Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...]lutego 2010 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu D. P. i jej małoletnich córek D. i K. z pobytu stałego w M. przy ul. B. 22/8. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 139, z 2006 r., poz. 993 ze zm.) dalej u.e.l. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że odwołania R. P. i D. P. nie mogły być uwzględnione, gdyż decyzja nimi objęta nie narusza przepisów prawa. Organ zaznaczył, że zarzuty odwołań nie mogły być skuteczne, bo Prezydent Miasta M. wszechstronnie rozpoznał sprawę, poprawnie ustalił stan faktyczny i dokonał prawidłowej jego oceny.
W sprawie fakty są bezsporne i przyznane przez strony odwołujące się. D. P. wraz z dziećmi nie zamieszkuje w lokalu, z którego została wymeldowana od 2000 r. Istnienie takiej sytuacji daje podstawę do wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 u.e.l.
Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodziła się R. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła decyzji Wojewody pominięcie przez organy ustalenia, w jakich okolicznościach nastąpiło opuszczenie lokalu przez D. P. Zdaniem skarżącej jej córka D. ciągle posiada klucze do mieszkania, z którego została wymeldowana. Zamieszkiwanie przez nią poza lokalem przy ul. B. 22/8 spowodowane było konfliktem z ojcem, a nie chęcią opuszczenia miejsca stałego pobytu. Skarżąca stwierdzając, że nie zachodzi żadna z okoliczności uzasadniających wymeldowanie zażądała uchylenia skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Skarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 4 lutego 2009 r. W. P. wystąpił do Prezydenta Miasta M. o wymeldowanie z lokalu przy ul. B. 22/8 w M., córki D. wraz z jej małoletnimi dziećmi. Dla uzasadnienia tego żądania wskazał, że córka nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowana od 2000 r., czyli od chwili zawarcia związku małżeńskiego. Dodał, że w chwili składania wniosku D. P. przebywa w Irlandii.
Na tej podstawie organ ewidencyjny wszczął postępowanie, w wyniku którego wydane zostały dwie decyzje. Jedną z dnia 9 listopada 2009 r. anulowano czynność materialno-techniczną w postaci wpisu o zameldowaniu małoletnich D. i K. - córek D. P. Orzekając w tym zakresie Prezydent Miasta M. stwierdził, że anulowanie czynności zameldowania było zasadne, gdyż małoletnie zostały zameldowane w lokalu przy ul. B. 22/8 w sposób niezgodny z przepisami prawa.
W stosunku do D. P. organ ewidencyjny orzekł w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] o wymeldowaniu przyjmując, że spełnione zostały warunki wskazane w art. 15 ust. 2 u.e.l.
Od obu decyzji odwołała się R. P., matka wymeldowanej. Na skutek tego odwołania Wojewoda uchylił obie decyzje, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że zmiana żądania w trakcie postępowania na anulowanie czynności zameldowania powinno prowadzić do umorzenia postępowania o wymeldowanie. Przy takim stanowisku sprawy organ powinien wszcząć i prowadzić postępowanie o wymeldowanie.
Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta M. wydał decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], w której orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu przy ul. B. 22/8 w M. D. P. wraz z jej małoletnimi córkami. Od tej decyzji odwołały się D. P. i R. P. Po rozpoznaniu tych odwołań Wojewoda wydał zaskarżoną decyzję.
Skarga jest uzasadniona, jednak z innych powodów niż w niej podniesione. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności tego rozstrzygnięcia z prawem stwierdza, że uchyleniu podlega zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta M. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...]. Podstawą uchylenia wskazanych decyzji są naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć wpływ na sposób orzekania.
