Uzasadnienie
W. T. i J. T. do skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dołączyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wynika z niego, że wymienieni wspólne gospodarstwo domowe prowadzą wraz z dwiema córkami (30 i 37 lat) oraz wnukiem (15 lat). Dochody rodziny to otrzymywane przez wnioskodawców renty w wysokości po 800 zł oraz wynagrodzenie za pracę jednej z córek w kwocie 1 200 zł; druga córka jest bezrobotna. Jako wydatki wnioskodawcy wskazali: woda – 50 zł, abonament TV – 40 zł, gaz – 50 zł, lekarstwa – 400 zł, podatek rolny – 50 z, energia elektryczna – 100 zł, rata kredytu zaciągniętego na niezbędny remont dachu – ok. 500 zł (kredyt na łączną kwotę 25 000 zł). Rodzina mieszka w domu o powierzchni 137 m.kw. Jej majątek to także nieruchomość rolna – 3,20 ha. Wnioskodawcy zwrócili uwagę na zły stan swojego zdrowia, który wymaga leczenia, jednak z uwagi na zbyt małe dochody często nie są w stanie wykupić wszystkich leków.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie W. T. i J. T. podlega uwzględnieniu w całości, o czym przesądza trudna sytuacja finansowa rodziny. Utrzymuje się ona mianowicie z rent wnioskodawców w bardzo niewielkich kwotach tj. po 800 zł oraz z wynagrodzenia za pracę jednej z córek (druga córka jest bezrobotna i nie osiąga żadnych dochodów). Comiesięczne wydatki stron na utrzymanie domu to ok. 1200 zł, przy czym kwota ta nie obejmuje kosztu opału. Z pozostałej do dyspozycji skarżących kwoty ok. 1600 zł muszą oni pokryć z pewnością wydatek na wspomniany opał oraz oczywiście wyżywienie i inne doraźne, istotne potrzeby.
Tym samym uiszczenie przez nich kwoty 200 zł, do czego byliby zobowiązani na obecnym etapie postępowania tytułem wpisu od złożonej przez nich skargi przekraczałoby ich możliwości finansowe. Łączyłoby się bowiem z powstaniem uszczerbku w zakresie tzw. niezbędnego utrzymania rodziny, o czym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten, ustanawiający przesłankę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie (tzn. np. dotyczącym tylko zwolnienia od kosztów sądowych), przewiduje, że przedmiotowe wsparcie może zostać przyznane w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że sfinansowanie stronie przez Skarb Państwa udziału w danym postępowaniu możliwe jest wówczas, gdy po pokryciu wydatków na zaspokojenie potrzeb związanych z utrzymaniem własnym i innych członków wspólnego gospodarstwa domowego, leczeniem oraz utrzymaniem domu (są to potrzeby decydujące o egzystencji człowieka) nie jest już ona w stanie wygospodarować środków na zapewnienie sobie prawa do sądu (postępowanie sądowe jest odpłatne – art. 199 P.p.s.a.). Wykazanie powyższego spoczywa przy tym na wnioskującym o pomoc Państwa, którego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach winno obrazować jego trudną sytuację materialną.
W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, składający go wykazali, że zwolnienie ich od kosztów sądowych w sprawie jest uzasadnione. Dochody rodziny są bowiem nieadekwatne do pokrycia wydatków zarówno na tzw. konieczne utrzymanie, jak i na koszty sądowe w sprawie. Dlatego też orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.