSA wskazał, że "Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednolity i ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza jednocześnie możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma zatem legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu i nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (postanowień) do sądu administracyjnego, ani też stroną (uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego), a w konsekwencji nie może skutecznie złożyć skargi kasacyjnej.
Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. (...) w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. (...) Powyższe stanowisko znalazło również potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2009 r., K 32/08 (OTK-A 2009/9/139), w którym Trybunał uznał za zgodne z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisy art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a., w zakresie, w jakim pozbawiają one prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał decyzję jako organ I instancji, a także za zgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim odmawia jednostce samorządu terytorialnego prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sprawach, w których organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję w I instancji. (...) powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego.
W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tych postępowaniach, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do WSA, ani też legitymowanym do zaskarżania wyroków sądu I instancji do NSA. (...) w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej.".
Z tego powodu uznać należało, że z uwagi na brak legitymacji Gmina, działając przez Wójta (który wydał w I instancji w postępowaniu administracyjnym decyzję), nie była uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji skarga wniesiona przez stronę skarżącą, jako podmiot nieuprawniony do jej złożenia, podlegała odrzuceniu.
Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 200 złotych Sąd postanowił, jak w pkt II sentencji, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.