Sąd zauważa, że w aktach sprawy brak jest upoważnienia (pełnomocnictwa) dla R. P. do złożenia odwołań od decyzji wydanych przez Prezydenta Miasta M. w dniu [...] listopada 2009 r., a więc decyzji wymeldowującej D. P. oraz anulującej czynność zameldowania jej małoletnich córek. Brak pełnomocnictwa musi skutkować przyjęciem wadliwości postępowania odwoławczego. Podstawą prowadzenia postępowania odwoławczego jest skuteczne złożenie odwołania przez podmiot do tego upoważniony. W chwili orzekania przez Wojewodę, czyli w dniu [...] grudnia 2009 r. prawa i interesy D. P. reprezentował jej kurator. Ten podmiot mógł składać odwołanie z samego faktu, że pełni taką funkcję. Matka D. P. mogła działać w imieniu córki tylko na podstawie pełnomocnictwa. W aktach sprawy brak takiego pełnomocnictwa, co czyni wątpliwym jej działanie w imieniu córki. Wprawdzie organ pierwszej instancji czyni stronami postępowania meldunkowego również R. P. i z faktu, że doręczył jej decyzje trzeba przyjąć, że stała się stroną postępowania niezależnie od tego czy jest nią w sensie materialnoprawnym, to nie można przejść do przyjęcia jej legitymacji do działania w imieniu córki bez udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa.
Z akt sprawy nie wynika, w jakim charakterze działa R. P., zatem czy wnosi odwołanie we własnym imieniu, czy też działa w imieniu córki. Sąd tej wątpliwości nie może rozstrzygnąć, gdyż w aktach nie ma tego odwołania, a treść uzasadnienia decyzji Wojewody jest lakoniczna i ogranicza się tylko do stwierdzenia, że odwołanie składa R. P. Rozstrzygnięcie tych wątpliwości jest istotne, bo decyduje o sposobie orzekania. W sytuacji, gdy odwołanie pochodziłoby od R. P. można by prowadzić postępowanie odwoławcze i wydawać decyzję merytoryczną. Z kolei, gdy R. P. wystąpiła z odwołaniem imieniem córki D., nie mając pełnomocnictwa, to takie odwołanie nie mogło być skuteczne i postępowanie drugoinstancyjne powinno podlegać umorzeniu. Zaś w sytuacji, gdy składająca odwołanie działałaby w interesie własnym i córki trzeba by rozpoznawać jej odwołanie merytorycznie, a co do odwołania córki dać wyraz w uzasadnieniu decyzji, że nie miała ona legitymacji procesowej w tym postępowaniu.
Wyjaśnienia wymaga także umocowanie R. P. do działania imieniem córki D. przy wnoszeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. Wprawdzie w treści odwołania powołuje się ona na pełnomocnictwo od córki D. P., ale w aktach takiego pełnomocnictwa nie ma. Co więcej sama D. P. składa odwołanie, które wpływa do organu w dniu 12 marca 2010 r. W świetle tych faktów należało wyjaśnić zakres działania R. P. jako pełnomocnika córki. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazuje, że od decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. wniesiono dwa oddzielne odwołania. Stwierdzeniu temu przeczą akta. Faktycznie znajdują się w nich dwa odwołania, jednak w odwołaniu R. P. wskazano, że działa w imieniu własnym i córki. Wreszcie decyzja organu odwoławczego, będąca przedmiotem skargi zapada bez dostatecznego wyjaśnienia warunków formalnych odwołania D. P. Odwołanie od tej strony zostało nadane w Irlandii, zatem dla ustalenia czy jest skuteczne niezbędne było stwierdzenie, czy nadano je zgodnie z prawem określonymi regułami w urzędzie konsularnym lub polskiej placówce pocztowej. Ten fakt umknął uwadze organu odwoławczego skoro już po wydaniu decyzji podjęto próbę uzupełnienia tych okoliczności. Jednak to działanie nie może uzdrowić błędów popełnionych przy wydaniu decyzji.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. W stanie jaki zaistniał po wyroku Wojewoda rozpozna odwołanie R. P. od decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. ustalając, w czyim imieniu odwołująca się działa. Stosownie do tego ustalenia organ podejmie decyzję, mając na uwadze stanowisko Sądu zaprezentowane w wyroku.