Uzasadnienie
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z (...) stycznia 2020 r. nr (...) dotycząca odmowy przywrócenia uprawnienia kat. B. Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że I. K. zwróciła się do Starosty z wnioskiem o wydanie prawa jazdy oraz o przywrócenie cofniętego uprawnienia kat. B do kierowania pojazdami. Do wniosku dołączyła orzeczenie lekarskie nr (...) z (...) października 2019 r. wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Decyzją z (...) listopada 2019 r. nr (...) Starosta odmówił I. K. przywrócenia cofniętego uprawnienia kat. B nr (...)0
W uzasadnieniu wskazał, że na mocy decyzji z (...) grudnia 2011 r. nr (...) I. K. została skierowana na badania lekarskie do WOMP z uwagi na pozyskanie informacji z Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA w [...] Oddział Neurologiczny, że zgodnie z załącznikiem nr 4b do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 kwietnia 2011 r. dotyczącego oceny stanu zdrowia osoby chorej na padaczkę, stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku z istniejącą chorobą. Wobec niepoddania się badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i nieprzedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego, Starosta decyzją z (...) marca 2012 r. nr (...) orzekł o cofnięciu I. K. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym kat. B Nr (...).
W dalszej części uzasadnienia organ powołując się na art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) i art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm., dalej: u.k.p.) oraz § 9 ust. 1 pkt 9 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) uznał, że należy odmówić przywrócenia cofniętego uprawnienia kat. B, ponieważ jego przywrócenie jest możliwe po sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w związku z cofniętym uprawnieniem do kierowania pojazdem silnikowym na okres przekraczający rok.
Odwołanie od decyzji Starosty złożyła I. K., wnioskując o jej uchylenie. Wyjaśniła, że (...) października 2019 r. uzyskała orzeczenie lekarskie WOMP o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. W związku z tym złożyła wniosek o wydanie prawa jazdy oraz o przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym kat. B. Organ tymczasem wydał decyzję odmowną. Wskazała, że decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, który obecnie jest uchylony.
Z kolei w decyzji o odmowie przywrócenia cofniętego uprawnienia jako podstawę wskazano już art. 103 ust. 3 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Zarzuciła, że Starosta nie tylko powołał się na niewłaściwą podstawę prawną, ale również dokonał jej błędnej wykładni. Przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. ma bowiem zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający jeden rok, przy czym okres cofnięcia musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień. Starosta decyzją z 1 marca 2012 r. orzekł o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, jednakże nie wskazał w tej decyzji okresu, na który nastąpiło cofnięcie tych uprawnień. W pouczeniu wskazał, że w przypadku ubiegania się o przywrócenie uprawnienia po upływie roku od wydania decyzji o cofnięciu uprawnień należy poddać się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje nie podając jednak żadnej podstawy prawnej, która taki obowiązek nakłada.
Zgodnie z dominującym orzecznictwem i doktryną, takie pouczenie jest błędne i nie może być traktowane jako władcze rozstrzygnięcie w przedmiocie okresu, na który cofnięto uprawnienia. Przyjęcie przez Starostę, że cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający rok i wypełnia dyspozycję art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. jest wynikiem błędnej wykładni prawa materialnego, która ma kluczowy wpływ na wynik sprawy. Zdaniem odwołującej, w jej przypadku została spełniona przesłanka przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ podstawą cofnięcia było nieprzedłożenie stosownego orzeczenia o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, które obecnie posiada.
SKO. powołaną na wstępie decyzją z (...) stycznia 2020 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 103 ust. 3 ustawy - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając ją za zgodną z przepisami prawa.
Wskazało, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. W myśl art. 49 ust. 2 tej ustawy, w przypadkach o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu z wynikiem pozytywnym odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Natomiast § 9 ust. 1 pkt 9 lit. a) rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. stanowi, że prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby podlegającej sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy po otrzymaniu za pośrednictwem ośrodka egzaminowania dokumentów o których mowa w pkt 1, tj. informacji o pozytywnym wyniku egzaminu państwowego.
W ocenie SKO, dla zastosowania regulacji art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. wystarczające jest to, że okres w którym osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, miała cofnięte uprawnienia, przekracza rok, bez względu na to, czy okres roczny został orzeczony w decyzji o cofnięciu uprawnień. Na poparcie stanowiska organ przywołał orzeczenia sądów administracyjnych. Zwrócił także uwagę, że celem przywołanych regulacji jest chęć zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym rozumianego jako uchronienie innych uczestników tego ruchu od skutków zachowań wynikających z braku doświadczenia w kierowaniu pojazdami. Celem tym jest także chronienie samych kierowców, którzy po dłuższej przerwie w kierowaniu pojazdami nie dają pewności co do swoich kwalifikacji. W okresie od 2012 r. do dnia dzisiejszego ruch drogowy w kraju uległ znacznym zmianom, co uzasadnia nakazanie stronie zweryfikowania swoich kwalifikacji.
Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła I. K. (działająca przez pełnomocnika - radcę prawnego). Zawnioskowała o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu
I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie:
- - art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zobowiązana jest do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z powodu ubiegania się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami cofniętego na okres przekraczający rok w związku z nieprzedłożeniem wymaganego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania samochodem;
- - art. 103 ust. 3 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niewydaniem decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami wskutek ustania przyczyny która spowodowała jego cofnięcie, a więc stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami niezależnie od faktycznego okresu pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami;
- - art. 6 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu z poszanowaniem i uwzględnieniem interesu strony, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także nierozpatrzenie w sposób wnikliwy zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza podstawy i treści decyzji organu I instancji.
Skarżąca zauważyła, że decyzją z (...) marca 2012 r. Starosta orzekł o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, który obecnie jest uchylony. W wyniku zmiany stanu prawnego decyzja ta powinna zostać uchylona.
Podała, że (...) października 2019 r. uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dla których jest wymagane m.in. prawo jazdy kat. B. Organ odmawiając przywrócenia jej cofniętego uprawnienia powołał się na art. 103 ust. 3 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. W jej ocenie, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający jeden rok, przy czym okres cofnięcia musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 3 tej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. W jej przypadku przesłanka ta została spełniona, ponieważ podstawą cofnięcia było nieprzedłożenie stosownego orzeczenia o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami które obecnie posiada, stąd ustała przyczyna cofnięcia uprawnień.
Skarżąca podkreśliła, że w decyzji Starosty z (...) marca 2012 r. nie rozstrzygnięto, na jaki okres cofnięto uprawnienia oraz nie wskazano kiedy orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ma być przedłożone. Dostarczenie takiego orzeczenia po upływie roku nie oznacza, że usankcjonowane będzie ono dodatkowym rygorem poddania się egzaminowi sprawdzającemu potwierdzającego posiadane kwalifikacje.
Odnośnie kwestii okresu, na który cofnięto uprawnienia skarżąca powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych podała, że zwrot "cofniętego na okres roku" należy interpretować jako cofnięcie odnoszące się do decyzji, a zatem to z decyzji o cofnięciu uprawnień powinno wynikać, że cofnięcie uprawnień następuje na okres przekraczający jeden rok. O okresie cofnięcia przesądza jednoznacznie decyzja cofająca uprawnienia i bez znaczenia jest w tym wypadku okres faktycznego pozostawania bez uprawnień. Cofnięcie uprawnień bez wskazania terminu - tak jak w przypadku decyzji wydanej wobec niej - powoduje, że przywrócenie uprawnień następuje po ustaniu przyczyny. Skoro warunkiem przywrócenia prawo jazdy było przedłożenie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a które to ostatecznie przedłożyła, to na tej podstawie uprawnienia powinny zostać jej przywrócone.
Reasumując stwierdziła, że w jej przypadku nie można mówić, iż doszło do cofnięcia uprawnień na okres przekraczający rok w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Za nieuprawniony uznała pogląd, że ubieganie się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami wobec uzyskanego przez nią (...) października 2019 r. orzeczenia lekarskiego (stwierdzającego, że obecnie brak jest jakichkolwiek przeciwwskazań do kierowania pojazdami kat. B) należy uzależnić, w oparciu o wskazany przepis, od wymogu poddania się egzaminowi sprawdzającemu. Przyjęcie przez Starostę, że cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający rok i wypełnia dyspozycję art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. jest wynikiem błędnej wykładni prawa materialnego, która ma wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Rozpoznając sprawę w ramach w/w kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a rozstrzygnięcia organów administracji odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z (...) stycznia 2020 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty z (...) listopada 2019 r. o odmowie przywrócenia skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B. W sprawie nie budzi wątpliwości, że Starosta z powodu niepoddania się przez skarżącą badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (w związku z pozyskaną informacją wskazującą na rozpoznaną chorobę – padaczkę), decyzją z (...) marca 2012 r. cofnął jej uprawnienia do kierowania pojazdami w w/w zakresie. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi i odwołania, decyzja ta została wydana na podstawie nieobowiązującego już obecnie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 109 poz. 908 ze zm., dalej: u.P.r.d.). Przepis ten stanowił, iż "decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5"; zgodnie z tą ostatnią regulacją, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlegał m.in. kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia (niejako na marginesie Sąd zauważa, że akta administracyjne sprawy nie zawierają decyzji Starosty z 1 marca 2012 r., niemniej – ponieważ wynikające z niej okoliczności faktyczne nie budzą zastrzeżeń - nie jest ona niezbędna do oceny legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 13 listopada 2019 r.).
