Uzasadnienie
Sprawa o sygn. II SA/Rz 338/11 dotyczy skargi A. R. na decyzję organu nadzoru budowlanego. Pełnomocnik strony skarżącej B. R. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Niniejsza sprawa wiąże się z obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł należnego tytułem złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Stwierdzono, co następuje:
Jak wynika ze złożonego formularza PPF, wniosek skarżącego dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. A. R. ubiega się więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na rozmiar swego żądania, Strona zobowiązana była wykazać, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe oraz wynagrodzenie przysługujące fachowemu pełnomocnikowi. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje wnioskodawców norma art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi najszerszą postać pomocy finansowej udzielanej przez państwo podmiotom uczestniczącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponieważ rezultatem przyznania prawa pomocy jest powiększenie wydatków budżetu państwa, sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Warto też podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia, takiej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia choćby częściowe uczestniczenie w kosztach finansowych postępowania sądowego.
Według rozpoznającego wniosek, oświadczenie majątkowe złożone w imieniu skarżącego odpowiada rzeczywistości, co pozwala rozpoznać jego wniosek bez konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Sytuacja majątkowa a w tym dochodowa rodziny R. nie należy do najlepszych. Czteroosobowa rodzina zmuszona jest utrzymać się z dochodów w łącznej wysokości 3282,70 zł. Te dochody wobec poziomu cen za dobra i usługi o znaczeniu podstawowym dla osoby fizycznej są zbyt niskie aby mogły w pełni wystarczyć do opłaty stosunkowo wysokiego wpisu sądowego (500 zł) jak i zaspokojenia elementarnych potrzeb każdego z członków rodziny.
Jednocześnie, mając na uwadze wyjątkowy charakter prawa pomocy, nie można pominąć, iż rodzina dysponuje dwoma lokalami mieszkalnymi, stałą kwotą dochodów oraz pojazdem samochodowym. Te składniki majątku nie pozwalają przyznać prawa pomocy w granicach najszerszych (art. 246 par 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wnioskodawca posiada pewne możliwości finansowe, które są wystarczające do częściowego współuczestniczenia w kosztach wszczętej przez niego sprawy. Należy wyjaśnić stronie, że wydatki związane z lekcjami nauki tańca jak również koszty utrzymania pojazdu mechanicznego nie należą do wydatków niezbędnych dla zachowania minimalnego poziomy egzystencji. Rezygnacja z tych wydatków pozwoli rodzinie pokryć część wpisu sądowego jak również pokryć koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika.
Zniesienie kosztów sądowych ponad wysokość 100 zł, oznacza, że strona poza kwotą wpisu sądowego 100 zł, nie będzie zobowiązana w przyszłości pokryć jakichkolwiek kosztów sądowych w postaci opłat i wydatków (np. wpisu od skargi kasacyjnej). Wykluczenie tych ciężarów finansowych, jest adekwatne do ujawnionego poziomu zdolności majątkowych wnoszącego o prawo pomocy.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 art. 245 § 4 P.p.s.a.