Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania R. J. z dnia [...] grudnia 1996 r. od decyzji byłego Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] orzekającej o wprowadzeniu w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B. zmian dotyczących danych ewidencyjnych działek.
W podstawie prawnej organ powołał art. 134 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287/.
Z akt sprawy i uzasadnienia wynika, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...] Główny Geodeta Kraju, po rozpatrzeniu zażalenia R. J. na niezałatwienie odwołania od decyzji byłego Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...], uznał zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił, że w 1996 r. były Urząd Rejonowy w K. w celu dostosowania istniejącej ewidencji gruntów miasta B. do systemu informatycznego prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz przejścia na komputerowe zbiory danych ewidencyjnych odnowił część opisową i kartograficzną operatu ewidencyjnego miasta B. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 1996 r., nr [...] orzeczono o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. zmian danych ewidencyjnych zgodnie z opracowanym wykazem zmian gruntowych przyjętych do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w B. w dniu [...] września 1996 r. pod nr [...].
W odnowionym operacie działka nr 1527 o pow. 0,0375 ha (obecna powierzchnia działki – 0,0439 ha) oraz działka nr 1703 o pow. 0,0984 ha (obecna powierzchnia działki – 0,1007 ha) wykazane zostały na rzecz J. J. Powyższa decyzja z [...] listopada 1996 r. została doręczona J. J. w dniu [...] grudnia 1996 r.
Dnia [...] grudnia 1996 r. do organu wpłynęło odwołanie (z tej samej daty), w nagłówku którego wymieniona jest J. J., natomiast podpisane zostało przez R. J. (córkę J. J.). Brak było dokumentu potwierdzającego, że R. J. działa jako pełnomocnik matki J. J. W treści odwołania zakwestionowana została wykazana w odnowionym operacie powierzchnia oraz przebieg granic działek nr 1527 i 1703 (stanowiących własność J. J.).
Organ podał, że z odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że J. J. zmarła w dniu [...] maja 2007 r. Przed swoją śmiercią aktem notarialnym z dnia [...] marca 2000r. Rep. [...] podarowała swoim córkom D. J. i R. J. po ½ części działki nr 1527 i 1703 położonych w B. Kolejnym aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2004 r. Rep. [...] D. J. podarowała swojej siostrze R. J. swoją ½ część w wyżej wymienionych działkach. W obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. działki nr 1527 i 1703 wykazane są na rzez R. J. jako właściciela.
WINGiK wskazując na art. 28 k.p.a. podał, że o tym czy dany podmiot jest stroną decyduje interes prawny wynikający z prawa materialnego. Sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ podał, że stronami postępowania administracyjnego w sprawie wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków są osoby wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 Pgik oraz § 10 i § 11 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r.
WINGiK wskazał, że skoro działki nr 1527 i 1703, w dniu wydania przez były Urząd Rejonowy w K. decyzji z dnia [...] listopada 1996 r., stanowiły własność J. J. i stan taki trwał do dnia [...] marca 2000 r. (do dnia zawarcia aktu notarialnego Rep. [...]) to stroną postępowania objętego ww. decyzją była J. J. i jej przysługiwało prawo do złożenia odwołania, a nie jej córce R. J. Organ podał jednocześnie, że z uwagi na długi upływ czasu pomiędzy datą wydania decyzji z dnia [...] listopada 1996 r. a powzięciem wiadomości przez WINGiK o odwołaniu, trudno na obecną chwilę wskazać osobę winną nierozpatrzenia tegoż odwołania.
Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. J. i wniosła o jego uchylnie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzuciła naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 28 i art. 30 § 4 oraz art. 64 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z powodu uznania, że zostało ono wniesione przez osobę niebędącą stroną, mimo, że osoba wnosząca odwołanie dysponowała legitymacją do wniesienia środka odwoławczego a organ nie dopełnił czynności związanych z uzupełnieniem wad postępowania wynikających z faktu poprawności wniesionego podania oraz skutków następstwa prawnego.