Art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.P.r.d. uchylony został z dniem 19 stycznia 2013 r. przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, której przepisy art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) oraz art. 103 ust. 3 stanowią materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć w rozpoznawanej sprawie, a w której istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska organów, że mimo przedłożenia przez skarżącą orzeczenia lekarskiego z (...) października 2019 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami m.in. kat. B, nie jest możliwe przywrócenie jej tych uprawnień z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, co z kolei wynika z tego, że okres cofnięcia uprawnień przekroczył 1 rok; zdaniem skarżącej – co podnosiła już w odwołaniu od decyzji organu I instancji i konsekwentnie podtrzymała w skardze – skoro w decyzji Starosty z (..) marca 2012 r. nie rozstrzygnięto na jaki okres cofnięto jej uprawnienia oraz nie wskazano do kiedy orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ma być przedłożone, nie oznacza, że dostarczenie takiego orzeczenia po upływie roku usankcjonowane będzie dodatkowym rygorem poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje.
W ocenie Sądu, orzekające o odmowie przywrócenia skarżącej stosownych uprawnień do kierowania pojazdami organy administracji prawidłowo uznały, że na przeszkodzie ku temu stanął właśnie brak poddania się przez nią (z wynikiem pozytywnym) egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 u.k.p., sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o:
- a) przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji,
- b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok.
Stosownie do ust. 2 tego artykułu, "w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje".
Zgodnie natomiast z art. 103 ust. 3 u.k.p., "starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej"
/przepisowi art. 49 ust. 1 pkt 3 u.k.p. odpowiadał obowiązujący w dacie wydawania decyzji Starosty z (...) marca 2012 r. art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P.r.d., w myśl którego "kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlegała osoba ubiegająca się o:
- a) przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji,
- b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok".
Wg ust. 4 tego artykułu, w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem podlegał wydaniu po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Aktualnej regulacji art. 103 ust. 3 u.k.p. odpowiadał natomiast art. 140 ust. 2 u.P.r.d., zgodnie z którym decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 1 pkt 3, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie/.
Analiza przepisu art. 103 ust. 3 u.k.p. nie daje wprost odpowiedzi na pytanie, co należy rozumieć przez "ustanie przyczyn" które spowodowały cofnięcie uprawnień, a co stanowi warunek ich przywrócenia.
Literalna wykładnia art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a (i odpowiadającej mu wcześniejszej regulacji zawartej w u.P.r.d.) wskazuje – jak konsekwentnie twierdzi skarżąca – na możliwość jego zastosowania wyłącznie w sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający rok, przy czym okres ten musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie przepisy te (z zastrzeżeniem ust. 4 art. 103 u.k.p., który nie ma w sprawie zastosowania) muszą być jednak wykładane nie tylko w zestawieniu z enumeratywnie wymienionymi obecnie w art. 103 ust. 1 u.k.p. przypadkami których zaistnienie obliguje do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień (takim jest stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem – ust. 1 pkt 1 lit. a), ale w szerszym kontekście, uwzględniającym – niezależnie od instytucji cofnięcia i przywrócenia uprawnień - przewidzianą zarówno na mocy przepisów u.P.r.d. obowiązujących w dacie wydania decyzji o cofnięciu skarżącej uprawnień jak i aktualnie obowiązujących regulacji u.k.p. instytucję zatrzymania i zwrotu prawa jazdy.
Zgodnie bowiem z art. 102 ust. 2 u.k.p., zwrot zatrzymanego prawa jazdy /do zatrzymania którego mogło dojść m.in. w następstwie nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 – art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a/ lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji /także wg obowiązującego w dacie wydawania decyzji Starosty z (...) marca 2012 r. art. 138 ust. 2 u.P.r.d., zwrot zatrzymanego prawa jazdy następował po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4, który to stanowił, że w przypadkach określonych w jego ust. 1 pkt 2 (a więc w sytuacji ubiegania się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji a także o zwrot prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego w wyniku zatrzymania była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok), dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje/.
Z oczywistych względów – biorąc chociażby pod uwagę upływ czasu między wydaniem przez Starostę decyzji z (...) grudnia 2011 r. o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie do WOMP a wydaniem (...) marca 2012 r. decyzji o cofnięciu jej uprawnień w związku z nieprzedłożeniem wymaganego orzeczenia lekarskiego - nie było możliwe na wskazanie w tej ostatniej decyzji, że cofnięcie uprawnień następuje na okres przekraczający rok, skoro w tym czasie skarżąca mogła jeszcze przedłożyć to orzeczenie (jednocześnie nie można było niejako
"z góry" założyć, że go nie przedłoży).
