Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowiez 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 483/04

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego - po rozpatrzeniu odwołania S. i W. C. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] zatwierdzającej operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków dla miasta K., w zakresie negatywnego rozpatrzenia wniesionych zastrzeżeń, co do wykazania działki nr 2318/1 - utrzymał w mocy zaskarżoną nim decyzję w części dotyczącej działki nr 2318/1.

Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 § l Kpa, art. 20 ust. l i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086, z późn. zm.), § 12 ust. l pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).

Z uzasadnienia tej decyzji organ podał, że projekt operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta został wyłożony do wglądu zainteresowanych osób w dniach 8 - 26.09.2003 r. oraz dodatkowo 29 i 30.09.2003 r. w lokalu Starostwa Powiatowego.

Po zapoznaniu się z tymże projektem odnośnie działki nr 2318/1, W. C. wniósł o:

1. - wykreślenie w rejestrze gruntów wpisu wieczystego użytkownika tej działki - Polskiego Związku Działkowców, a wpisanie jako jej właściciela żonę S. C. oraz uwidocznienie na tej działce budynków: rekreacyjnego o charakterze mieszkalnym, gospodarczego i garażu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Starosta orzekł o zatwierdzeniu projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta K. Jednocześnie decyzją tą określił sposób załatwienia uwzględnionych uwag i zarzutów i uzasadnił nieuwzględnione uwagi i zastrzeżenia zgłoszone w trakcie wyłożenia projektu operatu ewidencyjnego, co do wykazania przebiegu granic na mapie ewidencyjnej, powierzchni działek i powierzchni ich zabudowy, a także klasyfikacji gleboznawczej gruntów.

W punkcie IV.

2. decyzji z dnia [...].02.2004 r. nr [...] Starosta Kolbuszowski wyjaśniając, że stan ewidencyjny działki nr 2318/1 jest zgodny z jej stanem prawnym uwidocznionym w księdze wieczystej Nr [...], gdzie znajduje się wpis: właściciel Miasto i Gmina [...], użytkownik wieczysty Polski Związek Działkowców w całości - postanowił załatwić negatywnie wniesione przez W. C. zastrzeżenie, pozostawiając dotychczasowy wpis prawa własności dla przedmiotowej działki.

Od tej decyzji S. i W. C. złożyli odwołanie podnosząc, że mimo prawidłowego ustalenia, iż posadowione na działce nr 2318/1 trzy budynki są własnością S. C., nie zostało ujawnione na ich rzecz władanie tą działką. Podali, że wpisy prawne w księdze wieczystej, rozmijają się ze stanem faktycznym, bowiem od wielu lat władają tą działką. Ich zdaniem, osoby wykonujące władanie właścicielskie powinny zostać ujawnione w postępowaniu deklaratoryjno-ewidencyjnym, co najmniej jako władający, a w rejestrze gruntów obok właścicieli działki, którzy ją uzyskali wbrew prawu, powinien być wpisany także posiadacz - władający.

Organ II instancji nie uwzględnił odwołania i utrzymał zaskarżoną nim decyzję w mocy w zakresie negatywnego rozpatrzenia wniesionych zastrzeżeń, co do wykazania działki Nr 2318/1.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, że zgłaszający zastrzeżenie W. C. przedłożył wprawdzie szereg dokumentów kartograficznych i własnościowych z różnych okresów ich sporządzenia – wszystkie jednak pochodzą sprzed 6.10.1998 r., tj. sprzed daty wpisu w KW Nr [...] odnoszącego się do działki nr 2318/1 o treści: właściciel Miasto i Gmina [...], użytkownik wieczysty - Polski Związek Działkowców w całości.

Starosta zgodnie ze stanem faktycznym założył rejestr budynków oznaczony numerem [...], gdzie jako właściciela trzech budynków: rekreacyjnego o charakterze mieszkalnym, gospodarczego i garażu - wpisano Panią S. C. Do obsługi tych budynków w działce nr 2318/1 wyodrębniono kontur "B" o powierzchni 542 m2.

