Uzasadnienie
Do skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki balkonu Z. C. – opiekun prawny ojca E. N. dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że rodzice z uwagi na stan zdrowia wymagają całodobowej opieki. Sama również pozostaje w leczeniu. Do wspólnego gospodarstwa domowego wchodzi jeszcze jej syn, który pozostaje bez pracy. Dochody członków rodziny to: emerytura skarżącego w kwocie 1605,65 zł, renta żony skarżącego w wysokości 1164,90 zł oraz emerytura opiekunki prawnej wnioskodawcy wynosząca 1630 zł. Wymienieni zajmują mieszkanie o pow. 51 m.kw. Jako wydatki wskazane zostały: 489,55 zł – mieszkanie, 380 zł – media, 500 zł – leczenie.
Oświadczenie powyższe uznano za niewystarczające do rozpoznania złożonego wniosku dlatego też wezwano o jego uzupełnienie w zakresie danych odnośnie do średnich comiesięcznych wydatków na wyżywienie członków rodziny, utrzymanie mieszkania, telefony, samochody. Wezwanie dotyczyło także wyjaśnienia statusu drugiego mieszkania, którego istnienie wynikało z wniosku oraz przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawcy i jego żony, opiekuna prawnego skarżącego oraz syna tego opiekuna.
Odpowiedź na powyższe wskazuje na następujące wydatki rodziny w skali miesiąca: 2800 zł – wyżywienie, 1127,69 zł – utrzymanie mieszkania zajmowanego przez rodzinę (w tym: czynsz – 479,55 zł, gaz – 165,74 zł, prąd – 317,56 zł, telefon stacjonarny – 39,95 zł, telefon komórkowy – 50 zł, Internet i telewizja kablowa – 74,89 zł), 100 zł – utrzymanie samochodu osobowego z 2000 r., 331,33 zł – utrzymanie drugiego mieszkania, do którego spółdzielcze własnościowe prawo posiada opiekun prawny wnioskodawcy (w tym: czynsz – 224,16 zł, 17,25 zł, prąd – 27,94 zł, telefon stacjonarny – 31,98 zł, ubezpieczenie – 30 zł). Wskazano, że wnioskodawca i jego żona nie posiadają rachunków bankowych, natomiast na koncie należącym do syna opiekuna prawnego skarżącego brak jest "wpłat- wypłat" w związku z brakiem uzyskiwania przez niego dochodu i statusem bezrobotnego.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Prawo pomocy to instytucja o wyjątkowym charakterze, mająca na celu wsparcie osób ubogich, dla których poniesienie wydatku na koszty postępowania sądowego oznaczałoby niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb swoich i członków wspólnego gospodarstwa domowego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia związanych z nim kosztów. Jednakże w art. 244 i nast. P.p.s.a. ustawodawca przewidział wsparcie dla osób, poza których możliwościami finansowymi znajduje się pokrycie powyższych. Wspomniane wsparcie to prawo pomocy w całkowitym lub częściowym zakresie. W tym drugim wypadku obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, co wynika z art. 245 § 3 P.p.s.a. Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych ubiega się właśnie o takie częściowe prawo pomocy.
Należy wskazać, że w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przesłanką przyznania powyższego jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie przy tym tego rodzaju sytuacji spoczywa na wnoszącym o pomoc, który stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. winien złożyć oświadczenie zawierające dokładne dane odnośnie do jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. Jeśli zaś okaże się, że zawiera ono pewne niejasności bądź też jest niewystarczające do rzetelnej oceny zasadności żądania, wnioskodawca, który zgodnie z art. 255 P.p.s.a. otrzyma wezwanie do dokonania stosownych uzupełnień powinien udzielić na powyższe pełnej odpowiedzi, tak, by umożliwić właściwą analizę jego sytuacji materialnej. E. N. działający w niniejszej sprawie za pośrednictwem opiekuna prawnego – córki Z. C., nie zastosował się zaś całościowo do skierowanego do niego wezwania.
Mianowicie, nie zostały przedłożone wyciągi z rachunku bankowego wspomnianego opiekuna prawnego, jak też wyciągi z rachunku bankowego wnuka wnioskodawcy – P. C. W tym drugim przypadku stwierdzono wprawdzie, że na rachunku tym brak jest jakichkolwiek wpłat i wypłat, lecz nie udokumentowano tego żądanym wyciągiem. Poza tym należy zwrócić uwagę, że wnioskodawca z pewnością nie należy do grupy osób ubogich, do których adresowana jest instytucja prawa pomocy. Przy ocenie powyższego uwzględniono mianowicie fakt, iż jego córce prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania, zaś rodzina mieszka w mieszkaniu należącym do wnioskodawcy i jego żony. Posiadanie takiego majątku w zasadzie wyklucza możność przyznania prawa pomocy.
Należy podkreślić, że mieszkanie to generuje koszty, wśród których znajdują się m. in. ubezpieczenie (30 zł) oraz telefon stacjonarny (31,98 zł). Wydatków tych trudno zaliczyć do tych mających znamiona konieczne. Także wydatkowi na telewizje kablową, telefon komórkowy i telefon stacjonarny w zajmowanym przez rodzinę mieszkaniu, jak też Internet w łącznej kwocie 164,84 zł trudno przypisać wskazany charakter. Należy jeszcze podnieść kwestię, że wskazane we wniosku i odpowiedzi na wezwanie comiesięczne wydatki rodziny przekraczają o ok. 450 zł jej deklarowane dochody. Oznacza to bądź posiadanie przez któregoś z członków wspólnego z wnioskodawcą gospodarstwa domowego dodatkowego dochodu, który nie został ujawniony bądź też zawyżenie przedstawionych wydatków na potrzeby niniejszego wniosku.
Z podanych wyżej względów, a zatem wobec niepełnej odpowiedzi na skierowane wezwanie, posiadanie majątku w postaci dwóch mieszkań oraz nadwyżkę wydatków nad dochodami uznano, że uwzględnienie wniosku stanowiłoby nadużycie prawa pomocy. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.