Uzasadnienie
Z. C. w otwartym terminie na uiszczenie wpisu sądowego, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 267/12. Sprawa zainicjowana przez skarżącą nie została zakończona przed WSA. Wniesienie skargi sądowoadministracyjnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wiąże się z obowiązkiem uiszczenia przez stronę wpisu sądowego w kwocie 500 zł.
Sytuacja majątkowa strony została dokładnie przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF nadesłanego do WSA. Według zawartego tam oświadczenia skarżąca Z. C. żyje w gospodarstwie czteroosobowym. W jego skład oprócz wymienionej wchodzi mąż oraz dwójka niepełnoletnich dzieci. Rodzina, utrzymuje się z kwoty 1’191 zł. Na te dochody składa się zasiłek rodzinny Z. C. w wysokości 182 zł oraz wynagrodzenie W. C. w kwocie 1’009 r. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. 92,80 m². W uzasadnieniu wniosku napisano, że ze względu na niewielkie dochody rodziny skarżąca nie jest w stanie opłacić wpis sądowy w wysokości 500 zł. Pokrycie tej kwoty w sposób jednorazowy spowoduje pozbawienie rodziny środków do życia.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice żądania, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskująca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł. Na kolejnych etapach rozpoznawania sprawy przed WSA, koszty finansowe będą wiązać się z wniesieniem środków odwoławczych, opłatą kancelaryjną oraz wynagrodzeniem adwokackim lub radcowskim. Opisana rzetelnie we wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej, udowodnia brak realnych możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych. Rodzina C. należy do kategorii rodzin ubogich. Jej dochód uprawnia do otrzymania od organów pomocy społecznej świadczeń pieniężnych. Analiza okoliczności życia strony nie pozwala wątpić, że Z. C. nie posiada zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie choćby minimalnej kwoty wpisu sądowego jak i pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych) prowadzonej sprawy. Łączny dochód nie jest w stanie pokryć wszystkich niezbędnych wydatków koniecznych rodziny.
Jest on tak niski, że uiszczenie wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi spowodowałoby obniżenie warunków życia strony poniżej minimum socjalnego. Skromny budżet skarżącej obciążają bieżące koszty utrzymania dwóch niepełnoletnich dzieci. Trudno przypuszczać, aby zła sytuacja majątkowa strony uległ w najbliższym czasie znaczącej poprawie. Bardzo niska jak na obecny poziom cen i opłat za dobra i usługi podstawowe wysokość miesięcznego dochodu członków gospodarstwa domowego uprawnia twierdzenie, że skarżąca oraz pozostali członkowie jej najbliższej rodziny nie dysponują jakąkolwiek zdolnością zaoszczędzenia środków pieniężnych.
Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, skarżącą Z. C. należy zwolnić od kosztów sądowych w całości. Przeciwne orzeczenie spowodowałoby naruszenie chronionego przez prawo minimum koniecznego utrzymania osoby fizycznej. Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.