Uzasadnienie
A. R. po złożeniu skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), zwróciła się do Sądu Administracyjnego o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Na aktualnym etapie strona zobowiązana jest do opłacenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł z tytułu złożenia skargi na decyzję dotyczącą legalności obiektu budowlanego.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uzasadniony następującymi okolicznościami: wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w lokalu o pow. 48 m². Dochodem wnioskodawczyni jest emerytura w kwocie 1’235 zł. Skarżąca liczy 80 lat. Jest osobą chorą. W miesiącu ponosi koszty leczenia w kwocie 150 zł. Wydatki na opłacenie mieszkania wynoszą w okresie miesiąca kwotę 450 zł. Kwota wpisu sądowego jest Jej zdaniem zbyt duża, albowiem na zaspokojenie niezbędnych potrzeb pozostałoby z emerytury jedynie 100 zł.
Stwierdzono, co następuje:
Przedmiotowy wniosek dotyczy jednej z instytucji składających się na prawo pomocy, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Oznacza to, że strona powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków sądowych) z uwagi na grożący Jej rodzinie uszczerbek na poziomie utrzymania określanego jako konieczne. Normatywne wymogi przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ustala art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Przez poziom utrzymania koniecznego rozumie się właściwy dla oznaczonej osoby fizycznej poziom niezakłóconej realizacji podstawowych potrzeb życiowych. Poziom utrzymania koniecznego będzie utrzymywany, jeżeli osoba fizyczna przez czas toczącego się postępowania sądowego będzie w stanie pokryć wydatki o znaczeniu niezbędnym dla osoby fizycznej.
Zawarte we wniosku PPF oświadczenie A. R. na temat jej warunków majątkowych oraz osobistych nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawdą rzeczywistą. Dlatego istnieją podstawy do rozpoznania zgłoszonego żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie ustalonej sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w częściowym zakresie tego prawa.
Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty, do których poniesienia jest zobowiązana wnioskodawczyni, zawężają się do kwoty wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi. Z uwagi na przedmiot sprawy wpis ten wynosi 500 zł. Pozostałe koszty sądowe, jakimi może zostać w przyszłości obciążona skarżąca, to opłaty z tytułu wniesienia środków odwoławczych oraz wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika. Odnosząc te koszty do wysokości uzyskiwanych przez A. R. dochodów pieniężnych oraz pozostałych składników majątku trwałego nie sposób nie przyjąć, że wnioskodawczyni wykazała w wymaganym przez prawodawcę stopniu ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w części.
Sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącej jest pod względem Jej zdolności do współuczestniczenia w kosztach postępowania wyjątkowa. Strona zmuszona jest utrzymywać się z dochodów niższych niż minimalne wynagrodzenie. Skromne jak na potrzeby osoby fizycznej przychody są obciążane znacznymi wydatkami. Należą do nich przede wszystkim wysokie koszty leczenia. Wydatki o charakterze koniecznym A. R. są tak znaczące, że muszą pochłaniać zdecydowaną większość swych dochodów. W posiadaniu skarżącej nie znajduje się taki majątek, który mógłby stanowić źródło dodatkowego dochodu. Strona nie posiada nieruchomości oraz pojazdów samochodowych. Z uwagi na niewielką kwotę emerytury netto, nie istnieją też choćby minimalne szanse na poczynienie oszczędności w wydatkach natury niekoniecznej.
Dobro strony wnoszącej nie ucierpi, jeżeli A. R. poniesie wpis sądowy w ograniczonej do Jej możliwości pieniężnych wysokości 50 zł. Zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 50 zł, powoduje ten skutek, że oprócz oznaczonej kwoty wpisu sądowego strona nie będzie zmuszona pokrywać kosztów sądowych w pozostałej wysokości. Przyjęta postać zniesienia wobec strony określonej części kosztów sądowych, respektuje zasadę obowiązku ponoszenia kosztów sądowych spowodowanych własnym działaniem.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.