Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez E. R. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją własną z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] i w związku z tym pozostawił ten wniosek bez rozpoznania.
W podstawie prawnej powyższego postanowienia wskazał następujące przepisy: art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 81 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r. nr 156 poz. 1641 ze zm.).
Wydana przez Dyrektora Izby Celnej decyzja z dnia [...] grudnia 2002r. zwalniała E. R. – inspektora celnego w Izbie Celnej w P. z pełnienia służby w myśl art. 104 k.p.a. oraz art. 26 ust. 10 ustawy o Służbie Celnej w związku z brakiem gwarancji należytego wykonywania przez wyżej wymienioną obowiązków służbowych.
Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny.
Od decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2002r. E. R. złożyła do Sądu Rejonowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. datowany 16 maja 2003r. wniosek o ponowne rozpatrzenie jej sprawy, który to wniosek został przekazany Dyrektorowi Izby Celnej do rozpoznania zgodnie z właściwością.
Na skutek powyższego, Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] marca 2004r. wydał postanowienie, nr [...], w którym stwierdził, iż wniosek E. R. z dnia 16 maja 2003r. został złożony z uchybieniem terminu i pozostawił go bez rozpoznania.
Po rozpoznaniu skargi od postanowienia z dnia [...] marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 lipca 2005r. uchylił je uznając, iż organ naruszył przepis art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie, gdzie w momencie doręczania decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. faktycznie mieszkała jej adresatka (tj. E. R.) oraz zalecając organowi dokładne ustalenie tej okoliczności. Natomiast wyrokiem z dnia 12 września 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej od powyższego wyroku..
Ze względu na fakt, iż Prokuratura Rejonowa w P., Sąd Rejonowy w P. oraz Komornicy Sądowi Rewiru I i II w P. a także Komornik Sądowy w L. prowadzili w czasie, którego miały dotyczyć ustalenia organu, różne postępowania wobec E. R., Dyrektor Izby Celnej zwrócił się do tych instytucji o wskazanie adresu, pod który kierowały one przeznaczoną dla wyżej wymienionej korespondencję i czy była ona skutecznie doręczana. Odpowiedzi na powyższe bądź nie wnosiły do sprawy niczego nowego bądź też zawierały sprzeczne dane.
W związku z brakiem dowodu bezpośrednio wskazującego na rzeczywiste miejsce zamieszkania składającej wniosek, organ dokonał wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i w oparciu o nią stwierdził, iż wniesienie przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu. Uzasadniając powyższą konstatację, Dyrektor Izby Celnej podał, że E. R. trzykrotnie przesłała do organu w październiku i listopadzie 2002r. - listami poleconymi - zaświadczenia lekarskie o swojej niezdolności do pracy, a na odwrocie kopert, w których je nadała umieściła adres zwrotny: ul. [...] w P. Adres ten był jednocześnie adresem wskazanym w kwestionariuszu osobowym jako adres zameldowania i dla doręczeń.
Tym samym, zdaniem organu, decyzja wydana w pierwszej instancji została zaadresowana w sposób prawidłowy, bowiem do dnia 10 stycznia 2003r. organ nie miał wiedzy dotyczącej możliwości przebywania przez wnioskodawczynię pod innym adresem. Żadnych rezultatów nie przyniosłoby także, w ocenie organu, zwracanie się do Centralnego Biura Adresowego w Warszawie, gdyż z pisma Komornika Sądowego Rewiru I w P. wynika, iż E. R. jest zameldowana pod adresem: ul. [...] w J. dopiero od dnia 9 sierpnia 2004r. Organ wskazał, że dopiero w dniu 10 stycznia 2003r. wpłynęło do niego pismo informujące, że wyżej wymieniona od dnia 16 grudnia 2002r. przebywa w Szpitalu Neuropsychiatrycznym w L., z tym że w piśmie tym jako adres zamieszkania pacjentki wskazano: P., ul. [...].
Wiedzę o nowym, adresie E. R. Dyrektor Izby Celnej uzyskał dopiero w dniu 29 stycznia 2003r., gdy wpłynęło do niego pismo wyżej wymienionej dotyczące ubiegania się przez nią o rentę.
Reasumując, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zastępcze doręczenie rozstrzygnięcia z dnia [...] grudnia 2002r. w trybie art. 44 k.p.a. odbyło się w sposób prawidłowy i skuteczny, zaś decyzja o niepodjęciu w terminie awizowanej przesyłki należała tylko i wyłącznie do jej adresatki, która w ten sposób pozbawiła się możliwości złożenia w ustawowym terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. W ocenie organu w razie przyjęcia, iż w analizowanym okresie czasu miejsce zamieszkania E. R. znajdowało się w J. (ul. [...]), należy stwierdzić, że wyżej wymieniona celowo wprowadziła w błąd Dyrektora Izby Celnej, trudno bowiem trzykrotnie podać przez pomyłkę adres, pod którym faktycznie się nie przebywa.
W skardze złożonej do tutejszego Sądu na podstawie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej jako P.p.s.a., E. R. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2007r. w całości i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:
- 1. art. 134 k.p.a. – poprzez uznanie, że jej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu,
- 2. art. 42 § 3 i art. 44 § 1 i 2 k.p.a. – poprzez uznanie za prawidłowe doręczenia jej decyzji z dnia [...] grudnia 2002r.,
- 3. art. 9 i 10 k.p.a. – przez świadome i zamierzone doręczenie decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. w miejscu, w którym nie przebywała, w sytuacji gdy organowi znane było miejsce jej pobytu,
- 4. art. 107 § 3 k.p.a.- przez nie wyjaśnienie na podstawie jakich okoliczności organ uznał za niemożliwe doręczenie wskazanej decyzji w miejscu pobytu skarżącej.
