Uzasadnienie
IISA/Rz 27/10
Uzasadnienie
M.P.D. i M. Sp z o. o. wniosło skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w R. z dnia [...]r. nr [...]:
uchylającą decyzję nr 1 i nr 2 nakazu inspektora pracy z dnia [...]r, nr [...] w sprawie:
- - nr 1. wstrzymania prac wykonywanych urządzeniem do zagęszczania – walcem drogowym, typ. DTV-903, nr inw. [...], nr D [...], do czasu spełnienia przez walec wymagań minimalnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, w szczególności: wyposażenia w urządzenie zabezpieczające pracowników przed skutkami wywrócenia maszyny, z równoczesnym spełnieniem warunków wyposażenia siedziska operatora w pas bezpieczeństwa lub równoważne urządzenie, które utrzymuje kierowcę w siedzisku, jednocześnie nie ograniczając jego ruchów niezbędnych do prowadzenia maszyny,
- - nr 2 wstrzymania prac wykonywanych urządzeniem do zagęszczania- walcem drogowym typ VP 2400, nr inw. [...], nr 042, rok budowy 2000, do czasu spełnienia przez walec wymagań minimalnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, w szczególności: wyposażenia w urządzenie zabezpieczające pracowników przed skutkami wywrócenia-przewrócenia, tzw. ROPS i nakazującą:
- 1. Dostosować walec drogowy, typ DTV-903, nr inw. [...], nr D [...] do wymagań minimalnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w taki sposób, aby:
- - użytkowanie walca przez pracowników podczas pracy w taki sposób, aby:
ryzyko związane z wywróceniem się było ograniczone poprzez:
- 1) zastosowanie konstrukcji ochronnej, która uniemożliwi przechylenie maszyny w stopniu większym niż ¼ obrotu, lub
- 2) zastosowanie konstrukcji ochronnej, która zapewni dostateczną przestrzeń ochronną wokół przewożonych pracowników, w przypadku przechylenia się maszyny w stopniu większym niż ¼ obrotu, albo
- 3) zastosowanie innego rozwiązania, które zapewniłoby taki sam skutek,
- - wyposażenie walca w urządzenie zabezpieczające jego operatora przed przygnieceniem do podłoża przez elementy maszyny.
Organ zakreślił termin wykonania nałożonych obowiązków na 15 stycznia 2010r.
Zaś w pkt.
- 2. Dostosować walec drogowy, typ VP 2400, nr. inw [...] nr 042, rok budowy 2000 do wymagań minimalnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania walca przez pracowników podczas pracy w taki sposób, aby ryzyko związane z wywróceniem się było ograniczone poprzez:
- 1) zastosowanie konstrukcji ochronnej, która uniemożliwi przechylenie maszyny w stopniu większym niż ¼ obrotu, lub
- 2) zastosowanie konstrukcji ochronnej, która zapewni dostateczną przestrzeń ochronna wokół przewożonych pracowników, w przypadku przechylenia się maszyny w stopniu większym niż ¼ obrotu, albo
- 3) zastosowanie innego rozwiązania, które zapewniłoby taki sam skutek.
Organ zakreślił termin wykonania nałożonych obowiązków na 15 stycznia 2010r.
W piśmie z dnia 14 stycznia 2010r. złożonym bezpośrednio do organu skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach wniosku wskazał, że z informacji uzyskanych przez spółkę wynika, że zdaniem producentów walców, używanie tych walców zgodnie z załączoną do walców instrukcją obsługi jest bezpieczne, bez konieczności wyposażania ich w dodatkowe elementy zabezpieczające. Dodatkowo konstrukcja tych modeli walców w ogóle uniemożliwia zamontowanie urządzenia ROPS, gdyż w miejscach gdzie ROPS miałby być przymocowany do konstrukcji walca- znajdują się zbiorniki.
Skarżący wskazał też, że uzyskał od Ministerstwa Gospodarki i Głównego Inspektoratu Pracy informację o podjęciu działań w celu odgórnego uregulowania możliwości używania walców drogowych (i innych tego typu maszyn) wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 2003r. planowana jest zmiana rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30.10.2002 w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zm.). Zmiany te miałyby wejść w życie w drugim półroczy bieżącego roku i dlatego uzasadnione jest wstrzymanie wykonania decyzji co najmniej do tego okresu.
