Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. i R. K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dn. [...].02.2004r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków wsi D. gm. [...]. W sprawie tej w I instancji orzekał Starosta [...], który decyzją z dn. [...].08.2000r. Nr [...] zatwierdził operat modernizacji ewidencji istniejącej ewidencji gruntów i budynków wsi J. oraz uznał za wyczerpujący sposób rozpatrzenia uwag i wniosków złożonych do protokołu w trakcie wyłożenia operatu. W podstawie prawnej tej decyzji przywołano art.22 ust.1 ustawy z dn.17.05.1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz.163 ze zm.) oraz "art.104 Kpa". Projekt tej modernizacji został wyłożony do publicznego wglądu w dniach 24-31.01.2000r. w lokalu Domu Ludowego w D. Uwagi i wnioski zgłosiło 15 osób, które miały zostać zaprotokołowane i rozpatrzone.
Decyzja organu I instancji została wywieszona na tablicy ogłoszeń oraz w siedzibie właściwego miejscowo urzędu gminy w dniach od 28.08.2000r. do 14.09.2000r. R. i J. K. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, zaś Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dn. [...].03.2001r. Nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to uchylił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dn.13.10.2003r. SA/Rz 917/01. Sąd wywiódł, iż decyzja organu I instancji winna być doręczono stronom na zasadach ogólnych, albowiem obowiązujące w dacie wydawania tej decyzji przepisy prawa nie pozwalały na ograniczenie się do wywieszenie decyzji na tablicach ogłoszeń i w ten sposób podania jej do publicznej wiadomości. Wykonując wyrok sądu organ I instancji doręczył decyzję R. i J. K. w dn.18.12.2003r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach I instancji – k.1.) Od tej decyzji R. i J. K. wnieśli odwołanie, w którym zakwestionowali fakt zwiększenia po modernizacji operatu, powierzchni posiadanych przez nich działek, a to działki nr 351 o 74m², zaś działki nr 143 z 40a do 52a 45m².
Odwołujący się wywodzili, iż geodeci dokonywali pomiarów w czasie ich nieobecności, a na dokonane wyniki pomiarów nie wyrażają zgody. Odwołujący się naprowadzają, iż obok ich domu nigdy nie istniała droga dojazdowa dla działki, stanowiącej własność S. J. Droga ta jest dla odwołujących się uciążliwa, sąsiadka wybudować miała także ogrodzenie na ich nieruchomości. W konkluzji wniesiono o przeprowadzenie ponownych pomiarów i "przywrócenie własności".
Rozpoznając to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego opisaną na wstępie decyzją z dn. [...].02.2004r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dn. [...].08.2000r. Organ odwoławczy uznał, że odwołujący się uczestniczyli w czynnościach podejmowanych w ramach prac związanych z modernizacją operatu ewidencji gruntów. Wskazywać ma na to podpis R. K. na zawiadomieniu o ustalaniu granic władania na gruncie działki nr 143 z dn.5.09.1999r., a także podpis J. K. z dn.13.09.1999r. na zawiadomieniu o ustalaniu granic władania na gruncie działki nr 351. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że granice stanu posiadania działki nr 143 zostały ustalone na gruncie i zastabilizowane palami drewnianymi w obecności J. K., nadto z akt sprawy ma wynikać, iż wobec sporów granicznych odnośnie przebiegu granicy działki nr 351 z działkami 352 i 350 odstąpiono od ustalenia granic działki nr 351. J. K. miał nie wnosić zastrzeżeń odnośnie przebiegu granic działki nr 143, natomiast odmówił zaakceptowania projektu operatu odnośnie wykazania granic działki nr 351. Wobec braku możliwości ustalenia przebiegu granicy działki nr 351 z działkami sąsiednimi organ I instancji odstąpił od pomiaru kontrolnego, zaś na mapie numerycznej ewidencji granice działki nr 351 pozostawiono według stanu dotychczasowego i oznaczono je jako sporne.
Różnice w powierzchniach działek przed i po modernizacji wyjaśniano dokładniejszymi metodami pomiarów geodezyjnych, w tym zakresie odwołano się do przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dn.29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454, zwane dalej "rozporządzeniem z 2001r."). Organ II instancji nadmienił, iż powierzchnię działki nr 143 ustalono zgodnie ze współrzędnymi wskazanych punktów granicznych, zaś powierzchnię działki nr 351 ustalono biorąc pod uwagę współrzędne dotychczasowe. W tym ostatnim zakresie organ odwołał się do ustaleń z postępowania rozgraniczeniowego toczącego się przed sądami powszechnymi, akcentując iż zarzuty odwołania wskazują na nadal istniejący spór graniczny odnośnie przebiegu granicy działek nr 350 i 351. W szczególności wskazano, iż postanowieniem z dn.4.10.2002r. [...] Sąd Rejonowy w K. ustalił przebieg granicy miedzy tymi działkami, a apelacja J. K. została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dn.11.03.2003r.[...].Organ odwoławczy przywołał także funkcję, jaką spełnia ewidencja gruntów, wykluczając aby tym sposobem rozstrzygać zagadnienia dotyczące ustalania zasięgu własności nieruchomości.
