Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 maja 2010 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że ma na utrzymaniu niepełnosprawnego syna w wieku 50 lat. Uzyskuje emeryturę w wysokości 1 445 zł miesięcznie. Jej majątek stanowi samochód osobowy Daewoo Tico (rok prod. 1997 r.). Wydatki obejmują: opłaty za wodę (25 zł), telewizję kablową (123 zł), gaz (479 zł), energię elektryczną (135 zł), mieszkanie (79 + 278 zł), telefon (151 zł) i leki (400 zł).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 366/10 odmówiono skarżącej uwzględnienia wniosku. Od postanowienia tego skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniosła, że jest osobą schorowaną, ma 75 lat i przez wiele lat opiekowała się chorą osobą, u której zamieszkiwała. Samochód służy jej do wykonywania pracy i jest jej jedynym składnikiem majątku. Zaciągnęła kredyt na bieżące potrzeby. W piśmie uzupełniającym z dnia 22 lipca 2010 r. stwierdziła ponadto, że jej syn (W. C.) zamieszkuje samodzielnie i posiada rentę w wysokości 460 zł, posiada też własne mieszkanie. Z drugim synem (J. C.) nie utrzymuje kontaktów. Sama zajmuje mieszkanie zmarłego A. C., które jako jej konkubent zapisał jej w testamencie. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 2 ha, jednak nie uprawia gruntów i gospodarstwo nie przynosi jej żadnych pożytków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że ciężar dowodu obciąża w tym wypadku osobę ubiegającą się o prawo pomocy i sąd nie jest władny w tym zakresie wyręczać strony prowadząc postępowanie z urzędu.
Skarżąca nie wykazała aby jej sytuacja uniemożliwiała poniesienie kosztów postępowania sądowego, które aktualnie obejmują wpis sądowy w wysokości 200 zł. Skarżąca posiada stałe dochody w postaci emerytury (1 445 zł) oraz posiada majątek w postaci nabytego w drodze spadkobrania mieszkania, gospodarstwa rolnego o powierzchni gruntów 2 ha i samochodu osobowego. Jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Wykonuje ponadto, jako emeryt, pracę zarobkową korzystając z samochodu. Ma nadto możliwość powiększenia swoich dochodów np. poprzez zbycie części majątku w postaci gospodarstwa rolnego albo też poprzez obciążenie jego gruntów na rzecz innej osoby. Skarżąca regularnie wywiązuje się ze zobowiązań, utrzymuje mieszkanie, a także zawarła umowy podnoszące standard życia (tj. niestanowiące koniecznego wydatku) w postaci umowy z telewizją kablową oraz o usługi telekomunikacyjne z przedsiębiorstwem A. S.A.
Skarżąca zaciągnęła także kredyt, którego istotą nie jest finansowanie nieodzownych potrzeb bytowych. Jej dzieci są osobami dorosłymi, korzystają z własnych mieszkań i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Wszystkie te argumenty wskazują, że sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącej pozwala na poniesienie wydatku związanego z uiszczeniem kosztów toczącego się postępowania sądowego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.