W ocenie wnioskodawcy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. Naprowadził, że wykonanie decyzji spowoduje wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przez MPDiM Sp z o o. Większość tych robót jest prowadzona na rzecz jednostek samorządu terytorialnego województwa podkarpackiego, a tym samym opóźnienie będzie rzutować na realizacje umów zawartych w wyniku postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Narazi to jednostki budżetowe na utratę środków zarezerwowanych na ten cel, a skarżącą spółkę na konieczność zapłaty wysokich kar umownych związanych z opóźnieniem w realizacji umowy.
Wykonanie decyzji spowoduje również negatywne konsekwencje dla znacznej liczby zatrudnionych w firmie pracowników. Otrzymają oni za czas przestoju ograniczone wynagrodzenie. Z uwagi zaś na wyłączenie z pracy maszyn może dojść do ograniczenia liczby stanowisk pracy w firmie. Skarżący podał, że poniesione w październiku 2009r. starty zmusiły spółkę do wstrzymania pracy wytwórni mas bitumicznych i redukcji zatrudnienia. Jeżeli zostanie wstrzymana praca walców drogowych to konieczne będą zwolnienia kolejnych kilkudziesięciu pracowników.
Organ nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Z treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej skrótem P.p.s.a., wyraźnie wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Jak wskazano w postanowieniu NSA z dnia 20.12.2004r., sygn. akt GZ 138/04 "oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu."
W rozpoznawanej sprawie podniesione przez pełnomocnika skarżącego okoliczności dotyczą braku możliwości wykonania nałożonego przez organ obowiązku, oraz to, że wykonanie decyzji spowoduje wstrzymanie robot budowlanych i realizacje zawartych umów i wskazał na negatywne konsekwencje dla pracowników.
Wskazać należy, że PIP wszczął postępowanie w sprawie w związku ze śmiertelnym wypadkiem przy pracy. Wypadkowi uległ pracownik zatrudniony na stanowisku operatora walca drogowego-robotnika drogowego. Zgodnie z art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (Dz. U. Nr 21, poz.
94) pracodawca jest zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpieczeństwa i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Pracodawca ma obowiązek organizować prace w taki sposób aby zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki prac mając na uwadze zdrowie i życie pracowników, a nie swoje interesy czy plany. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 26 sierpnia 2006r. sygn. akt IISA/Bd 528/08, że "obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy, ponieważ obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełniania świadczenia przez pracownika, niepodzielny, gdyż działania i zaniechania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp w miejscu pracy, realny - bowiem muszą być wykonywane w naturze, bez możliwości spełnienia zastępczego w postaci wypłaty równowartości nieotrzymanego świadczenia oraz podwójnie zakwalifikowany, gdyż są powinnościami ze stosunku pracy o charakterze zobowiązanym wobec pracownika i publicznoprawnym wobec państwa, którego wykonanie jest zabezpieczone nadzorem państwowym". Nałożone na skarżącego obowiązki mają zapewnić pracownikom bezpieczeństwo przy wykonywaniu swoich obowiązków. Powołane trudności czy ograniczenia natury organizacyjnej i ekonomicznej nie mogą stanowic o bezpieczeństwie pracowników zwłaszcza w sytuacji gdy brak wymaganych urządzeń ochronnych stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia.
W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności przedstawione na poparcie wniosku nie wskazują na spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przedstawione na wezwanie Sądu materiały źródłowe ograniczają się do kserokopii pism wysyłanych przez skarżącego do producentów maszyn /nie wynika z tych kopii jednoznacznie jaką uzyskał skarżący odpowiedź/, wydruku z poczty elektronicznej emila dotyczącego przesyłania dokumentacji - jednakże z jego treści nie wynika jakie dokumenty przesłano do wglądu - oraz przedstawiono kserokopie z adresami oddziałów firmy Wacker Neuson Sp z o o w P. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje generalna zasada, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania takiego aktu jest wyjątkiem od reguły.
Dodatkowo postanowienie o wstrzymanie wykonania decyzji jest rozstrzygnięciem tymczasowym tylko na czas trwania postępowania sądowego. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania w sprawie wyroku przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. i art. 16 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji