Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2020 r., nr [...].
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 7 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956 (Dz.U. z 2002 r., poz. 1428; dalej: "ustawa").
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2020 r. przyznał J. Ś. świadczenie pieniężne w wysokości 2400 zł z tytułu podlegania represjom wymienionym w art. 2 pkt 1 ustawy, których okres został ustalony w decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich w wymiarze 1 miesiąca na podstawie art. 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznając wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję własną. Organ wyjaśnił, że okres podlegania represjom przyjęty za podstawę obliczenia wysokości świadczenia pieniężnego, określony został w decyzji o przyznaniu stronie uprawnień kombatanckich wydanej na podstawie przepisów ustawy o kombatantach. Organ podejmując decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym dla Sybiraków nie prowadzi postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia okresu podlegania represjom, ale jest związany treścią decyzji w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Zmiana decyzji o przyznaniu świadczenia pieniężnego możliwa byłaby w sytuacji, gdyby została zmieniona decyzja o przyznaniu uprawnień kombatanckich z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w zakresie wskazanego w niej okresu podlegania represjom.
W skardze do Sądu skarżąca zakwestionowała decyzję organu. W uzasadnieniu podniosła, że na zesłaniu przebywała 7 lat od 1951 r. Ustawa obejmuje pobyt na deportacji od 1956 r. w związku z czym okres, za który przysługuje jej świadczenie to 5 lat i 5 miesięcy. Wywodzi z tego prawo do świadczenia w kwocie 13.000 zł. Podnosi, że jej brat w takich samych okolicznościach otrzymał świadczenie w tej wysokości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że okres podlegania represjom, przyjęty w kwestionowanej decyzji za podstawę obliczania wysokości świadczenia pieniężnego, określony został w decyzji o przyznaniu stronie uprawnień kombatanckich wydanej na podstawie ustawy o kombatantach. Nie prowadzi postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia okresu podlegania represjom, ale jest związany treścią tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie sprowadza się do przyjętego przez organ okresu, za który skarżącej przyznane zostało świadczenie.
Organ przyjął zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], że okres ten wynosi 1 m, podczas gdy skarżąca domagała się przyznania jej tego świadczenia za okres 5 lat i 5 miesięcy, przez który faktycznie podlegała deportacji.
Zgodnie z przywołanym art. 1 ustawy, określa ona zasady, wysokość oraz tryb przyznawania świadczenia pieniężnego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956, zwanego dalej "świadczeniem pieniężnym".
Stosownie natomiast do art. 2 ustawy świadczenie pieniężne przysługuje osobie, która:
- 1) uzyskała na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2020 r. poz. 517) decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzającą okres przebywania:
- a) w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, lub
- b) w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, lub
- c) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych:
- – w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, lub
- – na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR;
- 2) posiada obywatelstwo polskie w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy świadczenie pieniężne jest przyznawane jednorazowo w wysokości 200 zł za każdy miesiąc okresu podlegania w latach 1936-1956 represjom, o których mowa w art. 2 pkt 1, potwierdzonego decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, o której mowa w art. 2 pkt 1. Wysokość świadczenia pieniężnego nie może być niższa niż 2400 zł (ust. 2)
W sprawie bezsporne jest, że skarżąca spełnia warunki do uzyskania świadczenia, o którym wyżej mowa i świadczenie to zostało skarżącej przyznane. Jednakże zostało ono naliczone za okres stwierdzony decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia [...] marca 2010 r.
W ocenie Sądu przyjęty przez organ sposób naliczenia świadczenia, o którym wyżej mowa jest prawidłowy. Zauważyć bowiem należy, iż Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako organ właściwy do ustalenia wysokości oraz wypłaty świadczenia pieniężnego stosownie do art. 7 ustawy nie określa w tym postępowaniu okresu za który ono przysługuje osobie uprawnionej. W tym zakresie stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy organ ten jest związany wcześniejszą decyzją wydaną na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2020 r. poz. 517) potwierdzającą okres przebywania miedzy innymi na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. W tym konkretnym przypadku jest to wydana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzja o przyznaniu uprawnień kombatanckich z dnia [...] marca 2010 r., w której ustalono okres przebywania skarżącej na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. Tą decyzją organ w przedmiotowej sprawie jest związany i w tym zakresie nie sposób zarzucać mu naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał rozpoznaną skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.