Uzasadnienie
Wraz ze skargą na opisaną w sentencji postanowienia decyzję, G.G. zwrócił się do Sądu o przyznania mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podał, że z dniem 23 września 2014 r. oraz 3 września 2015 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej pod różnymi firmami. Obecnie nie uzyskuje dochodu, od dnia 6 listopada 2015 r. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Pozostaje na utrzymaniu matki – emerytki. Posiada zobowiązanie alimentacyjne wobec dwójki dzieci, niemniej w formularzu PPF podał, że oprócz matki gospodarstwo domowe tworzy wraz z dwójką swoich dzieci. Jedynym dochodem rodziny jest comiesięczna emerytura matki w wysokości 840 zł.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy podnosząc, że nie wykazał on niemożności poniesienia kosztów sądowych we własnym zakresie. W ocenie referendarza oświadczenie skarżącego budzi wątpliwości co do jego wiarygodności, gdyż przy deklarowanych comiesięcznych dochodach w wysokości 840 zł podał jednocześnie, że ponosi comiesięczne wydatki rzędu 3 500 zł. Nie wykazał również źródeł finansowania reprezentującego go w niniejszej sprawie zawodowego pełnomocnika, a z akt sprawy o sygn. II SA/Rz 918/15 wynika, że wynajmował mieszkanie w K. za kwotę 200 zł miesięcznie.
We wniesionym sprzeciwie G.G. ponowił żądanie zwolnienia go od kosztów sądowych. Podał, że prowadzone przez niego działalność gospodarcza przynosiła straty przed decyzją o jej zakończeniu, wobec czego nie był w stanie poczynić z tego tytułu żadnych oszczędności, a fakt reprezentowania go przez zawodowego pełnomocnika nie powinien stanowić przesłanki do negatywnego załatwienia jego wniosku. Oświadczył również, że obecnie nie wynajmuje wskazanego przez referendarz lokalu, a jedynym adresem do doręczeń jest adres, pod którym zamieszkuje wraz z matką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 Ppsa) winien był wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest on zobligowany do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę.
Zdaniem Sądu zaskarżonym postanowieniem referendarz w pełni zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie. Już bowiem pobieżna analiza wniosku skarżącego upoważnia do stwierdzenia, że podane informacje uniemożliwiają dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej. Dysponując dochodem w wysokości 420 zł miesięcznie na osobę w rodzinie (przyjmując niejako wbrew wypełnionemu formularzowi PPF, że wnioskodawca gospodarstwo domowe tworzy jedynie z matką, skoro posiada zaległości alimentacyjne względem dwójki swoich dzieci) skarżący nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, aby nie korzystając z pomocy osób trzecich, względnie nie mając innych źródeł dochodu, rodzina była w stanie zapewnić sobie utrzymanie, skoro kwota progu interwencji socjalnej w cenach z 2013 r. wyniosła 540 zł na osobę w rodzinie dwuosobowej (zob. raport Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych Wysokość i struktura Progu Interwencji Socjalnej – Raport weryfikacyjny z lutego 2015 r.).
Rację należy przyznać referendarzowi, że zadeklarowanie comiesięcznych wydatków rzędu 3 500 zł oraz dochodu w wysokości 840 zł trudno uznać za w pełni przejrzyste i nie budzące wątpliwości wyjawienie swojej sytuacji materialno bytowej, a jak wskazano powyżej, jest to warunek konieczny przyznania prawa pomocy. Co również istotne, skarżący nie udokumentował rzeczywistego ponoszenia wyszczególnionych wydatków, gdyż do wniosku nie dołączył żadnych rachunków za media lub leczenie matki. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w sprzeciwie Sąd wyjaśnia, że nie sam fakt reprezentowania wnioskodawcy przez zawodowego pełnomocnika stanowi jeden z powodów, dla których odmówiono uwzględnienia jego żądania, lecz nie wyjawienie z jakich źródeł pomoc ta jest finansowana oraz relacji ponoszonych z tego tytułu kosztów do całego budżetu rodziny.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.