Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na skutek sprzeciwu skarżących M. C. i K. C. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 marca 2014 r. odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy składający go zaznaczając, że domagają się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych podnieśli, że utrzymują się wyłącznie z dochodu z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego (7,36 ha), wynoszącego miesięcznie 560 zł. Prowadzona przez nich działalność gospodarcza w postaci zakładu mleczarskiego nie przynosi bowiem zysku z uwagi na wydaną przez organ administracji decyzję o zawieszeniu jego działalności. Podkreślili, że nie posiadają jakichkolwiek oszczędności, udziałów ani obligacji, jak też żadnych wartościowych przedmiotów. Mieszkają w domu o powierzchni 80 m. kw., którego połowę zajmuje córka wraz z jej rodziną, pozostająca w odrębnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawcy sprecyzowali, że ich żądanie dotyczy zwolnienia od wpisu od ich skargi w części przekraczającej 20 zł. Jako swoje comiesięczne wydatki podali kwoty: 60 zł (gaz), 50 zł (prąd), 40 zł (telefon), 30 zł (środki higieny), 30 zł (lekarstwa), 50 zł (podatki i opłaty), 300 zł (wyżywienie). Skarżący nadesłali także wyciąg z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą z saldem wynoszącym 0 zł, zestawienie zbiorcze z podatkowej księgi przychodów i rozchodów obejmujące okres od października do grudnia 2013 r., które wskazuje na poniesioną stratę w wysokości 1 253,72 zł. oraz decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. w wysokości 1983 zł, w tym podatek od nieruchomości 1574 zł oraz podatek rolny 409 zł.
W oparciu o powyższe referendarz sądowy w tut. Sądzie, postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r., odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy.
W związku ze sprzeciwem od tego rozstrzygnięcia, wymienionym na wstępie postanowieniem, tut. Sąd odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w żądanym przez nich zakresie.
Następnie, w piśmie z dnia 1 lipca 2014 r. M. C. i K. C. wnieśli o zwolnienie ich od wpisu od skargi ponad kwotę 40 zł. W jego uzasadnieniu wskazali, że jedynym źródłem ich utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 7,36 ha w kwocie 560 zł miesięcznie. Oświadczyli, że nie posiadają żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji, jak też jakichkolwiek wartościowych ruchomości. Podali, że są właścicielami domu o pow. 80 m.kw., którego połowę zajmuje córka wraz z rodziną, pozostająca w odrębnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawcy podnieśli, że prowadzą działalność gospodarczą, która nie przynosi jednakże dochodów.
M. C. i K. C. ponowili żądanie przyznania częściowego prawa pomocy w piśmie z dnia 21 lipca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak już wyżej zaznaczono, postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. tut. Sąd odmówił przyznania M. C. i K. C. prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec braku zaskarżenia orzeczenie to stało się prawomocne. Z kolei w pismach z dnia 1 oraz 21 lipca 2014 r. skarżący ponowili żądanie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi (ponad kwotę 40 zł).
W zaistniałej sytuacji, ponowny wniosek stron należy uznać w istocie za żądanie zmiany wymienionego orzeczenia z dnia 28 maja 2014 r. w trybie art.165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dotyczy on zmiany okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek podjęcia określonego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, która dotyczy przyznania prawa pomocy chodzi więc o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację rodzinną, dochodową i majątkową stron, a w konsekwencji na ich możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Chodzi zatem o zmianę okoliczności faktycznych sprawy, w zakresie uzasadniającym wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które poprzednio zapadło w sprawie.
Mając to na uwadze należy stwierdzić, że brak jest podstaw do modyfikacji postanowienia tut. Sądu z dnia 28 maja 2014 r. poprzez przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w żądanym przez nich zakresie. Wynika to z faktu, że skarżący w ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazali jakichkolwiek nowych okoliczności w porównaniu do tych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie ich pierwotnego żądania w tym samym przedmiocie.
Skoro zatem M. C. i K. C. nie podali żadnych nowych okoliczności, które świadczyłyby o zmianie ich sytuacji w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy, to Sąd nie był uprawniony do zmiany swojego rozstrzygnięcia i orzeczenia o uwzględnieniu wniosku skarżących.
Niniejsze postanowienie znajduje podstawę w art. 165 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.