Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 252/12 referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku B. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, odmówił przyznania prawa pomocy w całości.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył B. G. Po jego rozpoznaniu postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 252/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Na skutek złożonego zażalenia postanowienie to zostało objęte kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 438/12 uchylił je, a sprawę przekazał WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 17 lipca 2012 r., działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 270) - powoływanej dalej jako P.p.s.a. tut. Sąd wezwał B. G. do złożenia dodatkowego oświadczenie w przedmiocie sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodów.
W zakreślonym terminie wnioskodawca zastosował się do powyższego wezwania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – art. 245 § 2 P.p.s.a.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Takimi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki sądowe oraz koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (tj. radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego, doradcy podatkowego).
Celem wprowadzenia przez ustawodawcę instytucji prawa pomocy, jest zapewnienie podmiotom, które znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej, dostępu do sądu, w przypadku gdy nie są w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez te podmioty skargi.
W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację materialną i życiową wnioskodawcy, Sąd uznał złożony przez niego wniosek za zasadny.
Z akt sprawy wynika, że B. G. jest w trudnej sytuacji materialnej. Wyłącznym źródłem utrzymania jego i jego rodziny (5-cio osobowej) jest wynagrodzenie za pracę, które jak wskazał w dodatkowym oświadczeniu otrzymuje w ratach. Wynagrodzenie za miesiąc kwiecień 2012 r. wypłacone zostało w dwóch ratach tj. 17 maja 2012 r. w kwocie 500 zł oraz 24 maja 2012 r. w kwocie 1 276,10 zł. Wynagrodzenie za miesiąc maj 2012 r. wyniosło 1 524,30 zł i wypłacone zostało w trzech ratach (dwie w czerwcu, jedna w lipcu w formie zaliczki). Jako dowód wnioskodawca przedłożył kserokopie wyciągów z rachunku bankowego za okres maj, czerwiec 2012 r. B. G. podał, że jego żona nadal pozostaje osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Na jego utrzymaniu pozostaje troje dzieci (w tym dwoje w wieku przedszkolnym). Z uwagi na nieprzekroczenie kryterium dochodowego decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] września 2011 r. ([...]) został przyznany zasiłek rodzinny na dzieci oraz dodatek do zasiłku rodzinnego.
B. G. podał, że rodzina mieszka w domu o pow. 150 m² (ok. stuletni), niewykończonym i wymagającym remontu. Ze złożonego oświadczenia wynika, że posiada dwa samochody osobowe – Polonez ATU z 1997 r. oraz Ford Escort z 1992 r. Utrzymanie tych pojazdów kosztuje ok. 500 zł miesięcznie, plus 1000 zł w skali roku ubezpieczenie i przeglądy. Jeden z pojazdów jest mu niezbędny by dojeżdżać do miejsca pracy, drugi służy żonie do przewożenia dzieci do szkoły czy lekarza. Na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem składają się: rachunki za wodę, gaz, energie elektryczną - 300 zł, opłaty związane z dojazdem do pracy – 450-500 zł, opłaty za telefon komórkowy - ok. 80 zł, opłata za przedszkole – od września - 200 zł (dwoje dzieci), koszt zakupu lekarstw i innych dodatkowych opłat - 150 zł, opłaty za żywność i artykuły gospodarstwa domowego - 800 zł. Ubezpieczenie domu 237 zł/rok oraz podatek za dom 93 zł/rok.
Jako wydatki które dodatkowo obciążają budżet domowy B. G. wskazał, koniczność zakupu podręczników, wyprawki szkolnej, butów, stroju gimnastycznego, ubezpieczenia, co na troje dzieci daje kwotę ok. 1 000 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że ze względu na zakłócany sygnał na zwykłej antenie telewizyjnej, "odbierany jest tylko program pierwszy", wobec czego korzysta z telewizji satelitarnej (koszt 46 zł/mc) i jest to jedyny "luksus" jaki może zaoferować dzieciom. Podał, że jego zadłużenie na karcie kredytowej nadal wynosi ponad 2 000 zł.
Uwzględniając powyższe okoliczności – w tym koszty utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny, sytuację materialną oraz ogólne koszty utrzymania i prowadzenia gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wprawdzie wnioskodawca otrzymuje stałe dochody, a potrzeby mieszkaniowe rodziny są zaspokojone, jednakże wysokość uzyskiwanych świadczeń jest stosunkowo niska jak na potrzeby egzystencji, w dzisiejszych czasach.
W ocenie Sądu B. G. na obecnym etapie nie będzie mógł wygospodarować jakichkolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych, w szczególności kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca stosując się do wezwań Sądu w dostateczny sposób wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Należy zaznaczyć, że odmowa przyznania prawa pomocy doprowadziłaby do znacznego pogorszenia i obniżenia poziomu życia wnioskodawcy i jego rodziny. W tej sytuacji zasadnym stało się zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.