Z akt organu II instancji wynika, że przedmiotowa decyzja została nadana listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru kierowanym do R. i J. K. i zwrócona z adnotacją, iż w dn.12.0.22004r. awizowano przesyłkę, której nie podjęto do dn.25.02.2004r.. Decyzję wysłano powtórnie i doręczono ją R. K. w dn.15.03.2004r.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. i J. K., nadając ją listem poleconym w dn.6.04.2004r. Skarżący wskazywali, iż czują się pokrzywdzeni wydaną decyzją, przytaczając okoliczności, w jakich dowiedzieli się o wydaniu decyzji przez Starostę. Zaprzeczyli, by działki nr 143 i 351 były przedmiotem obmiaru w ich obecności. Podnosili, że sąsiedzi urządzili sobie obok ich domu drogę dojazdowa do drogi publicznej, a wykonywania przejazdów traktorem i samochodami jest dla nich uciążliwe. Opisali także spór dotyczący wybudowania ogrodzenia działki sąsiedniej i wywodzili, że na tym tle różne organy administracyjne, sądy i policja nie uwzględniają ich racji. W konkluzji nie precyzując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji skarżący wnieśli o "pozytywne rozpatrzenie sprawy".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w istocie powtarzając treść zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki sąd administracyjny rozważył, co następuje
Sąd administracyjny dokonuje kontroli działania administracji publicznej z punktu widzenia ich legalności, czyli zgodności z prawem, stosując reguły tej kontroli określone w ustawie z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej Ppsa). Sąd nie jest związany zarzutami, ani granicami skargi.
W pierwszej kolejności należy rozważyć dopuszczalność złożonej skargi R. i J. K. z uwagi na wymogi odnośnie terminu jej wniesienia. Termin ten wynosi 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzję doręczono ze skutkiem, o jakim mowa w art.44 § 2 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) w dn.19.02.2004r. w formie tzw. doręczenia zastępczego. Awizowanie tej decyzji przez listonosza w dn.12.02.2004r. nakazywało przyjąć, że prawny skutek doręczenia nastąpił w dn.19.02.2004r. i od tego dnia rozpoczął bieg termin 30-dniowy do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej. Organ odwoławczy ponowił doręczenie, a potwierdzenie odbioru decyzji w dn.15.03.2004r. potwierdziła R. K. Skargę taką R. i J. K. wnieśli listem poleconym nadanym w dn.5.04.2004r. (dowód: data nadania na kopercie nadawczej).
Z tej przyczyny Skarżący mogli przypuszczać, iż zachowali termin do wniesienia skargi. Z tych względów Sąd postanowił na zasadzie art.86 § 1 Ppsa uwzględnić złożony w trakcie rozprawy przez R. K. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, zaś skargę J. K. jako wniesioną z uchybieniem terminu odrzucić (art.art.58 § 1 pkt 2 Ppsa).
Skarga R. K. jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Poza sporem pozostaje, iż w dacie rozpoznawania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odwołania J. i R. K. obowiązywało rozporządzenie z 2001r. w sprawie ewidencji gruntów. Rozporządzenie to weszło w życie w dn.29.04.2001r. i nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących spraw wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia jego w życie. Oznacza to, że organ odwoławczy miał obowiązek wydać rozstrzygnięcie w sprawie, uwzględniając normy rozporządzenia z 2001r. Akt ten zresztą przywołał w podstawie prawnej i uzasadnieniu organ odwoławczy. Rzecz jednak w tym, że rozporządzenie z 2001r. w treści § 42 zawiera szczególne wymogi dotyczące samego postępowania w sprawie założenia projektu operatu modernizacji gruntów i budynków oraz decyzji kończącej takie postępowanie.
W myśl § 42 ust.1 cyt. rozporządzenia uwagi i zastrzeżenia do danych ewidencyjnych przedstawionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego rozpatruje starosta. Postępowanie administracyjne w sprawie założenia ewidencji gruntów i budynków kończy decyzja starosty w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego, która oprócz wymagań określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, powinna zawierać: 1) określenie sposobów i zakresu uwzględnionych uwag i zastrzeżeń zgłoszonych w trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego, 2) uzasadnienie stanowiska organu w sprawie uwag i zastrzeżeń nieuwzględnionych (§ 42 ust.2 rozporządzenie z 2001r.). Decyzja Starosty z dn. [...].08.2000r. nie spełnia tych wymagań, z jej treści nie wynika w żaden sposób, aby to starosta rozpoznał uwagi i zastrzeżenia do projektu operatu opisowo-kartograficznego, nie zawiera także uzasadnienia do uwag i zastrzeżeń nieuwzględnionych, w tym także zastrzeżeń składanych m.in. przez R. K. Niedostatki decyzji winien więc uwzględnić organ odwoławczy, które jednak tego nie uczynił, utrzymując decyzję organu I instancji w mocy.
Decyzja organu I instancji lakonicznie stwierdza jedynie, że z operatem zapoznało się 89% wszystkich podmiotów ewidencyjnych, a piętnaście osób zgłosiło do okazanej dokumentacji uwagi i wnioski, które zostały "zaprotokołowane i rozpatrzone". Sposób ich rozpatrzenia nie został w decyzji określony. Akta sprawy zawierają fragmenty wykazu uwag i wniosków zgłoszonych do projektu operatu opisowo-kartograficznego, ale nie wynika z niego, kto te uwagi rozpatrywał. Z tego względu uznać należy, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to § 42 ust.1 i 2 rozporządzenia z 2001r., tym samym uchybieniem dotknięta jest decyzja organu I instancji, a to uprawniało sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego także i tej decyzji. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa), uprawniając sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Ponieważ naruszenie prawa dostrzeżone przez Sąd wymagają wydania prawidłowej decyzji odnoszącej się do zastrzeżeń i uwag składanych wobec projektu operatu opisowo-kartograficznego, to z tej przyczyny inne zarzuty skargi nie mają znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 Ppsa, klauzulę nadania ochrony tymczasowej do chwili uprawomocnienia się wyroku uzasadnia treść art.152 Ppsa.