Uzasadnienie
Zarządzeniem z 14 czerwca 2013 r. wezwano H. K. do uiszczenia wpisu od skargi na opisane w sentencji postanowienie w kwocie 100 zł.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Postanowieniem z 9 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, a od orzeczenia tego strona skarżąca w ustawowych terminie wniosła sprzeciw.
Z informacji przekazanych przez H. K. wynika, że jest ona matką samotnie wychowująca dwoje dzieci w wieku 12 i 14 lat. Utrzymuje się z pracy zarobkowej o wynagrodzeniu 3900 zł brutto (2650 zł netto) oraz alimentów na dzieci w kwocie 500 zł miesięcznie. Ponosi typowe wydatki związane z utrzymaniem rodziny, w tym mieszkania, chorobami dzieci, spłaca pożyczkę zaciągniętą na budowę domu w ratach po 100 zł, a ponadto związane ze szkołą dzieci, w tym z nauką szkole muzycznej po 140 zł i zakupem instrumentów muzycznych, jak też dodatkowymi zajęciami pozaszkolnymi w wysokości około 250 zł. Dodatkowo w sierpniu wydatkowała na zakup podręczników i przyborów szkolnych dla obu synów około 1500 zł. Wnioskodawczyni mieszka w mieszkaniu o pow. 50 m2, posiada dom w budowie od 14 lat oraz środki pieniężne w kwocie 20 tyś zł zgromadzone w formie obligacji. Wydatki na mieszkanie to czynsz – 360 zł, gaz – 60 zł, energia elektryczna – 70 zł, telefon – 70 zł, abonament rtv – 17 zł, podatek od nieruchomości – 12 zł, a ponadto obiady dla dzieci w szkole – 60 zł i prywatne wizyty lekarskie – 100 zł. Na żywność wydatkuje miesięcznie około 1000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "Ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może odbyć się bez analizy kosztów postępowania, jakie mogą wiązać się z danym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Z uwagi na zakres zgłoszonego żądania koszty te ograniczyć należy do kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Tyle też wynieść może ewentualny wpis od skargi kasacyjnej. Z kolei opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku na żądanie strony - w przypadku wyroku oddalającego skargę – także wynosi 100 zł.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając sytuację majątkową wnioskodawczyni w niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie ziściły się przesłanki do uwzględniania wniosku. Suma ewentualnych kosztów postępowania, w szczególności wpis od skargi podlegający uiszczeniu w pierwszej fazie postępowania przed sądem, wynosi 100 zł, a kolejne wydatki mogą się ewentualnie pojawić dopiero w przyszłości, ale nie będą także przekraczały takiej kwoty. Brak zatem podstawy do uznania, że poniesienie wydatku 100 zł może negatywnie oddziaływać na możliwość koniecznego utrzymania siebie i rodziny wnioskodawczyni w sytuacji, kiedy rodzina dysponuje budżetem przekraczającym miesięcznie 3000 zł netto. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca dysponuje stałym źródłem dochodu, natomiast nie wykazała aby wynagrodzenie uległo obniżeniu, pomimo składania takich deklaracji w pismach procesowych. Posiada także oszczędności w kwocie 20.000 zł w formie obligacji skarbowych.
Wprawdzie oświadcza, że środki te przeznaczone są na budowę domu, jednak w sytuacji kiedy ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe nie można uznać takich wydatków za priorytetowe. Prawo pomocy nie może być wykorzystywane jako instrument ochrony własnych zasobów majątkowych, a obowiązkiem każdego skarżącego zasadniczo jest partycypowanie w kosztach postępowania sądowego (art. 199 Ppsa).
Sąd uznaje, że wnioskodawczyni ponosi typowe koszty codziennego utrzymania rodziny (żywność, media, środki czystości), w tym wydatki szkolne. Po ich pokryciu rodzina dysponuje jednak jeszcze oszczędnościami, aby bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania uiścić należne koszty sądowe, w tym wymagany na obecnym etapie postępowania wpis od skargi w kwocie 100 zł. Posiadanie comiesięcznego dochodu oraz oszczędności pieniężnych, bez wykazania przez stronę konieczności ponoszenia nadzwyczajnych wydatków na podstawowe sprawy życiowe, uniemożliwiają uznanie w okolicznościach niniejszej sprawy, że poniesienie pełnych, choć niezbyt wysokich kosztów sądowych mogłoby odbyć się z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania rodziny. Podkreślenia również wymaga, że wnioskodawczyni pomimo wezwania nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, nie wskazała też źródła finansowania zakupu instrumentów muzycznych i wynagrodzenia pełnomocnika, co dodatkowo utrudniło ocenę jej rzeczywistej sytuacji majątkowej.
Z uwagi na jednoznaczność wezwania wystosowanego w tym przedmiocie przez referendarza sądowego uznał za zbędne jego ponawianie, ponieważ do kwestii tych skarżąca nie odniosła się we wniesionym sprzeciwie.
Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, Sąd postanowił odmówić przyznania zwolnienia od kosztów sądowych w żądanym przez stronę zakresie.