Skarżąca wskazała, że podstawą błędnego rozstrzygnięcia organu było błędne uznanie, że osobą wnoszącą odwołanie była R. J., która w momencie wpływu podania nie legitymowała się prawem własności nieruchomości, których dotyczyło postępowania. Powołując się na art. 63 § 2 k.p.a. wskazała, że identyfikacja osoby wnoszącej pismo odbywa się poprzez jej wyraźne wskazanie w osnowie pisma, nie zaś poprzez analizę podpisu osoby, gdyż ten "jako wymaganie natury podmiotowej ma takie znaczenie, że potwierdza pochodzenie podania od osoby wskazanej jako wnosząca podanie". Zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że odwołanie pochodzi od osoby nie będącej stroną w sprawie. Podała, że w treści odwołania jako osobę wnoszącą podanie wskazano J. J. która, co ustalił organ, posiadała legitymację czynną do jego wniesienia. W przedmiotowej sprawie istota problemu sprowadza się do braku złożenia podpisu przez osobę, która wnosi odwołanie, a który to brak jest usuwalny.
Odwołanie zostało podpisane przez R. J., a wobec braku pełnomocnictwa, zastosowanie znajduje przepis art. 64 k.p.a. Organ tymczasem nie dopełnił obowiązku wezwania strony do usunięcia braków formalnych, do czego był zobowiązany. R. J. wskazała, że to po stronie organów "leży" odpowiedzialność za przewlekle (18 lat) prowadzenie postępowania. Powołując się na art. 30 § 4 k.p.a. podała, że w międzyczasie legitymacja w sprawie przeszła na R. J., gdyż sprawa dotyczy nieruchomości i w tym zakresie to prawo zbywalne legitymuje właściciela do uczestnictwa i podlega sukcesji w ramach stosunku administracyjno-prawnego. Taka sukcesja miała miejsce przedmiotowej sprawie, strona skarżąca wstąpiła w prawa i obowiązki po poprzedniej stronie. Zatem posiada prawo do domagania się rozpatrzenia sprawy przez organ lub choćby uzupełnienia braku formalnego podania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ podał, że zarzuty podnoszone w odwołaniu z dnia [...] grudnia 1996 r. były przedmiotem przeprowadzonych w latach późniejszych postępowań. Odnośnie działki nr 1527 postępowanie zakończyło się prawomocną decyzją byłego Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], natomiast odnośnie działki nr 1703 ostateczną decyzją WINGiK z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 283/11 o oddaleniu skargi R. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sprawowana przez Sąd, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola działalności administracji obejmuje badanie legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie a zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., stwierdzające niedopuszczalność odwołania z uwagi na fakt, że zostało wniesione przez osobę, której nie przysługiwało prawo do wniesienia dowołania.
Zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Zgodnie z treścią art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast jeśli_@POCZ@__NatomiastNaNkfkfioror podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie odwołanie zostało złożone od decyzji byłego Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 1996 r., orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków zmian dotyczących danych ewidencyjnych działek. W nagłówku tego odwołania widnieje J. J. zamieszkała w B. przy ul. [...], która na dzień wydania decyzji przez organ I instancji była właścicielką nieruchomości objętych zakresem w/w rozstrzygnięcia. Jednak pismo to zostało podpisane przez R. J. ze wskazaniem, że jest córką J. J. W aktach sprawy brak jest dokumentu, który potwierdzałby, że R. J. działała jako pełnomocnik J. J. Na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek badania prawidłowości formalnej złożonych pism, dlatego wobec braku podpisu J. J., jako osoby uprawnionej do wniesienia dowołania w przedmiotowej sprawie oraz braku pełnomocnictwa dla R. J. do reprezentowania J. J. w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym (art. 33 § 2 i § 3 k.p.a.), organ winien był postąpić zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 64 § 2 k.p.a. Artykuł ten w sposób jednoznaczny obliguje organ do wezwania wnoszącego do usunięcia wszelkich braków podania w terminie i ze skutkami wymienionym w tym przepisie.
