Uzasadnienie
W dniu 18 sierpnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. P. na działalność Komisji Rewizyjnej w Gminie G. Pismem z dnia 19 sierpnia 2005 r. przekazano odpis skargi Radzie Gminy.
Wobec braku zwrotnego potwierdzenia odbioru odpisu skargi przez Radę Gminy, pismem z dnia 13 stycznia 2006 r. ponownie przekazano odpis skargi, który Rada Gminy otrzymała w dniu 17 stycznia 2006 r.
W dniu 21 marca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła odpowiedź Rady Gminy na skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia.
Postanowieniem z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 276/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. P. na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie działalności Komisji Rewizyjnej. Powodem odrzucenia skargi było nie wskazanie przez skarżącego, pomimo wezwania i pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, numeru oraz daty zaskarżonej uchwały, jak też nie udzielenie odpowiedzi na pytanie czy przed wniesieniem skargi wyczerpał tryb z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
W dniu 3 listopada 2005 r. J. P. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o wymierzenie Radzie Gminy grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z nieudzielaniem przez organ odpowiedzi na skargę.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 952/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wymierzył Radzie Gminy grzywnę w wysokości jednokrotnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok 2005 w kwocie 2.389,29 zł, wskazując, że Rada Gminy w terminie trzydziestu dni od dnia przekazania jej odpisu skargi tj. od dnia 17 stycznia 2006 r. nie nadesłała akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 230/07 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. W uzasadnieniu wskazano, iż niewyjaśnienie przez Sąd jakiej uchwały, z jakiej daty i w jakim przedmiocie dotyczy skarga, mogło usprawiedliwiać nie nadesłanie w przewidzianym do tego terminie, przez Radę Gminy, odpowiedzi na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że celem przepisu umożliwiającego wymierzenie organowi grzywny jest zapewnienie szybkiego rozpoznania sprawy przez Sąd, a w warunkach rozpoznawanej sprawy (gdy skarga została już odrzucona)- na konieczność rozważenia celowości zastosowania grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej P.p.s.a. w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. nieprzekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6 P.p.s.a.
Regulacja ta ma na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania wskazanych wyżej obowiązków i ma na celu ich realizację. W doktrynie istnieje spór co do tego czy w sytuacji wykonania przez organ wspomnianych wyżej obowiązków, po upływie trzydziestu dni, istnieje nadal podstawa do wymierzenia grzywny.
Zdaniem M. Kabat przekazanie sądowi skargi wraz z aktami po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. a nawet po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, jednak przed podjęciem przez sąd postanowienia powoduje, że postępowanie w tym przedmiocie staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek -komentarz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - s.151, Zakamycze 2005 r., J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, s. 108).
Odmienny pogląd, a więc, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż Sąd nie może takiego wniosku uwzględnić i wymierzyć organowi grzywny, jeśli ten uchybiając terminowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a., wypełnił obowiązek określony w tym przepisie i przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny, ale przed jego rozpatrzeniem przez Sąd prezentuje T. Woś, H. Knysiak - Kolczyk, M. Romańska - Komentarz prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, W-wa 2005, s. 259). Przyjmują, iż sformułowanie art. 55 § 1 " w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie.
Pogląd powyższy akceptuje Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Bez wątpienia też sformułowanie wyżej cytowane "sąd (...) może orzec", rozumieć należy, że podejmując w tym zakresie rozstrzygnięcie sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy a więc między innymi przyczyny niewypełnienia obowiązków przez organ, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. (czas jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu).
Mając powyższe na uwadze, a jednocześnie i to, że skarga wniesiona przez J. P. została już odrzucona - postanowieniem, które stało się prawomocne (sygn. akt II SA/Rz 276/06) - Sąd w rezultacie doszedł do przekonania, że wymierzenie organowi grzywny - która jest środkiem dyscyplinującym, mającym zapobiegać tamowaniu biegu sprawy zawisłej już przed sądem - jest niecelowe.
Dlatego na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.