Uzasadnienie
Z. P. we wniosku PPF z dnia 23 czerwca 2009 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Skarżący w uzasadnieniu swego żądania podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Mieszka z wujkiem S. T., który liczy 75 lat. Jego krewny wymaga stałego leczenia oraz bieżącej opieki. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu o pow. 46 m². Prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 1,64 ha. Dochód rodziny stanowi wynagrodzenie z pracy Z. P. w wysokości 1.200 zł oraz emerytura S.T. w kwocie 844 zł. Podane kwoty są kwotami brutto.
W dniu 26 czerwca 2009 r. wyznaczony do rozpoznania wniosku referendarz wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonych we wniosku oświadczeń oraz nadesłania oznaczonych dokumentów. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący wyjaśnił, że jego rodzina nie posiada pojazdów mechanicznych jak również telefonów komórkowych. Gospodarstwo rolne dostarcza rodzinie podstawowych produktów żywnościowych (np. ziemniaki). Oprócz dochodów z pracy oraz renty, dochód rodziny stanowi dopłata do gruntu rolnych. W 2008 r. dopłata ta wyniosła 1.127,42 zł. Do pisma, Strona załączyła fakturę za zakup wody i odprowadzenie ścieków w okresie od 10 marca 2009 r. do 3 czerwca 2009 r. na kwotę – 46,70 zł, fakturę za zakup energii elektrycznej na kwotę 144,78 zł (okres od 9 kwietnia 2009 r. do 10 czerwca 2009 r.), fakturę za dostarczony w okresie od 6 kwietnia 2009 r. do 4 czerwca 2009 r. gaz na kwotę 134, 55 zł, fakturę za zakup leków w kwocie 78,78 zł oraz decyzję Wójta Gminy T. o łącznym wymiarze zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. na kwotę 230 zł. Stwierdzono jednoznacznie, że rodzina nie korzysta z usług pomocy społecznej.
Stwierdzono, co następuje:
Strona skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wobec tego powinna ponad wszelką wątpliwość wykazać, że koszty uczestniczenia w sprawie sądowoadministracyjnej odbiją się negatywnie na poziomie jego utrzymania koniecznego. Przesłanki przyznania prawa w zakresie całkowitym ustala art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Ciężar wykazania warunków przyznania prawa pomocy obciąża wyłącznie wnoszącego o prawo pomocy. Inkwizycyjność sądu ogranicza się do wzywania wnioskującego o usunięcie braków formalnych oraz merytorycznych wniosku. Należy dodać, że przedstawiane przez skarżących oświadczenia i dowody podlegają swobodnej ocenie referendarza sądowego wyznaczonego do rozpoznania wniosku.
Wniosek Z. P. może zostać uwzględniony jedynie w części polegającej na zniesieniu połowy pełnej kwoty kosztów sądowych.
Sprawa z udziałem Z.P. dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego uchybienie do wniesienia zażalenia. Wnioskodawca z tytułu wniesienia skargi sądowoadministracyjnej zobowiązany jest uiścić wpis sądowy w kwocie 100 zł. Zakończenie sprawy może się wiązać dla skarżącego z obowiązkiem poniesienia także innych kosztów sądowych w postaci wpisu od zażaleń, skargi kasacyjnej, a także opłaty kancelaryjnej. Ponadto sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga ustanowienia przez stronę fachowego pełnomocnika.
O przyznaniu prawa pomocy decyduje wysokość dochodów, z których Z. P. zmuszony jest pokryć wydatki o charakterze niezbędnym. Można być pewnym, iż podana przez skarżącego kwota łącznych dochodów (tj. 2044 zł. brutto) jest niewystarczająca do jednoczesnego pokrycia kosztów finansowych niniejszego postępowania oraz pokrycia bieżących kosztów dwóch dorosłych osób. Należy uwzględnić to, że strona zmuszona jest pewną część swoich dochodów przeznaczać na zakup lekarstw i innych kosztów leczenia S. T. (zob. faktura za zakup leków). Jak wiadomo, wydatki tego rodzaju nie należą do najniższych. Stan zdrowia członka rodziny skarżącego niewątpliwie przekłada się na znaczące zwiększenie kosztów podstawowego utrzymania. Wnioskodawca nie może ograniczyć swej pomocy dla krewnego z względu na ciążący na nim z mocy przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny.
Strona jest w stanie częściowo współuczestniczyć w kosztach finansowych niniejszego postępowania sądowego. Skarżący posiada, aczkolwiek ograniczony, potencjał pozwalający na pokrycie połowy kosztów niniejszego postępowania. Zarówno Z. P. oraz S. T. otrzymują stałe dochody; zamieszkują we własnym lokalu mieszkalnym. Nie można pominąć, że strona dysponuje gospodarstwem rolnym, dzięki któremu może uzyskiwać podstawowe środki spożywcze. Łączna kwota dochodów strony nie jest z pewnością wysoka, jednak nie stanowi ona również o stanie ubóstwa wnioskującego. Dochód skarżącego oscyluje wokół kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z tych przyczyn zmniejszenie ciężarów finansowych niniejszej sprawy o połowę, pozwoli egzystować bez obaw o utrzymanie poziomu koniecznego utrzymania.
Zwolnienie od połowy kosztów sądowych, w przypadku uprawomocnienia się niniejszego postanowienia oznacza, że na obecnym etapie rozpoznawania sprawy, strona zmuszona będzie pokryć wpis sądowy w wysokości 50 zł. Natomiast wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej wyniesie połowę wpisu należnego z tytułu skargi kasacyjnej, czyli kwotę 25 zł.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o zwolnieniu od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.