Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 411/11
Skarżąca E. L. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o ustanowienie fachowego pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa, którą zainicjowała o sygn. II SA/Rz 411/11 nie została zakończona dotychczas przed WSA. Wniesiona skarga dotyczy sprawy choroby zawodowej.
Żądanie strony zostało uzasadnione bardzo złą sytuacją majątkową i dochodową. Wnioskodawczyni żyje samotnie. Stan jej zdrowia nie pozwala na samodzielne prowadzenie sprawy. Potrzebuje prawnika do sporządzania pism procesowych. Skarżąca nie posiada domu, mieszkania oraz nieruchomości gruntowych. Wyłączną podstawą jej utrzymania jest renta z tytułu choroby w wysokości 490 zł.
Stwierdzono, co następuje:
Skarżąca wnosząc o zwolnienie od pełnych kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, ubiega się o przyznanie prawa pomocy w najszerszych granicach tej instytucji. Obejmują one zarówno zniesienie obciążeń fiskalnych jak i pokrycie z budżetu państwa wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi. Nie można pominąć, iż strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zaskarżona decyzja została wydana przez organ inspekcji sanitarnej w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych wynika dla skarżącej z treści art. 239 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Wobec tej regulacji, Strona nie jest zobowiązana do pokrycia jakichkolwiek kosztów sądowych w postaci opłat i wydatków. Powoduje to bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat i wydatków sądowych. Nie jest natomiast bezprzedmiotowy wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Strona skarżąca wykazała w wymaganym przez prawo procesowe stopniu zaistnienie warunków uzyskania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Do powyższej oceny przekonuje brak wystarczających do zachowania poziomu koniecznego utrzymania dochodów E. L. Należy przypomnieć, że podstawą utrzymania strony jest renta chorobowa w miesięcznej wysokości 490 zł. Ta kwota jest stanowczo zbyt niska, aby mogła wystarczyć do zatrudnienia radcy prawnego jak i pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania osoby fizycznej. Biorąc pod uwagę bieżący poziom cen za dobra i usługi podstawowe dla egzystencji osoby fizycznej, nie można mieć żadnych wątpliwości, że tak skromne zasoby nie pozwoliłyby stronie na zakup podstawowej żywności, lekarstw, opłacenie kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego oraz poniesienie ciężarów fiskalnych niniejszej sprawy. Stan zdrowia wnioskodawczyni zmniejsza prawdopodobieństwo znalezienia dodatkowych źródeł zarobkowania.
Zły obraz egzystencji skarżącej pogarsza dodatkowo brak możliwości otrzymania wsparcia od osób najbliższych. Strona zamieszkuje samotnie; zdana jest więc wyłącznie na siebie. Reasumując, E. L. nie byłaby w stanie bez pogorszenia stanu bieżącego utrzymania wynagrodzić fachowego pełnomocnika za wykonane na jej rzecz świadczenie pomocy prawnej.
Te okoliczności wypełniają hipotezę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl powołanego unormowania, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania wnioskodawcy oraz członków jego rodziny.
Z tych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 239 pkt 1 lit. c, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.