Odmowa uwzględnienia zgłoszonych zastrzeżeń, co do działki gruntowej jest uzasadniona faktem iż przedłożone przez odwołujących dokumenty, potwierdzające własność przedmiotowej działki na rzecz S. C. w latach poprzednich, nie mogą stanowić podstawy do dokonania w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K. wpisu własności tej działki na jej rzecz. Obecna działka nr 2318/1 powstała ze zmiany oznaczenia dawnej działki nr 1211, którą Naczelnik Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1980 r. nr [...] wywłaszczył za odszkodowaniem od S. C., jako niezbędną pod pracownicze ogrody działkowe. Wymieniona działka została skomunalizowana, stając się własnością Miasta i Gminy [...], a następnie umową cywilno-prawną przekazana nieodpłatnie Wojewódzkiemu Zarządowi Polskiego Związku Działkowców w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat. Prawo to zostało ujawnione w KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg Wieczystych.

Zgodnie z art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz o innych osobach władających gruntami i budynkami. Służy ona polityce fiskalnej, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scalaniu, gospodarce przestrzennej, oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych. Nie służy natomiast ochronie praw podmiotowych, ani nie przesądza w kwestiach spornych w zakresie prawa rzeczowego - cywilnego.

W myśl § 12 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) dane dotyczące właścicieli nieruchomości uwidacznia się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych.

Zatem do czasu przedstawienia organowi prowadzącemu ewidencję gruntów miasta K. stosownego dokumentu własności potwierdzającego aktualny stan prawny, żądanie wykazania działki nr 2318/1 na rzecz Pani S. C. nie może być pozytywnie załatwione - konkluduje organ odwoławczy.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli S. i W. C. domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi zarzucili, że organ prowadzący ewidencję nie ujawnił w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów, iż są posiadaczami działki 2318/1 a co najmniej władającymi nią.

Na działce mają posadowiony budynek, na którego użytkowanie posiadają zezwolenie.

Ponieważ Gmina, ani Zarząd Ogródków Działkowych działki nie posiada, stąd stan wpisów w ewidencji rozmija się ze stanem faktycznym odnośnie władztwa tą działką. Zdaniem skarżących w ewidencji powinien zostać uwidoczniony wpis, co do osoby rzeczywistego posiadacza działki i co do posadowionego na niej budynku.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

W polemice ze skargą podniósł, że w myśl §12 rozporządzenia, w ewidencji gruntów ujawnia się właściciela nieruchomości na podstawie wpisów w księgach wieczystych. Właścicielem działki ujawnionym w księdze wieczystej jest Gmina [...] a użytkownikiem wieczystym Wojewódzki Zarząd Polskiego Związku Działkowców.

Podług § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia budynki stanowiące od gruntu odrębny przedmiot własności, położone w granicach jednego obrębu tworzą odrębną jednostkę rejestrową budynków.

Zgodnie ze stanem faktycznym założony został rejestr budynków oznaczony Nr [...], gdzie jako właściciela trzech budynków wpisano S. C. wyodrębniając do ich obsługi Kontur "B" o powierzchni 542m2.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowi, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2), co oznacza, że Sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja administracyjna odpowiada przepisom prawa, pomijając inne aspekty oceny, w tym także względy celowości i słuszności i uwzględnia skargę wówczas, gdy akt zaskarżony narusza prawo materialne, czy przepisy proceduralne w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a.

Zakres kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd jest zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach.

Zasada niezwiąząnia Sądu granicami skargi przy wykonywaniu zadań kontrolnych ustanowiona art. 134 § 1 P.p.s.a ograniczona jest w dwojaki sposób: po pierwsze dotyczyć musi aktów podjętych w granicach danej sprawy, po drugie nie może prowadzić do wydania orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba, że Sąd stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Tę ostatnią zasadę zawiera § 2 wspomnianego art. 134.

Pierwsze z tych ograniczeń oznacza, że rozpoznaniem powinny być objęte akty dotyczące konkretyzacji danego stosunku materialno- prawnego.

Pojęcie granic sprawy oznacza bowiem jej tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi, jeżeli akt lub czynność (w tym przypadku decyzja) dotyczy tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, tego samego stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (patrz; T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wa - wa 1996 r. s. 200, uchwała NSA dnia 27 czerwca 2000r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001 Nr 1, poz. 7, wyrok NSA dnia 31 lipca 2001 r, sygn. akt VSA 2702/00 z glosą Tarasa OSP 2/2002 - wydane na tle art. 29 ustawy dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika zatem, że Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi nie może jednak wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która jest lub była przedmiotem danego postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.

