Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 280/11
Skargą z dnia 2 maca 2010 r., M. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) pisemną propozycję Dyrektora Izby Celnej z [...] grudnia 2010 r., znak [...], pełnienia służby w Wydziale Zwalczania Przestępczości Izby Celnej na stanowisku – starszego specjalisty Służby Celnej. W treści tego pisma Dyrektor Izby Celnej powołał treść art. 222 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r., o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.; zwana dalej u.S.C.). Skarżący opisaną propozycję otrzymał w dniu 31 grudnia 2010 r. W tym samym dniu złożył oświadczenie o tym, że przyjmuje propozycję nowych warunków pełnienia służby.
W dniu 10 stycznia 2011 r., wpłynęło do Dyrektora Izby Celnej wezwanie M. K. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego mocą pisemnej propozycji znak [...]. W odpowiedzi na to wezwanie, Dyrektor Izby Celnej stwierdził brak podstaw do rozpatrzenia złożonego wezwania.
M. K. w skardze do WSA zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie m.in. art. 222 ust. 3 u.S.C. Skarżący wyraził też opinię, iż zaskarżona propozycja ma charakter decyzji administracyjnej. Tylko z ostrożności traktuje ją jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej odrzucenie a w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. Według organu skarga powinna zostać odrzucona ze względu na to, że nie stanowi decyzji administracyjnej, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Skarga M. K. nie może zostać rozpoznana co do meritum, gdyż podlega odrzuceniu.
Nie wszystkie z władczych form aktywności administracji publicznej, poddane zostały kontroli sądowoadministracyjnej. Wymaga wyjaśnienia, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego można wnieść na określony szczegółowo katalog form działania organów administracji. Należą do nich decyzje administracyjne a także akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego.
Dla Sądu nie ulega wątpliwości, że skierowana do M. K. propozycja Dyrektora Izby Celnej jest działaniem ze sfery wewnętrznej organizacji aparatu celnego. W sposób oczywisty wynika z przeobrażeń tej organizacji w związku z wejściem w życie nowej ustawy o Służbie Celnej. Z treści art. 5 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że ta sfera działania administracji publicznej niezależnie od nadanej formuły, nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Według tej normy, sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi. Zasada ta może podlegać wyłączeniu na mocy wyraźnej wypowiedzi ustawodawcy. Innymi słowy, musi obowiązywać przepis dopuszczający prawo funkcjonariusza publicznego do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej na akt jego przełożonego z zakresu podległości służbowej lub organizacyjnej. W odniesieniu do zaskarżonej propozycji regulacji o skutku wyłączającym art. 5 pkt 2 p.p.s.a. nie sposób doszukać się w przepisach u.S.C.
Wymaga zwrócenia uwagi, że w art. 222 u.S.C. który stanowi materialną podstawę przedmiotu skargi zawarto wskazanie, jakie przepisy należy stosować wobec spraw stosunków służbowych po 31 grudnia 2010 r. Z mocy art. 222 ust. 2 u.S.C. do sprawy stosunku służbowego, którego stroną jest skarżący, organy Służby Celnej winny stosować przepisy aktualnie obowiązującej u.S.C. Powołana ustawa w rozdziale 12 zawiera regulacje dotyczące rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego. Na mocy art. 188 ust. 1, 2, 6 u.S.C. kognicji sądów administracyjnych podlegają decyzje administracyjne o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych oraz decyzje o zwolnieniu ze służby. W treści tej regulacji a także art. 222 u.S.C. nie przewidziano propozycji zmiany warunków pełnienia służby, jako formy działania poddanej kontroli sądów administracyjnych.
Propozycja zmiany warunków nie jest z pewnością władczym i jednostronnym rozstrzygnięciem organu administracji, skoro ustawodawca pozwala funkcjonariuszowi odmówić przyjęcia skierowanej do niego propozycji. Dlatego Sąd związany regulacją art. 5 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązany jest stwierdzić brak swej kognicji w rozpatrzeniu skargi M. K. O właściwości sądu administracyjnego nie mogą decydować argumenty mające przekonywać za zaliczeniem przedmiotu skargi do aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z uwagi na art. 5 pkt 2 p.p.s.a. Zaprezentowany w niniejszym postanowieniu pogląd znajduje potwierdzenie w tezach postanowienia NSA z 15 października 2010 r., sygn. I OSK 1710/10 oraz postanowienia WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2011 r., sygn. III SA/Łd 171/11.
Powyższe wywody nie oznaczają, że funkcjonariusz Służby Celnej pozbawiony jest ochrony sądowej. Otóż, co słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, sąd administracyjny będzie uprawniony skontrolować działania podjęte względem skarżącego, w tym także skierowaną do niego propozycję nowych warunków pełnienia służby, w ramach oceny prawidłowości decyzji o zwolnieniu ze służby.
Wobec tych okoliczności prawnych i faktycznych skarga M. K. powinna zostać odrzucona przez Sąd, ponieważ jej przedmiot nie mieści się we właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Obowiązek takiego zakończenia sprawy przez WSA wynika z regulacji art. 3 § 2 w związku z art. 5 pkt 2 p.p.s.a.