Uzasadnienie
Z. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W sprawie tej wymieniona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała w nim, że ma 85 lat, jest wdową, wymaga leczenia. Utrzymuje się z renty wynoszącej 1260 zł, którą przeznacza na opłacenie opiekunki środowiskowej – 150 zł, lekarstwa – 250 zł, prąd – 100 zł, gaz – 30 zł, podatek – 15,83 zł, ubezpieczenie - 10,83 zł, opał – 41,66 zł. Strona jest właścicielką domu, mieszkania o pow. 30 m.kw. oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,41 ha, z czego około hektara użycza siostrzenicy.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona obowiązana jest do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątek od powyższej reguły stanowią unormowania dotyczące instytucji prawa pomocy, której celem jest udzielenie wsparcia osobom ubogim, nie mającym dostatecznych środków na samodzielne opłacenie łączących się z danym postępowaniem kosztów. Dofinansowanie z budżetu Państwa jest zatem możliwe tylko w przypadkach, gdy strona z obiektywnych względów nie jest w stanie pokryć należności umożliwiających jej realizację praw na drodze sądowej.
W świetle art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych stanowi częściowe prawo pomocy, które przyznawanej jest osobie nie mogącej pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przy czym, to na składającym wniosek o wsparcie spoczywa obowiązek wykazania, że faktycznie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie go.
Z. M. w złożonym wniosku podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą w podeszłym wieku i utrzymuje się z renty w wysokości 1260 zł, z której pokrywa wydatki związane z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb. Zwrócenia uwagi w niniejszej sprawie wymaga, że wnioskodawczyni jest nie tylko właścicielką domu, ale też mieszkania. Jej własność stanowi także nieruchomość rolna. Fakt zaś posiadania określonego majątku stanowi przeszkodę w zakresie przyznania prawa pomocy, bowiem uwzględnienie takiego żądania prowadziłoby do ochrony tegoż majątku kosztem środków pieniężnych pochodzących od podatników, które zostałyby przeznaczone na sfinansowanie w danym przypadku prawa pomocy. Zaznaczenia wymaga nadto, że wpis w niniejszej sprawie – w wysokości 500 zł – został uiszczony, a zatem wnioskodawczyni była w stanie zgromadzić potrzebne na ten cel środki. Koszty sądowe, które mogą się natomiast pojawić na dalszych etapach postępowania będą już niższe od wysokości podanego wpisu (np. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi – 100 zł, wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej – 250 zł).
Uwzględniając więc powyższe uznano, że Z. M. nie wykazała, by poza zakresem jej możliwości finansowych znajdowała się konieczność pokrycia kosztów sądowych w sprawie zainicjowanej jej skargą. Wymieniona osiąga bowiem stały dochód, jej potrzeby w zakresie wyżywienia, leczenia czy mieszkania są zaspokojone. Nadto, wygospodarowała ona środki niezbędne do uiszczenia wpisu od jej skargi.
Dlatego też orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.