Drugie ograniczenie oznacza zakaz "reformationis in peius" (pogarszania sytuacji skarżącego). Zakaz ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego, bowiem nie obowiązuje w sytuacji, gdy zaskarżony akt dotknięty jest wadą nieważności. W takim przypadku sąd administracyjny uwzględni skargę, nawet jeśli wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego.

W ocenie Sądu taką właśnie wadą (nieważności) dotknięta jest zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Została ona wydana w postępowaniu odwoławczym od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. wszczętym odwołaniem skarżących.

Starosta decyzję tę podjął w postępowaniu modernizacyjnym, regulowanym ustawą z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 100, poz. 1086, ze zm. (art. 24 ust.

1. 1) i wydanym na podstawie zawartego w niej upoważnienia (art. 26 ust.
2. 2) rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem.

Modernizacja ewidencji została zdefiniowana w § 55 rozporządzenia, jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych, ich modyfikacji oraz dostosowania do wymogów rozporządzenia i poprawy funkcjonowania systemu informatycznego obsługującego bazę danych ewidencyjnych.

Może mieć ona charakter kompleksowy lub być wykonywana w sposób ciągły.

Zgodnie z § 56 pkt 2 rozporządzenia, do kompleksowej modernizacji ewidencji (a taka miała w sprawie miejsce) stosuje się przepisy jego rozdziału 2. Rozdział ów zatytułowany "Zakładanie ewidencji gruntów i budynków" normuje procedurę postępowania przy zakładaniu takiej ewidencji. Ta właśnie procedura, z mocy wskazanego § 56 pkt 2 znajduje zastosowanie w procesie kompleksowej modernizacji ewidencji.

Zamieszczony w tymże rozdziale przepis § 42 ust. 2 rozporządzenia przewiduje, że postępowanie administracyjne w sprawie założenia ewidencji gruntów (a zatem i modernizacji ewidencji) kończy decyzja administracyjna w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo kartograficznego.

Pojęcie operatu opisowo- kartograficznego definiuje § 21 ust. 2 rozporządzenia stanowiący, że składa się on z komputerowych wydruków raportów, które obrazują dane ewidencyjne w momencie zakładania ewidencji (pkt 1), tudzież kopii odpowiedniego fragmentu mapy, o której mowa w § 8 ust. 2 (mapa przeglądowa w skali 1:10 000 lub 1:25000). Do podstawowych raportów, które składają się na wspomniany operat należą między innymi: rejestr gruntów i rejestr budynków (§22 pkt 1 i 2). Zawartość tych rejestrów określają przepisy § 23 (rejestr gruntów) i § 24 (rejestr budynków) rozporządzenia. W obu tych przepisach do danych podlegających ujawnieniu w rejestrach należą dane określające podmioty ewidencyjne. Te zaś wskazują art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 a także § 11 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia a odnośnie rejestru budynków § 24 ust 2 pkt 1 i 2. Są nimi właściciele a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Brak danych co do właścicieli uzasadnia wpis, co do osoby władającej w każdym przypadku (10 ust. 2 rozporządzenia).

Zgodnie z przepisem § 42 ust. 2 rozporządzenia, decyzja w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo kartograficznego wydawana w procesie modernizacji ewidencji, poza wymogami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego powinna zawierać określenie sposobu i zakresu uwzględnionych uwag i zastrzeżeń zgłoszonych w trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo kartograficznego (pkt 1) a także uzasadnienie stanowiska organu w sprawie uwag i zastrzeżeń nieuwzględnionych (pkt 2). Jest to zatem decyzja o złożonym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu. Rozstrzygniecie bowiem dotyczy zatwierdzenia operatu opisowo – kartograficznego, określenia, jakie zastrzeżenia i uwagi zostały uwzględnione i a których z nich nie uwzględniono. Uzasadnienie decyzji powinno zdaniem Sądu dotyczyć całości rozstrzygnięcia. Wymóg taki wynika z literalnego brzmienia § 42 ust. 2 rozporządzenia, który nakazuje, by decyzja odpowiadała wymogom kpa a oprócz tego zawierała jeszcze elementy określone w pkt 1 i 2 tego przepisu.