Należy podkreślić, że jeśli tak jak w niniejszej sprawie osoba wnosząca odwołanie nie czyni tego we własnym imieniu lecz w imieniu strony postępowania to odwołanie wnosi sama strona, jedynie działająca przez swojego pełnomocnika. Skoro decyzję z dnia [...] listopada 1996 r. zaskarżyła J. J., która na dzień wniesienia odwołania posiadała status strony postępowania administracyjnego ze względu na prawo w własności nieruchomości nr 1527 i 1703, to należy uznać, że odwołanie zostało wniesione przez osobę dysponującą legitymacją do wniesienia tego środka odwoławczego.
Zatem organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, że odwołanie w niniejszej sprawie wniosła R. J., której nie przysługiwało prawo wniesienia środka odwoławczego, ponieważ nie była stroną tego postępowania.
Skoro R. J. nie złożyła stosownego upoważnienia do reprezentowania swej matki w postępowaniu, organ powinien był wezwać J. J. do podpisania odwołania.
Należy podkreślić, że przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym a do takich braków z pewnością należy brak podpisu strony. Zaniechanie wezwania do uzupełnienia braku w postaci podpisu pod odwołaniem pod o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. i stwierdzenie niedopuszczalności odwołania bez umożliwienia stronie usunięcia tego braku stanowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., a także art. 134 k.p.a.
W dalszej kolejności należy podkreślić, że organ II instancji nie uwzględnił skutków następstwa prawnego o jakich mowa w art. 30 § 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
Po wniesieniu odwołania z dnia [...] grudnia 1996 r. od decyzji organu I instancji J. J., aktem notarialnym z dnia [...] marca 2000 r. podarowała swoim córkom D. J. i R. J. po ½ części działki nr 1527 i 1703. W dalszej kolejności D. J. w dniu [...] lipca 2004 r. podarowała R. J. swoją część w w/w działkach. Dla określenia skutków następstwa prawnego bez znaczenia jest przy tym fakt, że J. J. zmarła [...] maja 2007 r. Przeniesienie własności nieruchomości (prawa zbywalnego) z zachowaniem wymagań prawnych spowodowało, że na podstawie art. 30 § 4 k.p.a. skarżąca R. J., z chwilą przekazania nieruchomości, wstąpiła jako nabywca wspólnie z D. J. w miejsce poprzedniej strony postępowania z mocy prawa.
Natomiast w wyniku darowizny z dnia [...] lipca 2004 r. skarżąca stała się jedyną stroną w przedmiotowym postępowaniu, dlatego to ona posiada teraz uprawnienie do dokonywania dalszych czynności procesowych. R. J. wstąpiła do postępowania administracyjnego w tym stadium, w jakim postępowanie to znajdowało się w chwili zbycia przez J. J. przedmiotowych nieruchomości a więc po złożeniu przez J. J. odwołania a przed wezwaniem organu do uzupełnienia braków formalnych tego pisma.
Należy zauważyć, że skarżąca R. J. po nabyciu przedmiotowych nieruchomości skorzystała z uprawnień przysługujących stronie, gdyż wniosła do Głównego Geodety Kraju zażalenie na nierozpatrzenie odwołania w terminie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W związku z powyższym Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin do załatwienia sprawy.
Organ odwoławczy rozpoznając natomiast przedmiotowe odwołanie nie uwzględnił skutków następstwa prawnego i nie wezwał R. J., która na etapie rozpatrywania odwołania przez organ II instancji była już stroną postępowania, do uzupełnienia braku formalnego odwołania t.j. do jego podpisania.
Uznając wskazane naruszenia przepisów postępowania – art. 30 § 4 i art. 64 § 2 i art. 134 k.p.a. za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.