Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. WSA w Rzeszowie oddalił skargę Z. G. i W. G. Skarżący wezwani do solidarnego uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. _@KON@_za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wnioskiem o prawo pomocy złożonym na obowiązującym formularzu PPF wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wg udzielonych informacji:
- - pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 5 dzieci (w tym 2 uczących się i 1 bezrobotnym) oraz synową,
- - posiadają majątek obejmujący dom o pow. 100 m² wraz z wydzierżawioną nieruchomością rolną o pow. 4,99 ha, a z pojazdów mechanicznych ciągnik rolniczy z 1979 r. i samochód m-ki Ford (rok prod. 2005),
- - źródło dochodów /netto/ stanowi renta Z. G. (800 zł.) oraz wynagrodzenia za pracę W. G. (1700 zł.), jednej z córek (ok. 800 zł.) i syna /odnośnie wskazania jego wysokości została zawarta adnotacja "nie wiem"/,
- - bieżące wydatki na życie i utrzymanie 8-osobowej rodziny wynoszą 2,5 tys. zł./m-c, opłaty za: energię elektryczną i gaz – odpowiednio 380 i 390 zł./2 m-ce, wodę, kanalizację i wywóz śmieci – 420 zł./3-m-ce oraz w stosunku rocznym zakup opału – 3,2 tys. zł., podatki – 600 zł., zakup przyborów szkolnych i ubrań – 4,5 tys. zł.
Ponieważ powyższe dane z uwagi na ich niezupełność co do uzyskiwanych dochodów oraz ogólnikowość informacji związanych ze stanem majątkowym i ponoszonymi wydatkami okazały się niewystarczające do kompleksowej oceny sytuacji finansowej skarżących, zostali oni odrębnie wezwani do:
- a) wyjaśnienia, z jakim uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania wiązałaby się konieczność poniesienia związanych ze sprawą kosztów postępowania,
- b) wskazania źródeł opłacenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł.,
- c) przybliżonego wyszczególnienia wydatków składających się na podaną kwotę 2,5 tys. zł., przeznaczaną w skali miesiąca "na życie i utrzymanie rodziny",
- d) wykazania dochodów (lub innych korzyści) uzyskiwanych z tytułu wydzierżawienia nieruchomości rolnej oraz ewentualnie pobieranych dopłat rolniczych,
- e) wykazania wszystkich posiadanych pojazdów mechanicznych oraz średnich miesięcznych wydatków związanych z ich utrzymaniem i eksploatacją,
- f) wskazania wysokości dochodów brutto /netto pracującego syna,
- g) wykazania statusu zawodowego synowej oraz uzyskiwanych przez nią dochodów,
- h) przedłożenia wyciągów z wszystkich posiadanych przez siebie i domowników rachunków bankowych za okres od 1 maja 2013 r. do dnia wykonania wezwania.
Doręczone wnioskodawcom 11 lipca 2013 r. odrębne wezwania z zakreślonym 7-dniowym terminem do jego wykonania i wskazanym rygorem rozpoznania wniosku wyłącznie w oparciu o informacje zawarte w aktach sprawy – formularzu PPF, pozostały bez odpowiedzi (ostatnim dniem terminu był 18 lipca 2013 r.).
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Dochodzone przez skarżących prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym, czego warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a.
Prawo pomocy może być także przyznane w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego), co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wykazaniem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.
Jak wynika z powyższego, w obu przypadkach kryterium ekonomiczne bazujące na osiąganych dochodach, ponoszonych wydatkach, posiadanych składnikach majątkowych i zasobach finansowych wnioskodawcy oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność osób fizycznych do poniesienia związanych ze sprawą kosztów.
Z. i W. G. udzielonymi we wniosku informacjami nie potwierdzili spełnienia przesłanki tak do przyznania całkowitego jak i częściowego prawa pomocy. Wynikało to przede wszystkim z niewykazania wszystkich będących do dyspozycji ich i domowników dochodów (w szczególności osiąganych przez pracującego syna i ewentualnie synową), a przez to braku możliwości ich kwotowego porównania z ponoszonymi wydatkami w celu ewentualnego stwierdzenia, że nie pozwalają one na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych (tylko wydatki temu służące, a nie wszystkie normalnie ponoszone, korzystają z pierwszeństwa przed kosztami postępowania). Jak to już zostało wskazane w wezwaniach do złożenia dodatkowych oświadczenia, obowiązek ujawnienia uzyskiwanych dochodów dotyczy wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a osoba wnioskująca ponosi konsekwencje odmowy ich ujawnienia przez siebie lub któregokolwiek z domowników i w tym względzie nie może zasłaniać się niewiedzą.
Brak należytego i spójnego uzasadnienia wniosku, który pozwoliłby uznać zawarte w nim informacje za w pełni wiarygodne, w połączeniu z brakiem odpowiedzi na skierowane do wnioskodawców wezwania o udzielenie dodatkowych informacji (oświadczeń) i dokumentów (wyciągów z rachunków bankowych) dotyczących sytuacji dochodowej i majątkowej ich i członków rodziny nie pozwala na uznanie, że przy w pełni zaspokojonych podstawowych potrzebach bytowych i stałych dochodach nie mają oni możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, lub że wiązałoby się to dla nich nie tylko z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu, ale i jakimkolwiek uszczerbkiem /samo opłacenie wpisu od skargi w kwocie 200 zł. poddaje w wątpliwość twierdzenie wnioskodawców o braku możliwości uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł./.
Udzielenie przez skarżących odpowiedzi na skierowane do nich wezwania pozwoliłoby w sposób nie budzący wątpliwości ocenić zasadność wniosku i w przypadku jej uznania, na przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. Finansowanie tego prawa ze środków publicznych powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości, a jeżeli takie wystąpią, nie mogą być interpretowanie na korzyść osoby wnioskującej i podlegają wyjaśnieniu w trybie art. 255 wskazanej ustawy. Odmowa lub faktyczny brak udzielenia tych informacji powoduje, że strona musi się liczyć z niekorzystnym dla siebie załatwieniem wniosku, co potwierdza m.in. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12, stosownie do którego brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 P.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, iż w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3, art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.