Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 3 stycznia 2022 r. nr SKO.4111.106.2021, wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") uchylił A. R. (dalej: "skarżącej") prawo do świadczenia wychowawczego, przyznane informacją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że ww. decyzja została doręczona matce skarżącej w dniu 2 listopada 2021 r.
W dniu 23 listopada 2021 r. skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego, skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz odwołanie od decyzji organu I instancji. Uzasadniając zgłoszone żądanie podniosła, że była hospitalizowana i nie była w stanie dotrzymać terminu do wniesienia przysługującego jej środka zaskarżenia.
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. nr SKO.4111.105.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą. Następnie postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. nr SKO.4111.106.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu odmówiło przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] dnia [...] października 2021 r. nr [...].
Zdaniem organu odwoławczego, skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Kolegium podało, że skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie na okres od 3 października 2021 r. do 7 października 2021 r., natomiast termin do wniesienia odwołania biegł w dniach 3 – 16 listopada 2021 r., a zatem po terminie hospitalizacji. Ponadto zdaniem organu odwoławczego, pismo Sądu Okręgowego w [...] pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. R. wniosła o poddanie kontroli Sądu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zdaniem skarżącej, postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.". Organ odwoławczy nie wziął bowiem pod uwagę, że wprawdzie skarżąca byłą hospitalizowana od 20 sierpnia do 7 października 2021 r., jednakże konsekwencje zdrowotne przebytej choroby oraz leczenia uniemożliwiały skarżącej dotrzymanie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy ocenie legalności zaskarżone postanowienie w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie budzi wątpliwości, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2021 r. nr [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że ww. decyzja została doręczona matce skarżącej 2 listopada 2021 r., a zatem czternastodniowy termin procesowy przewidziany na wniesienia odwołania upłynął z dniem 16 listopada 2021 r. Skarżąca wniosła zaś odwołanie z uchybieniem terminu w dniu 23 listopada 2021 r. Jednocześnie wobec dotrzymania siedmiodniowego terminu określonego art. 58 § 2 k.p.a., wniosek skarżącej o przywrócenie terminu podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W doktrynie i judykaturze wskazuje się zgodnie, że w braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu. Co istotne, ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie.
Organ administracji, analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej, powinien kierować się okolicznościami sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, oraz brać pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu nie jest wprawdzie równoznaczne z udowodnieniem tej okoliczność, niemniej jednak wymaga wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia niedającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Nawet zwolnienie lekarskie (zaświadczenie lekarskie), nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, że chory powinien leżeć (zob. wyrok WSA w Łodzi z 24 sierpnia 2022 r. III SA/Łd 299/22; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W opisywanej sprawie skarżąca uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu wskazała na swoja hospitalizację i stan zdrowia, które uniemożliwiły wniesienie środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji. Słusznie wskazało jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, że skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie na okres od 3 do 7 października 2021 r., natomiast termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie 16 listopada 2021 r., a zatem po terminie hospitalizacji. Jednocześnie w ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, aby jej stan zdrowia w okresie przypadającym na termin do wniesienia odwołania uniemożliwiał dokonanie tej czynności procesowej. Nie przedstawiła bowiem dokumentacji medycznej lub zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego wskazane przez nią okoliczności. Co istotne, Sąd nie neguje, że stan zdrowia skarżącej mógł uniemożliwić wniesienie odwołania z zachowaniem terminu. Nie zostało to jednak uprawdopodobnione w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.