Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 254/08
A. B. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 254/08 złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, dalej WSA, żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 254/08 dotyczy skargi wyżej wymienionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona przed WSA.
Ponieważ podanie skarżącej nie zawierało wszystkich informacji niezbędnych do oceny żądania zwolnienia od kosztów sądowych, WSA w Rzeszowie pismem z dnia 14 maja 2008r., wezwał stronę do wyjaśnienia czy jej rodzice, którymi się opiekuje pozostają ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym. Dodatkowo należało podać przybliżoną kwotę wydatków ponoszonych przez rodzinę A. B. w skali miesiąca z wyszczególnieniem potrzeb, na które są przeznaczane. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do Sądu w terminie. Skarżącą wyjaśniła w niej wszystkie okoliczności dotyczące statusu majątkowego swej rodziny. W szczególności wyjaśniono, że rodzice strony nie mieszkają z nią.
Stwierdzono, co następuje:
A. B. aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych zobowiązana była wykazać, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje norma art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej P.p.s.a.).
Wniosek A. B. zasługuje na uwzględnienie w części. Przedstawione w druku PPF okoliczności oraz nadesłane do Sądu wyjaśnienia przekonują do przyjęcia, że stan jej majątku i dochodów odpowiada pozytywnym przesłankom przyznania prawa pomocy.
Skarżąca na obecnym etapie postępowania sądowego zobowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Oprócz tej kwoty A. B. powinna liczyć się z możliwością nałożenia na nią obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od środków odwoławczych (skargi kasacyjnej, zażalenia) czy opłat kancelaryjnych (np. z tytułu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku oddalającego skargę).
Podane koszty sądowe przekraczają możliwości A. B. z uwagi na zbyt skromne dochody oraz znaczne ciężary bieżącego utrzymania. Z łącznych dochodów podanych w wysokości 2647,12 zł. (brutto), utrzymują się aż cztery osoby w tym dwie małoletnie. Wynika z tego, że na każdego z członków rodziny przypada kwota ok. 661 zł. Ta wysokość nie uwzględnia obciążeń publicznoprawnych tj. zaliczki na podatek dochodowy czy składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne. Praca męża skarżącej jej jedynym źródłem utrzymania rodziny. Złej oceny sytuacji majątkowej rodziny skarżącej nie zmienia fakt posiadania przez stronę domu o znacznej powierzchni oraz nieruchomości. Dzięki tej nieruchomości rodzina jest w stanie pokryć zapotrzebowanie na podstawowe składniki wyżywienia. Z tytułu posiadanego gruntu A. B. nie otrzymuje dopłat z Unii Europejskiej. Niewątpliwie na wydatki rodziny wpływa też konieczność sprawowania opieki nad rodzicami skarżącej.
Co prawda, nie tworzą oni wspólnego gospodarstwa domowego z rodziną A. B.; nie można jednak podważać obowiązku A. B. do świadczenia na rzecz jej rodziców usług opiekuńczych i bytowych. Strona na pytanie dotyczące wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie wyjaśniła, iż w skali miesiąca rodzina zmuszona jest zakupić towarów i usług o podstawowym charakterze na łączną kwotę 1669,2 zł. (netto). Z przekonaniem można stwierdzić, że kwota ta odpowiada w znacznej części kwocie dochodów netto osiąganych przez męża wnioskodawczyni.
A. B. wykazała istnienie przesłanek do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Jej sytuacja majątkowa nie jest jednak na tyle zła, aby sugerowała stan ubóstwa. Odnosząc się pozytywnie do wniosku skarżącej, nie można pominąć, iż rodzina posiada dom, a także nieruchomość dostarczającą podstawowe produkty żywnościowe. Dlatego też bez większych trudności skarżąca będzie w stanie ponieść koszty sądowe niniejszej sprawy w wysokości 50 zł. Kwota ta nie wpłynie na możliwości zakupu podstawowych dla życia rodziny dóbr i usług. Konieczność współuczestniczenia w kosztach sądowych postępowania sądowego wynika z wyjątkowego charakteru instytucji prawa pomocy. Jeżeli podmiot ubiegający się o to prawo posiada choćby częściowe możliwości wpłaty wpisu sądowego czy innych kosztów sądowych, Sąd zobowiązany jest ustalić tą część i znieść ponad jej wysokość obowiązek pokrycia ciężarów finansowych postępowania.
Zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych ponad wysokość 50 zł. oznacza, że po uiszczeniu tej kwoty A. B. nie będzie zobowiązana uiścić pozostałych mogących powstać w niniejszej sprawie kosztów (np. wpisu od skargi kasacyjnej). Na takie miarkowanie kwoty kosztów sądowych pozwala regulacja zawarta w art. 245 § 4 P.p.s.a.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o zwolnieniu strony od kosztów sądowych w części w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 4 P.p.s.a.