Uzasadniając powyższe zarzuty skarżąca podała, iż od początku grudnia 2002r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a od dnia 16 grudnia 2002r. do dnia 3 marca 2003r. w szpitalu. W okresie choroby mieszkała u swojego ojca w J., o czym organ wiedział, bowiem informowała go o tym fakcie, a powyższe potwierdza to, iż organ doręczył w miejscu jej pobytu pismo z dnia 14 lutego 2003r. W ocenie skarżącej doręczenie decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. na adres, pod którym nie przebywała nastąpiło w sposób celowy, organ dążył tym samym do uniemożliwienia jej zaskarżenia tej decyzji. O wiedzy Dyrektora Izby Celnej odnośnie faktycznego miejsca pobytu skarżącej świadczy jej zdaniem fakt dokonania przez organ w dniu 20 marca 2003r. przelewu kwoty 565,22 zł przekazem pocztowym na adres w J. (ul. [...]).
W ocenie skarżącej przyjęcie przez organ, że jej faktyczny pobyt w J. rozpoczął się o dnia jej zameldowania tj. 9 sierpnia 2004r. nie uzasadnia przyjęcia skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. albowiem zameldowanie i miejsce zamieszkania to różne pojęcia. Niezrozumiałym jest także według E. R. przyjęcie przez organ, iż adres podany w kwestionariuszu osobowym wypełnianym przy rozpoczęciu pracy w Izie Celnej w P. jest jej aktualnym adresem, bowiem organ powinien brać pod uwagę, iż wskazane tam miejsce zamieszkania mogło ulec zmianie.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zawartą uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego przesłania pisma z dnia 14 lutego 2003r. na adres w J. organ wyjaśnił, że było to podyktowane informacją uzyskaną ze Szpitala Neuropsychiatrycznego w L. (pismo z dnia 9 stycznia 2003r.) oraz faktem wskazania przez samą skarżącą jako swojego aktualnego adresu - miejsca zamieszkania w J. w piśmie, w którym ubiegała się ona o rentę. Natomiast kwotę 565,22 zł przekazano na adres w J. w związku z upoważnieniem przez skarżącą w dniu 11 lutego 2003r. do odbioru tej kwoty jej ojca – A. R. i wskazaniem adresu: ul. [...] w J. jako tego, gdzie kwota powyższa miała być przekazana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Stan sprawy niezbędny do rozstrzygnięcia przedstawia się następująco.
E. R. zatrudniona była w Izbie Celnej w P. na stanowisku Inspektora Celnego od 1 marca 1977 roku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku Dyrektor Izby Celnej zwolnił ją z pełnienia służby w oparciu o przepis art.26 ust.10 ustawy z 24 lipca 1999 o Służbie Celnej. Decyzja ta, nr [...] wysłana została na adres domowy skarżącej w P. ul. [...]. Adres ten,zarówno jako adres zameldowania, jak i do korespondencji - figuruje w kwestionariuszu osobowym skarżącej z dnia 12 września 1996 roku. Skarżąca w okresie poprzedzającym decyzję o zwolnieniu ze służby przebywała na zwolnieniach lekarskich, które przesyłała listami poleconymi na adres pracodawcy, podając jako swój adres zwrotny w/w adres w P. Ostatnia z tych przesyłek nosi datę 20 listopad 2002. W dniu 20 maja 2003 roku skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym ustanawia k.p.a. w rozdziale 8 w przepisach od art. 39 do 56. Zgodnie z art. 42 pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§1).Z akt sprawy wynika, że adresem skarżącej, którym dysponował Dyrektor Izby Celnej w dacie doręczania swojej decyzji był adres domowy przy ul. [...] w P. Ten adres figurował w aktach osobowych, podawała go również skarżąca przesyłając kolejne zwolnienia lekarskie. Decyzja z [...] grudnia 2002 przesłana została listem poleconym nr [...] w dniu 4 grudnia 2002 roku. Koperta zawiera adnotację, że mieszkanie zastano zamknięte, a awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej. W dniu 17 grudnia 2002 roku przesyłkę awizowano powtórnie, a 30 grudnia 2002, jako nie podjętą w terminie zwrócono nadawcy.
Sąd podziela pogląd organu, że decyzja została doręczona w tzw. trybie zastępczym, który reguluje przepis art. 44 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 1 poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce (art. 44 §1 pkt.1), a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej (...).Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym, mowa w §1.
Sąd nie podziela zarzutu skargi, że organ I instancji, w czasie wysyłania decyzji, miał wiedzę na temat faktycznego miejsca zamieszkania skarżącej w J. przy ul.[...]. Zdaniem skarżącej dowodzi tego dokonanie w dniu 20 marca 2002 roku przelewu kwoty 565,22 zł przekazem pocztowym.
Z upoważnienia z dnia 11 lutego 2003 r. wynika, że skarżąca umocowała swego ojca A. R. do pobrania jej wynagrodzenia za pracę z tytułu 13- tej pensji. Wynagrodzenie, zgodnie z wolą skarżącej przekazane zostało na wskazany przez nią adres ojca. Upoważnienie nie wymienia adresu skarżącej, a z jego treści wynika, że udzielone zostało do jednej czynności, co oznacza, że po przesłaniu pieniędzy – wygasło.
Odnośnie zawnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka, Sąd zauważa, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a, zgodnie z którym sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędnego wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy nie naruszył prawa wydając zaskarżone postanowienie, dlatego skargę oddalił w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.