Uzasadnienie
Przedmiotem skargi U. K. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej zwane SKO, lub Kolegium) z [...] listopada 2014 r. nr [...], o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
WSA wyrokiem z 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 32/15, oddalił skargę U. K. W dniu 23 czerwca 2015 r. skarżąca złożyła w Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, jednocześnie złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że uchybiła terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku z uwagi na brak znajomości przepisów prawnych i "niedoinformowania" jej przez sędziego na rozprawie.
Pismem z 30 czerwca 2015 r. Sąd wezwał skarżącą o dokładne wskazanie dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W odpowiedzi U. K. w piśmie z 8 lipca 2015 r. wskazała, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała "najprawdopodobniej" 3 czerwca 2015 r. Z powodu "niedoinformowania" jej przez Sąd, jak też z jej "niedopytania" w Sądzie, nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.).
Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu tego terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku. Ponadto wyjaśnienia wymaga, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Nie chodzi tu o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże strona ubiegająca się o przywrócenie terminu winna dołożyć staranności i wysiłku w wyjaśnieniu przyczyn swojego uchybienia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., II GZ 47/2009, Lex Polonica nr 2016205).
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że mimo wezwania skarżącej o wskazanie dnia, od którego ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, U. K. nie udzieliła dokładnej odpowiedzi w tym zakresie. W piśmie z 8 lipca 2015 r. podała, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku "prawdopodobnie minął 3 czerwca 2015 r.", a dzień ten był ostatnim dniem terminu siedmiodniowego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ogłoszonego odpowiednio w dniu 27 maja 2015 r. Niesprecyzowanie dnia, od którego ustała przyczyna uchybienia terminu powoduje, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że wniosek został złożony po terminie i wobec tego należało rozpoznać go merytorycznie.
Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu wskazała brak znajomości przepisów prawnych, a także "niedoinformowanie jej przez sędziego na rozprawie".
W ocenie Sądu wyjaśnienia skarżącej nie mogą stanowić przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przypomnieć należy, że wraz z doręczeniem zawiadomienia o rozprawie skarżąca została pouczona o treści przepisu art. 141 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym, w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (k. 12 i 15 akt sądowych). Również na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r., jak wynika z protokołu, przewodniczący pouczył skarżącą, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej (k. 17 akt sądowych).
Sąd uznał, że wyjaśnienia skarżącej nie przekonują o dołożeniu przez nią należytej staranności w wykonywaniu swoich obowiązków i jakiejkolwiek próbie przezwyciężenia zaistniałych rzekomych przeszkód. W ocenie Sądu to skarżąca ponosi winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wyjaśnienia o braku znajomości przepisów prawnych, nie mogą świadczyć o braku jej winy (jako koniecznej przesłanki przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku). Nie może bowiem stanowić usprawiedliwienia fakt, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku " wynika z jej niewiedzy", zwłaszcza, że skarżąca, jak powyżej opisano, została dwukrotnie w pełni pouczona o przysługujących jej uprawnieniach do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku i związanym z tym terminie zarówno w zawiadomieniu o rozprawie, a także po ogłoszeniu wyroku przez sędziego przewodniczącego.
W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się m.in nagłą chorobę (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. I SA/Wr 676/99). Skarżąca nie przedłożyła zaświadczenia lekarskiego, które stwierdzałoby chorobę obłożną, czy wymagającą hospitalizacji, która uniemożliwiałaby dopełnienia czynności w postaci złożenia wniosku o sporządzenie wyroku w ustawowym terminie.
W przypadku skarżącej można co najwyżej mówić o niezrozumieniu przez nią pouczenia Sądu o trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie, w zawiadomieniu o rozprawie oraz na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r., co jednak nie może stanowić nadzwyczajnej przeszkody, która uniemożliwiałaby zachowanie przez nią siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku. Strona nie rozumiejąc pouczenia powinna niezwłocznie to zasygnalizować po ogłoszeniu wyroku, a ponadto mogła m.in. zwrócić się osobiście czy też telefonicznie do Wydziału Informacji Sądowej WSA w Rzeszowie o wyjaśnienie jej prawidłowego sposobu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślenia wymaga, że wątpliwości co do treści pisma pochodzącego od sądu (czy też pouczenia przewodniczącego na rozprawie), nie stanowią przyczyny uzasadniającej wniosek o przywrócenie terminu, skoro wątpliwości te strona mogła usunąć, kontaktując się z sekretariatem sądu (por. postanowienie NSA z 27 lipca 2004 r., sygn. FZ 176/04, niepubl.).
Z przedstawionych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., należało odmówić przywrócenia terminu do dokonania opisanej wyżej czynności prawnej.