W kompleksowym postępowaniu modernizacyjnym, (skoro stosuje się doń przepisy dotyczące założenia ewidencji, które to postępowanie zostało wprost nazwane w § 42 ust. 2 postępowaniem administracyjnym), zastosowanie mają także pozostałe przepisy kpa w tym art. 7 kpa (zasada dążenia do prawdy obiektywnej), 77 § 1 kpa, a także art. 15 kpa. Ten ostatni przepis ustanawia zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna winna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta - po raz pierwszy w I instancji a następnie w II instancji. Dwukrotne postępowanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem jest nie weryfikacja decyzji pierwszoinstancyjnej a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Organ II instancji nie jest zatem organem kasacyjnym, czego dowodzi choćby konstrukcja przyjęta w art. 138 §1 kpa, gdzie postanowiono, że organ ten może utrzymać w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję (a nie oddalić odwołanie), może uchylić tę decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzec, co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie pierwszej instancji i wreszcie może umorzyć postępowanie odwoławcze (np., gdy odwołanie wniósł podmiot nie mający przymiotu strony).

Uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego są wprawdzie przewidziane ale ograniczone przesłankami ustanowionymi w art. 138 §2 kpa (konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części).

Nie jest zatem tak, że organ II instancji związany jest zarzutami i wnioskami odwołania (choć powinien się do nich ustosunkować w uzasadnieniu swej decyzji w pierwszej kolejności, zobowiązany do tego wymogami wynikającymi z art. 8 i 11 kpa), ma natomiast obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę a zakres jego badania i rozstrzygnięcia wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia organu I instancji (patrz: wyd. C.H Beck W-wa 2000 Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz – B.Adamiak J. Borkowski str. 81 i 533). Kontrola organu odwoławczego dotyczy całości decyzji, niezależnie od granic zaskarżenie. De lege lata strona nie może decydować o zakresie kompetencji kontrolnych organu II instancji (patrz: A. Wiktorowska - Zasada ogólna dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, Sam. Teryt. 1995/6/80).

Ponownie rozstrzygając sprawę organ II instancji winien zatem, zgodnie z art. 7 kpa stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a decyzję może podjąć dopiero po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego Temu celowi służy przepis art. art. 136 kpa stwarzający mu uprawnienie do uzupełniającego postępowania dowodowego, a gdy nie jest możliwe jego uzupełnienie, zapis art. 138§2 kpa uprawniający go do kasacji decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zauważyć przy tym wypadnie, że choć art. 139 kpa ogranicza swobodę orzekania przez organ odwoławczy, ustanawiając zasadę, iż nie może on wydać decyzji na niekorzyść strony, jednak nie jest to zasada bezwzględna, jako że doznaje ona wyjątku w przypadku, gdy decyzja pierwszoinstancyjna narusza rażąco prawo lub interes społeczny.

Utrzymując zatem w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję, która narusza prawo organ II instancji, czyniący to uwagi na zakaz zawarty w art. 139 kpa musi wykazać w uzasadnieniu, że naruszenie to nie ma charakteru rażącego, jak również, że decyzja nie narusza interesu społecznego w sposób rażący.

Organ odwoławczy podejmujący decyzję w sprawie, której dotyczy skarga nie sprostał tym standardom, przeciwnie rażąco naruszył przepisy postępowania (art. 15, 7 i 77 §1 kpa).

W rozstrzygnięciu swej decyzji orzekł on "o utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji w części dotyczącej działki Nr 2318/1", podczas gdy decyzja I instancji orzekała w pkt I: o zatwierdzeniu operatu opisowo kartograficznego ewidencji gruntów i budynków dla miasta K. składającego się z raportów podstawowych i pomocniczych w punkcie II lit. E ppkt 1: o uwzględnieniu zarzutu zgłoszonego przez skarżącego W. C. poprzez założenie rejestru budynków znajdujących się na działce 2318/1, oznaczonego Nr [...], gdzie jako właściciela 3 budynków wpisano skarżącą S. C., i w punkcie IV ppkt 2 o nie uwzględnieniu zarzutu skarżącego (bez określenia jego treści).

Treść zarzutu ujęta w "Wykazie uwag i zastrzeżeń....," co wynika z kserokopii wypisu z tego dokumentu znajdującego się w aktach I instancji w poz. 2 sprowadzała się do wniosku W. C. "o pomiar budynków na działce 2318/1, zbadanie stanu prawnego i wykreślenie z ewidencji ogródków działkowych". Zauważyć wypadnie, że brak w tych uwagach wniosku o wpisanie skarżącej, jako właścicielki budynków.