W ocenie Sądu, sytuacja taka – w zestawieniu z powołanymi przepisami dot. możliwości zwrotu prawa jazdy w przypadku jego zatrzymania na okres przekraczający rok – nie pozwala na akceptację stanowiska skarżącej co do tego, że skoro w decyzji Starosty z (...) marca 2012 r. nie wskazano przekraczającego rok okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, to dostarczenie przez nią orzeczenia lekarskiego po upływie roku nie jest usankcjonowane rygorem poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. Stawiałoby to bowiem w nierównej sytuacji osoby, które poddałyby się badaniom lekarskim i w stosunku do których orzeczono by zatrzymanie prawa jazdy lub cofnięcie uprawnień na okres przekraczający rok, oraz takie, które z tych samych przyczyn - podyktowanych wątpliwościami co do możliwości kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia - takim badaniom się nie poddały, a względem których - tak jak skarżącej, której cofnięcie uprawnień znacznie przekraczało rok – nie można było w dacie wydawania decyzji o cofnięciu uprawnień wskazać okresu cofnięcia.
Z powyższym związany jest jeszcze jeden aspekt, a mianowicie pochodny charakter posiadania dokumentu prawa jazdy względem posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnień do kierowania w zakresie w nim określonym (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 u.k.p.), zatem może go uzyskać tylko ten, kto posiada stosowne uprawnienia do kierowania pojazdami (analogicznie tę kwestię ujmowały obowiązujące w dacie wydania decyzji Starosty z (...) marca 2012 r. przepisy u.P.r.d., m. in. art. 88 ust. 1).
Utrata uprawnień powoduje, że odnoszący się do nich dokument prawa jazdy przestaje pełnić swą funkcję, a to również oznacza, że nie może być wydany osobie pozbawionej uprawnień do kierowania pojazdami. Pierwotny charakter posiadania uprawnień do kierowania pojazdami względem dokumentu prawa jazdy prowadzi tym samym do wniosku, że przyczyny i skutki cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wywołują dalej idące konsekwencje prawne niż przyczyny i skutki zatrzymania prawa jazdy.
Z tej przyczyny Sąd nie podziela dominującego w orzecznictwie sądowym stanowiska (na które powołuje się także skarżąca), iż użyty w przepisie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. zwrot "cofniętego na okres przekraczający rok" należy interpretować wyłącznie jako cofnięcie określone w sentencji decyzji cofającej uprawnienia, bez uwzględnienia przepisu pkt 3 lit. b) odnoszącego się do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy którym dana osoba faktycznie nie dysponowała przez okres przekraczający rok.
Konsekwencją tego jest uznanie, że przewidziana w art. 49 ust. 2 u.k.p. konieczność złożenia z wynikiem pozytywnym odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje odnosi się zgodnie z zawartym w nim wskazaniem do wszystkich przypadków przywracania uprawnień i zwrotu zatrzymanego prawa jazdy o których mowa w ust. 1 pkt 3, w tym takich, w których decyzja o cofnięciu uprawnień nie wskazuje okresu na jaki cofnięcie nastąpiło, o ile tylko okres pozbawienia prawa jazdy przekraczał rok.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznana, że intencją ustawodawcy było tak daleko idące zróżnicowanie sytuacji prawnej kierujących którym cofnięto uprawnienia lub zatrzymano prawo jazdy (wiążące się z koniecznością poddania egzaminowi państwowemu sprawdzającemu kwalifikacje) w zależności tylko od tego, czy przekraczający rok okres cofnięcia uprawnień lub zatrzymania prawa jazdy został bądź nie wskazany w stosownej decyzji. Jak trafnie zauważyło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, wynika to m.in. z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez weryfikację kwalifikacji kierowców, którzy po dłuższej przerwie w kierowaniu pojazdami nie dają należytej pewności co do swoich kwalifikacji.
Reasumując, przyjęty w wydanych w sprawie decyzjach przez organy administracji sposób wykładni art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 103 ust. 3 u.k.p. - skutkujący odmową przywrócenia skarżącej cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. B. - Sąd uznał za prawidłowy. Materiał dowodowy sprawy został zebrany i rozpatrzony w sposób nie naruszający wymagań proceduralnych, w tym podniesionych w skardze art. 6, 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Tym samym zarzuty ich naruszenia z opisanych wyżej przyczyn nie znalazły potwierdzenia.
Jako nieistotne i nie mające wpływu na wynik sprawy Sąd uznał uchybienia decyzji organu II i I instancji wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Mimo pewnej lakoniczności w zakresie ich uzasadnień prawnych, nie miało to wpływu na treść wydanych rozstrzygnięć (uchylenie decyzji tylko z tego powodu naruszałoby zasady ekonomii procesowej, prowadząc do nieuzasadnionego jej przedłużania).
Stosownie do powyższego skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.