Z uzasadnienia decyzji I instancji nie wynika, na jakiej podstawie dokonano wpisu własności budynków położonych na działce 2381/1, co do której uzasadniając odmowę uwzględnienia zastrzeżenia W. C. stwierdzono, że stanowi ona własność Miasta Gminy [...] w wieczystym użytkowaniu Polskiego Związku Działkowców w całości, przy czym prawa te wpisane są w księgę wieczystą.

W nieopatrzonym żadnym tytułem wyimku z dokumentu opieczętowanego pieczęcią "A." –sp. z o.o. i nieczytelnym podpisem geodety C. B. wynika, że założono rejestr budynków Nr [...], gdzie jako właściciela 3 budynków wpisano zgodnie ze stanem faktycznym S. C. i wyodrębniono do ich obsługi kontur "B". o pw. 549m (z działki stanowiącej własność innego podmiotu). W aktach tych znajdują się poza tym pozbawione waloru aktualności dokumenty dowodzące, iż skarżąca S. C. była istotnie kiedyś właścicielką działki, która podległa wywłaszczeniu i już po wywłaszczeniu na działce tej zostały zbudowane wspomniane budynki, zaś z informacji sporządzonej przez Starostę do postępowania odwoławczego wynika, iż zabudowa części działki 2318/1 dokonana przez skarżących ma "znamiona nielegalności", jak również, iż skarżący podejmowali bezskuteczne w przeszłości starania o zwrot wywłaszczonej działki a także, iż toczy się kolejne postępowanie w tej sprawie.

Te informacje a także wewnętrzna sprzeczność między rozstrzygnięciami decyzji I instancji, w której uznano z jednej strony, iż brak jest podstaw do zmiany wpisu właściciela działki 2318/1 i jednocześnie uwzględniono nie sformułowany de facto zarzut dotyczący własności budynków na tej działce, wpisując w rejestrze budynków, jako ich właściciela skarżącą a więc inny podmiot, niż ten któremu przysługuje prawo własności gruntu a wpis ów uczyniono bez jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby, że ustanowiono w prawem przewidziany sposób odrębną własność budynków - obligowała organ II instancji do wyjaśnienia tych kwestii, bowiem wskazywała, że co najmniej jedno z tych rozstrzygnięć musi być wadliwe. Zgodnie bowiem z przepisem art. 47 kodeksu cywilnego, część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Art. 48 kodeksu cywilnego z kolei do części składowych gruntu zalicza budynki. Budynki mogą stanowić przedmiot odrębnej od gruntu własności, jeżeli należą do wyjątków przewidzianych w ustawie (np. budynki wzniesione na gruncie państwowym oddanym wieczystemu użytkownikowi).

W aktach postępowania administracyjnego brak jakichkolwiek informacji na temat ewentualnego wyodrębnienia własności budynków, których własność decyzja I instancji przypisała (zatwierdzając operat ewidencji i stanowiący jego część rejestr budynków) skarżącej S. C. Z wyjaśnień organu przedłożonych na żądanie Sądu wynika, że organ prowadzący ewidencję gruntu nie dysponuje dokumentami, które w myśl § 12 i § 64 rozporządzenia pozwalałaby na ujawnienie skarżącej, jako właścicielki budynków wykazanych w rejestrze budynków.

Zauważyć przy tym wypadnie, że z akt tutejszego Sądu w sprawie SA/Rz 1778/03 zakończonej nieprawomocnym wyrokiem z dnia 5 października 2005r. oddalającym skargę W. i S. C. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki 2318/1 wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2003r. [...] Sąd Rejonowy w K., w sprawie z powództwa wieczystego użytkownika działki o ochronę tego prawa, nakazał skarżącym rozebranie budynku pawilonowego o charakterze mieszkalnym, szopy, wiaty i ogrodzenia i zakazał im dalszego naruszania wieczystego użytkownika. Wyrok ten uzyskał walor prawomocności w dniu 6 czerwca 2003r. na skutek oddalenia apelacji skarżących przez Sąd Okręgowy w R. sygn. akt [...]. Nastąpiło to zatem przed wydaniem decyzji przez organ I instancji w niniejszej sprawie.

Kwestie te zostały pominięte przez organ II instancji, który - co już zaznaczono - utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w części dotyczącej działki a w uzasadnieniu swej decyzji wypowiadając się o wpisaniu skarżącej, jako właściciela trzech budynków na tej działce położonych, przytoczył treść wspomnianego wyżej wyimku z pisma opatrzonego pieczęcią wykonawcy. Zaznaczyć przy tym wypadnie, że decyzji tej nie doręczył użytkownikowi wieczystemu działki.

W uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutu odwołania, które choć nie kwestionowało wpisu skarżącej do rejestru budynków, jako ich właścicielki ale zwracając uwagę na jego dokonanie kwestionowało nie tyle nie wpisanie skarżących, jako właścicieli działki ale nie zbadanie faktu wieloletniego, nieprzerwanego władania jej częścią i nie ujawnienie owego władania w zmodernizowanym operacie ewidencji oraz wskazywało na konsekwencje decyzji zaskarżonej, która utrzymuje stan władania budynkiem "w powietrzu przez 35 lat".

Sąd ma świadomość, że modernizacja ewidencji jest zabiegiem zbiorowym, w którym w jednej decyzji orzeka się o ujawnieniu danych dotyczących wielu podmiotów i przedmiotów ewidencyjnych a także praw tychże podmiotów do gruntów i budynków, jednakowoż zakwestionowanie takiej decyzji przez podmiot uczestniczący w procesie modernizacji, nawet jeśli dotyczy tylko jednego, niekorzystnego dlań rozstrzygnięcia, pozostającego jednak w nierozerwalnym związku z pozostałymi rozstrzygnięciami w tej decyzji zawartymi, nie powoduje, że różne rozstrzygnięcia odnośnie tego samego podmiotu i tej samej działki (w zależności, czy dotyczą samej działki, czy też budynków stanowiących co do zasady jej część składową) mogą być decyzjami wydanymi w różnych sprawach. Są to rozstrzygnięcia tej samej decyzji wydane w tej samej sprawie administracyjnej. To zaś oznacza, że organ II winien był rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę zarówno w odniesieniu do zatwierdzenie operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie spornej działki i położonych na niej budynków, jak i złożenia zastrzeżeń do projektu operatu przez W. C., wyjaśniwszy przy tym kwestię, czy W. C. przysługuje przymiot zainteresowanego w rozumieniu przepisów § 41 rozporządzenia, jak również, czy zastrzeżenia owe zgłaszał on w swoim imieniu, czy też jako pełnomocnik skarżącej S. C. Nie rozpoznanie całości sprawy przy całkowitym przemilczeniu w uzasadnieniu przyczyn, dla których tak organ postąpił (ewentualna kwestia zakazu reformatio in peius) stanowi w ocenie Sądu rażące naruszenie wskazanych przezeń przepisów postępowania.

Przepisy te nie budzą wątpliwości, co do ich brzmienia a skutek ich naruszenia w postaci dokonania wpisów (odnośnie własności budynków) niezgodnych ze stanem prawnym, co do własności gruntu, w tym także potwierdzonym wyrokami sądu powszechnego nie może być aprobowany w praworządnym państwie. Sąd nie neguje, że w wywłaszczenie S. C. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, co znalazło potwierdzenie w ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000r. jednak decyzja wywłaszczeniowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, z uwagi na swe nieodwracalne skutki prawne (co potwierdza wyrok NSA w Warszawie sygn. akt ISA 1333/01 z dnia 9 grudnia 2002r. oddalający skargę na decyzję II instancji w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji o wywłaszczeniu), jak również, że w sprawie może istnieć spór, co do własności budynków, czego dowodzi choćby przedłożona na rozprawie sądowej kopia wniosku skarżących do Sądu Rejonowego w K. z dnia 1 lipca 2005r. o stwierdzenie nabycia własności użytkowanej przez nich i zabudowanej części działki przez zasiedzenie - jednak zaznacza, że ewidencja gruntów i budynków służy rejestracji faktów i praw odnośnie przedmiotów i podmiotów wskazanych w ustawie i przepisach wykonawczych a nie ich tworzeniu a do takiego skutku prowadziłaby decyzja ujawniająca w ewidencji (rejestr budynków) prawa ich własności na rzecz skarżącej.

W postępowaniu ponownym, organ II instancji rozpozna odwołanie skarżących zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i poglądami prawnymi wyrażonymi w wyroku.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 202 §2 i 209 P.p.s.a.